<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X64n1265"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1265 禅林宝训顺硃</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1265 禅林宝训顺硃</title> <author>淸 德玉顺硃</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>4卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">64</idno>.<idno type="no">1265</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-12-13 10:42:56 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">禅林宝训顺硃</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01040"> <charName>CBETA CHARACTER CB01040</charName> <mapping cb:dec="984080" type="PUA">U+F0410</mapping> <mapping type="unicode">U+2DABF</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[此/束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01321"> <charName>CBETA CHARACTER CB01321</charName> <mapping cb:dec="984361" type="PUA">U+F0529</mapping> <mapping type="unicode">U+478B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>嚫</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[贝*亲]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01403"> <charName>CBETA CHARACTER CB01403</charName> <mapping cb:dec="984443" type="PUA">U+F057B</mapping> <mapping type="unicode">U+361E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[囗@力]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02439"> <charName>CBETA CHARACTER CB02439</charName> <mapping cb:dec="985479" type="PUA">U+F0987</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>佞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佞-二+〦]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04676"> <charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName> <mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping> <mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05315"> <charName>CBETA CHARACTER CB05315</charName> <mapping cb:dec="988355" type="PUA">U+F14C3</mapping> <mapping type="unicode">U+3E11</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爨</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[爂-火+焚]</value></charProp></char> <char xml:id="CB06078"> <charName>CBETA CHARACTER CB06078</charName> <mapping cb:dec="989118" type="PUA">U+F17BE</mapping> <mapping type="unicode">U+22E42</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>携</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+嶲]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07055"> <charName>CBETA CHARACTER CB07055</charName> <mapping cb:dec="990095" type="PUA">U+F1B8F</mapping> <mapping type="unicode">U+24A0F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>琐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[瑙-囟+贝]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15092"> <charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName> <mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15210"> <charName>CBETA CHARACTER CB15210</charName> <mapping cb:dec="998250" type="PUA">U+F3B6A</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>恢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[恹-厌+火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16492"> <charName>CBETA CHARACTER CB16492</charName> <mapping cb:dec="999532" type="PUA">U+F406C</mapping> <mapping type="unicode">U+28527</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>逬</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[这-言+屛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16517"> <charName>CBETA CHARACTER CB16517</charName> <mapping cb:dec="999557" type="PUA">U+F4085</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+44E8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[荤-车+(卸-ㄗ)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-05T11:40:58"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0532a" n="0532a"/> <lb ed="X" n="0532a01"/> <lb ed="X" n="0532a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1265-A 禅林宝训顺硃序</cb:mulu><head>No. 1265-A <lb ed="X" n="0532a03"/><lb ed="R113" n="0435a01"/> 禅林宝训顺硃序</head> <lb ed="X" n="0532a04"/> <lb ed="X" n="0532a05"/><lb ed="R113" n="0435a02"/><p xml:id="pX64p0532a0501">季而顺硃者何。为吾辈见识粗浮。只认昭昭灵灵梦 <lb ed="X" n="0532a06"/><lb ed="R113" n="0435a03"/>幻伴子。不真参。不实悟。不遵先圣礼法。不守节義者。 <lb ed="X" n="0532a07"/><lb ed="R113" n="0435a04"/>聊疏前贤之意。以自警也。又为吾辈参禅者见识卑 <lb ed="X" n="0532a08"/><lb ed="R113" n="0435a05"/>近。参来参去。没有滋味。没有效验。便览外典。习诗习 <lb ed="X" n="0532a09"/><lb ed="R113" n="0435a06"/>文。且求眼前受用。倏而鄕挍。倏而方医。倏而衙掾。则 <lb ed="X" n="0532a10"/><lb ed="R113" n="0435a07"/>禹门三级浪矣。何捷如之。余痛斯弊。故请栖霞山人。 <lb ed="X" n="0532a11"/><lb ed="R113" n="0435a08"/>作宝训句解。先以欲勾牵。引之入<persName>佛</persName>慧焉。不意栖霞 <lb ed="X" n="0532a12"/><lb ed="R113" n="0435a09"/>山人。才高识大。亏谛释典。不显浅开喩。反成郭象註 <lb ed="X" n="0532a13"/><lb ed="R113" n="0435a10"/>莊子也。见者苦之。余于此不忍讷。遂效颦出醜。顺硃 <lb ed="X" n="0532a14"/><lb ed="R113" n="0435a11"/>塡墨一上。一以随所欲而勾入<persName>佛</persName>慧。一以自警云耳。 <lb ed="X" n="0532a15"/><lb ed="R113" n="0435a12"/>故不畏诸方驳笑。于戊午夏末槁成。常住以俟智士 <lb ed="X" n="0532a16"/><lb ed="R113" n="0435a13"/>郢政焉尔。德玉叙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532a17"/> <lb ed="X" n="0532a18"/> <lb ed="X" n="0532a19"/> <lb ed="X" n="0532a20"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">禅林宝训顺硃</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1265</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0532a21"/><lb ed="R113" n="0435b01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>禅林宝训顺硃卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0532a22"/> <lb ed="X" n="0532a23"/><lb ed="R113" n="0435b02"/><byline cb:type="other">蜀渝华巖季而关圣可 德玉 顺硃</byline> <lb ed="X" n="0532a24"/><lb ed="R113" n="0435b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0532a2401">明教嵩和尙曰。尊莫尊乎道。美莫美乎德。道德之所 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0532b" n="0532b"/> <lb ed="X" n="0532b01"/><lb ed="R113" n="0435b04"/>存。虽匹夫非穷也。道德之所不存。虽王天下非通也。 <lb ed="X" n="0532b02"/><lb ed="R113" n="0435b05"/>伯夷叔齐。昔之饿夫也。今以其人而比之。而人皆喜。 <lb ed="X" n="0532b03"/><lb ed="R113" n="0435b06"/>桀纣幽厉。昔之人主也。今以其人而比之。而人皆怒。 <lb ed="X" n="0532b04"/><lb ed="R113" n="0435b07"/>是故学者患道德之不充乎身。不患势位之不在乎 <lb ed="X" n="0532b05"/><lb ed="R113" n="0435b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0532b0501" n="0532b0501"/><anchor xml:id="beg0532b0501" n="0532b0501"/>己<anchor xml:id="end0532b0501"/><note place="inline">镡津集〇王去声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532b06"/><lb ed="R113" n="0435b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0532b0601">明教。名<name role="" type="person">契嵩</name>。字仲灵。洞山晓聪之嗣也。和尙梵语。 <lb ed="X" n="0532b07"/><lb ed="R113" n="0435b10"/>此翻力生。谓因师力而生法身慧命也。道是心通。 <lb ed="X" n="0532b08"/><lb ed="R113" n="0435b11"/>德是身正。伯夷叔齐。孤竹君之二子也。姓墨胎氏。 <lb ed="X" n="0532b09"/><lb ed="R113" n="0435b12"/>夷名<g ref="#CB04676">允</g>。字公信。齐名智。字公达。二人节義之士。桀 <lb ed="X" n="0532b10"/><lb ed="R113" n="0435b13"/>名履癸。帝发之子。谥法。贼人多杀曰桀。纣名辛。帝 <lb ed="X" n="0532b11"/><lb ed="R113" n="0435b14"/>乙之子。谥法。残義损善曰纣。幽名宫涅。宣王之子。 <lb ed="X" n="0532b12"/><lb ed="R113" n="0435b15"/>谥法。壅遏不通曰幽。厉名胡。夷王之子。谥法。杀戮 <lb ed="X" n="0532b13"/><lb ed="R113" n="0435b16"/>无辜曰厉。四王皆暴虐之君。是故承上说明。教示 <lb ed="X" n="0532b14"/><lb ed="R113" n="0435b17"/>学者。当以道德为重。不可以势位为荣。说尽天下 <lb ed="X" n="0532b15"/><lb ed="R113" n="0435b18"/>之最重者甚多。是那一件。重得过心通之理。尽四 <lb ed="X" n="0532b16"/><lb ed="R113" n="0436a01"/>海之最嘉者甚廣。是那一件。嘉得过身正之行。若 <lb ed="X" n="0532b17"/><lb ed="R113" n="0436a02"/>是心明有道。身端有德。二者常存不失。虽贱如匹 <lb ed="X" n="0532b18"/><lb ed="R113" n="0436a03"/>夫。不以为困穷也。若是意地昏蒙。无道行事。私邪 <lb ed="X" n="0532b19"/><lb ed="R113" n="0436a04"/>无德。二者不知所存。虽贵同天子。不以为显达也。 <lb ed="X" n="0532b20"/><lb ed="R113" n="0436a05"/>伯夷叔齐二士。耻食周粟。饿死于首阳之匹夫也。 <lb ed="X" n="0532b21"/><lb ed="R113" n="0436a06"/>今以二士比今人。而人皆欢悦者何。为他有节義 <lb ed="X" n="0532b22"/><lb ed="R113" n="0436a07"/>故也。节義非道德而何。桀纣幽厉四王。乃昔日嗣 <lb ed="X" n="0532b23"/><lb ed="R113" n="0436a08"/>位三代之天子也。今以四王比今人。而人皆愤恚 <lb ed="X" n="0532b24"/><lb ed="R113" n="0436a09"/>者何。为他行暴虐故也。暴虐何道德之有。因此之 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0532c" n="0532c"/> <lb ed="X" n="0532c01"/><lb ed="R113" n="0436a10"/>故。为学者当忧虑道德之不充足乎一身。不必忧 <lb ed="X" n="0532c02"/><lb ed="R113" n="0436a11"/>虑权势高位之不存在乎自<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c0201" n="0532c0201"/><anchor xml:id="beg0532c0201" n="0532c0201"/>己<anchor xml:id="end0532c0201"/>也。学者当知所重 <lb ed="X" n="0532c03"/><lb ed="R113" n="0436a12"/>矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c04"/><lb ed="R113" n="0436a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0532c0401">明教曰圣贤之学。固非一日之具。日不足。继之以夜。 <lb ed="X" n="0532c05"/><lb ed="R113" n="0436a14"/>积之岁月。自然可成。故曰。学以聚之。问以辩之。斯言 <lb ed="X" n="0532c06"/><lb ed="R113" n="0436a15"/>学非辩问。无以发明。今学者所至。罕有发一言问辩 <lb ed="X" n="0532c07"/><lb ed="R113" n="0436a16"/>于人者。不知将何以裨助性地。成日新之益乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c08"/><lb ed="R113" n="0436a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0532c0801">圣于事。无所不通。贤有德者。固本也。具器也。继续 <lb ed="X" n="0532c09"/><lb ed="R113" n="0436a18"/>也。积纍也。岁月言其久。聚是萃聚。辩是分辩。罕少 <lb ed="X" n="0532c10"/><lb ed="R113" n="0436b01"/>也。裨助乃補益。性地即心田。明教示人。以日新之 <lb ed="X" n="0532c11"/><lb ed="R113" n="0436b02"/>功说。为圣为贤。的学业本。不是一朝一夕可造成。 <lb ed="X" n="0532c12"/><lb ed="R113" n="0436b03"/>的器具昼。或人事分杂。不足以完一日之工夫。夜 <lb ed="X" n="0532c13"/><lb ed="R113" n="0436b04"/>则焚膏。继<g ref="#CB15092">晷</g>以续。一朝之事业。如是这样积功累 <lb ed="X" n="0532c14"/><lb ed="R113" n="0436b05"/>行。年深月久。心通身正。事事如理。自然成就。故古 <lb ed="X" n="0532c15"/><lb ed="R113" n="0436b06"/>有云。心下未了。则博古览今。以萃聚之。心中有疑。 <lb ed="X" n="0532c16"/><lb ed="R113" n="0436b07"/>则扣问明师。以分辩之。此二句之言。正是启迪学 <lb ed="X" n="0532c17"/><lb ed="R113" n="0436b08"/>者。若不辩问。何者为是。何者为非。从何而得心开 <lb ed="X" n="0532c18"/><lb ed="R113" n="0436b09"/>意朗。而今的学人。凡所到之处。总不见有一个半 <lb ed="X" n="0532c19"/><lb ed="R113" n="0436b10"/>个。肯擧一言半句。扣问辨析于哲人者。但不知此 <lb ed="X" n="0532c20"/><lb ed="R113" n="0436b11"/>等学人将甚么道理。以補益自<anchor xml:id="nkr_note_add_0532c2001" n="0532c2001"/><anchor xml:id="beg0532c2001" n="0532c2001"/>己<anchor xml:id="end0532c2001"/>心田。成日新又 <lb ed="X" n="0532c21"/><lb ed="R113" n="0436b12"/>新之益。而消除无始习气乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0532c22"/><lb ed="R113" n="0436b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0532c2201">明教曰。<name role="" type="person">太史公</name>读孟子。至梁惠王问。何以利吾国。不 <lb ed="X" n="0532c23"/><lb ed="R113" n="0436b14"/>觉置卷长歎。嗟乎。利诚乱之始也。故夫子罕言利。常 <lb ed="X" n="0532c24"/><lb ed="R113" n="0436b15"/>防其原也。原者始也。尊崇贫贱。好利之弊。何以别焉。 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0533a" n="0533a"/> <lb ed="X" n="0533a01"/><lb ed="R113" n="0436b16"/>夫在公者。取利不公。则法乱。在私者。以欺取利。则事 <lb ed="X" n="0533a02"/><lb ed="R113" n="0436b17"/>乱。事乱则人争不平。法乱则民怨不服。其悖戾鬥诤。 <lb ed="X" n="0533a03"/><lb ed="R113" n="0436b18"/>不顾死亡者。自此发矣。是不亦利诚乱之始也。且圣 <lb ed="X" n="0533a04"/><lb ed="R113" n="0437a01"/>贤深戒去利。尊先仁義。而後世尙有恃利相欺。伤风 <lb ed="X" n="0533a05"/><lb ed="R113" n="0437a02"/>败教者何限。况复公然。张其征利之道而行之。欲天 <lb ed="X" n="0533a06"/><lb ed="R113" n="0437a03"/>下风俗正。而不浇不薄。其可得乎<note place="inline">镡津集〇去上声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533a07"/><lb ed="R113" n="0437a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0533a0701"><name role="" type="person">太史公</name>。姓司马。名迁。太史令谈之子也。孟子名轲。 <lb ed="X" n="0533a08"/><lb ed="R113" n="0437a05"/>字子舆。作孟子书七篇。梁惠王魏侯<g ref="#CB16517">䓨</g>也。都梁<anchor xml:id="nkr_note_add_0533a0801" n="0533a0801"/><anchor xml:id="beg0533a0801" n="0533a0801"/>僭<anchor xml:id="end0533a0801"/> <lb ed="X" n="0533a09"/><lb ed="R113" n="0437a06"/>王。谥曰惠。置即放下意。卷乃孟子书。嗟是歎惜。始 <lb ed="X" n="0533a10"/><lb ed="R113" n="0437a07"/>根也。夫子姓孔。名仲尼。素王也。防是堤防。原本也。 <lb ed="X" n="0533a11"/><lb ed="R113" n="0437a08"/>尊崇指天子。贫贱指庶民。悖违戾乖。鬥狠诤竞。乃 <lb ed="X" n="0533a12"/><lb ed="R113" n="0437a09"/>为乱之辈。仁是心之德。義是事之宜。恃赖张施。征 <lb ed="X" n="0533a13"/><lb ed="R113" n="0437a10"/>取浇漓薄衰也。明教示人戒贪。说昔日<name role="" type="person">太史公</name>看 <lb ed="X" n="0533a14"/><lb ed="R113" n="0437a11"/>孟子书头一章。至梁惠王问孟子说。叟不远千里 <lb ed="X" n="0533a15"/><lb ed="R113" n="0437a12"/>而来。亦将有以利吾国乎。不觉放下书卷。长声嗟 <lb ed="X" n="0533a16"/><lb ed="R113" n="0437a13"/>歎而言曰。这利之一字。真乃国家开乱之根柢也。 <lb ed="X" n="0533a17"/><lb ed="R113" n="0437a14"/>故论语书中记。有夫子少言及利。此乃平日堤防。 <lb ed="X" n="0533a18"/><lb ed="R113" n="0437a15"/>唯恐为倡乱之本原也。防原者何。恐为乱始也。至 <lb ed="X" n="0533a19"/><lb ed="R113" n="0437a16"/>于贵如天子。贱如庶民。均有爱利之弊病。何以分 <lb ed="X" n="0533a20"/><lb ed="R113" n="0437a17"/>别之焉。凡在民上者。征取财利。苟不公道。则法度 <lb ed="X" n="0533a21"/><lb ed="R113" n="0437a18"/>紊乱。在人下者。苟以偷心求利。则世事紊乱。事既 <lb ed="X" n="0533a22"/><lb ed="R113" n="0437b01"/>紊乱。则人人争论。道不公平。法既紊乱。则庶民怨 <lb ed="X" n="0533a23"/><lb ed="R113" n="0437b02"/>恨。心不悦服。如此就便。有许多不安静的事出来。 <lb ed="X" n="0533a24"/><lb ed="R113" n="0437b03"/>悖而违逆。戾而乖谬。鬥而兇狠。诤而竞夺。捨死亡 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0533b" n="0533b"/> <lb ed="X" n="0533b01"/><lb ed="R113" n="0437b04"/>生。一切不顾之徒。从此起矣。用是观之。这利之一 <lb ed="X" n="0533b02"/><lb ed="R113" n="0437b05"/>字。岂不是为乱之根柢也耶。且孔圣孟贤。深切痛 <lb ed="X" n="0533b03"/><lb ed="R113" n="0437b06"/>戒。去除利病。扫邪归正。讵谓无力欤。尊奉乎仁。先 <lb ed="X" n="0533b04"/><lb ed="R113" n="0437b07"/>尙乎義。以正易邪。可谓有功矣。而後世之人。利病 <lb ed="X" n="0533b05"/><lb ed="R113" n="0437b08"/>难除。犹有恃赖财利。相与欺瞒。伤损风俗。败壞教 <lb ed="X" n="0533b06"/><lb ed="R113" n="0437b09"/>法者。有何限量。不特此也。况复堂堂乎。施张其取 <lb ed="X" n="0533b07"/><lb ed="R113" n="0437b10"/>利之法。而大行之。无耻之甚。欲要使天下风俗端 <lb ed="X" n="0533b08"/><lb ed="R113" n="0437b11"/>正。而不致浇漓衰薄。岂可得哉。断断乎不可得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533b09"/><lb ed="R113" n="0437b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0533b0901">明教曰。凡人所为之恶。有有形者。有无形者。无形之 <lb ed="X" n="0533b10"/><lb ed="R113" n="0437b13"/>恶。害人者也。有形之恶。杀人者也。杀人之恶小。害人 <lb ed="X" n="0533b11"/><lb ed="R113" n="0437b14"/>之恶大。所以遊宴中有鸩毒。谈笑中有戈矛。堂奥中 <lb ed="X" n="0533b12"/><lb ed="R113" n="0437b15"/>有虎豹。邻巷中有戎狄。自非圣贤。绝之于未萌。防之 <lb ed="X" n="0533b13"/><lb ed="R113" n="0437b16"/>于礼法。则其为害也。不亦甚乎<note place="inline">西湖廣记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533b14"/><lb ed="R113" n="0437b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0533b1401">有形指身手。无形乃心意。游宴是酒席。鸩毒是恶 <lb ed="X" n="0533b15"/><lb ed="R113" n="0437b18"/>鸟翎羽。历于饮食。可以杀人。堂是中堂。奥是隅奥。 <lb ed="X" n="0533b16"/><lb ed="R113" n="0438a01"/>五家为邻。二十五家为巷。村堡之所。戎是西戎。狄 <lb ed="X" n="0533b17"/><lb ed="R113" n="0438a02"/>是北狄。可汗之类。礼典礼。法刑法也。明教示人防 <lb ed="X" n="0533b18"/><lb ed="R113" n="0438a03"/>害说。凡世间不学好的所为。恶事有两样。一样是 <lb ed="X" n="0533b19"/><lb ed="R113" n="0438a04"/>有形而可见者。一样是无形而难见者。无形难见 <lb ed="X" n="0533b20"/><lb ed="R113" n="0438a05"/>之恶。全是心中暗算。冷地害人。有形可见之恶。是 <lb ed="X" n="0533b21"/><lb ed="R113" n="0438a06"/>手拏剑戟。明明杀人。杀人之恶。眼见其来。可防可 <lb ed="X" n="0533b22"/><lb ed="R113" n="0438a07"/>避。未必就死。故云小。害人之恶。不知其来。出其无 <lb ed="X" n="0533b23"/><lb ed="R113" n="0438a08"/>备。那有生路。故云大。其所以害人者。犹不仅一法 <lb ed="X" n="0533b24"/><lb ed="R113" n="0438a09"/>也。有宾主合欢酒席宴会之间。暗投以鸩毒。有极 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0533c" n="0533c"/> <lb ed="X" n="0533c01"/><lb ed="R113" n="0438a10"/>理谈论诙谐戏谑之际。潜隐以戈矛。有显大中堂 <lb ed="X" n="0533c02"/><lb ed="R113" n="0438a11"/>幽深隅奥之处。藏伏以虎豹。有邻里相连街巷相 <lb ed="X" n="0533c03"/><lb ed="R113" n="0438a12"/>通之所。混杂以戎狄。如是四般。岂不是害人之恶 <lb ed="X" n="0533c04"/><lb ed="R113" n="0438a13"/>大。倘不是圣人行权巧。贤士设方便。摒绝之于未 <lb ed="X" n="0533c05"/><lb ed="R113" n="0438a14"/>萌动之先。堤防以礼仪法度。则其遗流毒害也。寧 <lb ed="X" n="0533c06"/><lb ed="R113" n="0438a15"/>不太甚乎。人不可不晓此屛恶防害之法则也〇 <lb ed="X" n="0533c07"/><lb ed="R113" n="0438a16"/>鸩音政。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533c08"/><lb ed="R113" n="0438a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0533c0801">明教曰。大觉琏和尙住育王。因二僧争施利不<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c0801" n="0533c0801"/><anchor xml:id="beg0533c0801" n="0533c0801"/>已<anchor xml:id="end0533c0801"/>。主 <lb ed="X" n="0533c09"/><lb ed="R113" n="0438a18"/>事莫能断。大觉呼至贵之曰。昔包公判开封。民有自 <lb ed="X" n="0533c10"/><lb ed="R113" n="0438b01"/>陈。以白金百两。寄我者亡矣。今还其家。其子不受。望 <lb ed="X" n="0533c11"/><lb ed="R113" n="0438b02"/>公召其子还之。公歎异。即召其子语之。其子辞曰。先 <lb ed="X" n="0533c12"/><lb ed="R113" n="0438b03"/>父存日。无白金私寄他室。二人固让久之。公不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c1201" n="0533c1201"/><anchor xml:id="beg0533c1201" n="0533c1201"/>已<anchor xml:id="end0533c1201"/>。 <lb ed="X" n="0533c13"/><lb ed="R113" n="0438b04"/>责付在城寺观。修冥福。以荐亡者。予目睹其事。且尘 <lb ed="X" n="0533c14"/><lb ed="R113" n="0438b05"/>劳中人。尙能疏财慕義如此。尔为<persName>佛</persName>弟子。不识廉耻 <lb ed="X" n="0533c15"/><lb ed="R113" n="0438b06"/>若是。遂依丛林法摈之<note place="inline">西湖廣记〇语去声。观去声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0533c16"/><lb ed="R113" n="0438b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0533c1601">大觉名怀琏。字器之。泐潭怀澄之嗣。<name role="" type="person">育王山</name>名。明 <lb ed="X" n="0533c17"/><lb ed="R113" n="0438b08"/>州地。即廣利寺也。呼召也。责诮也。下责任也。包公 <lb ed="X" n="0533c18"/><lb ed="R113" n="0438b09"/>名拯。字希仁。谥孝肃。知开封。有美政。付授也。摈逐 <lb ed="X" n="0533c19"/><lb ed="R113" n="0438b10"/>也。明教示人。以疏财慕義说大觉琏。自<name role="" type="person">宋仁宗</name>皇 <lb ed="X" n="0533c20"/><lb ed="R113" n="0438b11"/>祐二年。诏住京师十方净因禅院。後归居<name role="" type="person">阿育王</name> <lb ed="X" n="0533c21"/><lb ed="R113" n="0438b12"/>山廣利寺之时。因有二僧。不识惭愧。相争<g ref="#CB01321">嚫</g>施钱 <lb ed="X" n="0533c22"/><lb ed="R113" n="0438b13"/>利不止。头首知事俱不奈他何。难与决断。可见二 <lb ed="X" n="0533c23"/><lb ed="R113" n="0438b14"/>人好利之甚。大觉乃使人召至。诮责之曰。昔日包 <lb ed="X" n="0533c24"/><lb ed="R113" n="0438b15"/>孝肃公。知东京开封之日。有百姓张惠明。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0533c2401" n="0533c2401"/><anchor xml:id="beg0533c2401" n="0533c2401"/>己<anchor xml:id="end0533c2401"/>陈 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0534a" n="0534a"/> <lb ed="X" n="0534a01"/><lb ed="R113" n="0438b16"/>说。李觉安曾在日。因子年幼。寄我银子百两。今亡 <lb ed="X" n="0534a02"/><lb ed="R113" n="0438b17"/>久矣。其子稍长。以银还其子。不肯纳受。仰望包公。 <lb ed="X" n="0534a03"/><lb ed="R113" n="0438b18"/>召觉安之子。以交还之。公称歎惊异。吾治有此義 <lb ed="X" n="0534a04"/><lb ed="R113" n="0439a01"/>民耶。乃即召觉安之子与之。其子亦辞而不受曰。 <lb ed="X" n="0534a05"/><lb ed="R113" n="0439a02"/>先父存在之日。原没有银子。暗寄他家。二人再三 <lb ed="X" n="0534a06"/><lb ed="R113" n="0439a03"/>固辞迟久。包公不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0534a0601" n="0534a0601"/><anchor xml:id="beg0534a0601" n="0534a0601"/>已<anchor xml:id="end0534a0601"/>。见其子亦義。遂责任付与 <lb ed="X" n="0534a07"/><lb ed="R113" n="0439a04"/>在城寺裡名僧观中高道。供养<persName>佛</persName>天。修益幽冥福 <lb ed="X" n="0534a08"/><lb ed="R113" n="0439a05"/>利。以追荐亡人觉安焉。予住净因时。亲眼睹见这 <lb ed="X" n="0534a09"/><lb ed="R113" n="0439a06"/>事。且惠明安子。俱世谛尘劳中人。尙能不好钱财。 <lb ed="X" n="0534a10"/><lb ed="R113" n="0439a07"/>爱慕节義。是这等样。尔两僧人。是<persName>佛</persName>家弟子。不体 <lb ed="X" n="0534a11"/><lb ed="R113" n="0439a08"/><persName>佛</persName>心。廣行檀度。反不及那两个在家的俗汉。而不 <lb ed="X" n="0534a12"/><lb ed="R113" n="0439a09"/>知廉洁。不晓羞耻。到此田地。理不可容。宜依丛林 <lb ed="X" n="0534a13"/><lb ed="R113" n="0439a10"/>礼法摈逐之。不许再入以汚众矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534a14"/><lb ed="R113" n="0439a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0534a1401">大觉琏和尙初遊庐山。圆通讷禅师一见。直以大器 <lb ed="X" n="0534a15"/><lb ed="R113" n="0439a12"/>期之。或问。何自而知之。讷曰。斯人中正不倚。动静尊 <lb ed="X" n="0534a16"/><lb ed="R113" n="0439a13"/>严。加以道学行谊。言简尽理。凡人资禀如此。尟有不 <lb ed="X" n="0534a17"/><lb ed="R113" n="0439a14"/>成器者<note place="inline">九峰集</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534a18"/><lb ed="R113" n="0439a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0534a1801">庐山江西山名。圆通名居讷。字仲敏。延庆子荣之 <lb ed="X" n="0534a19"/><lb ed="R113" n="0439a16"/>嗣也。期待望之意。自由也。谊義也。大觉初始行脚。 <lb ed="X" n="0534a20"/><lb ed="R113" n="0439a17"/>到庐山<name role="" type="person">圆通寺</name>。仲敏和尙纔一看见。就知其气骨 <lb ed="X" n="0534a21"/><lb ed="R113" n="0439a18"/>不凡。是个伟器。将来必合众望。或有人问之曰。和 <lb ed="X" n="0534a22"/><lb ed="R113" n="0439b01"/>尙因何根由。而就知他是个伟器。仲敏答之曰。此 <lb ed="X" n="0534a23"/><lb ed="R113" n="0439b02"/>人心中端正。身不偏邪。擧动不苟。静止有法。尊令 <lb ed="X" n="0534a24"/><lb ed="R113" n="0439b03"/>人仰。严使人畏。更加以修道竖学。德行事谊。言谈 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0534b" n="0534b"/> <lb ed="X" n="0534b01"/><lb ed="R113" n="0439b04"/>简易。曲尽道理。大凡人有美资质。有好禀赋。是这 <lb ed="X" n="0534b02"/><lb ed="R113" n="0439b05"/>等样。少有不成大器者。器之後。果合众望。召对称 <lb ed="X" n="0534b03"/><lb ed="R113" n="0439b06"/>旨。仲敏可谓有先见之明。具知人之眼矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534b04"/><lb ed="R113" n="0439b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0534b0401">仁祖皇祐初。遣银珰小使。持绿绨尺一书。召圆通讷。 <lb ed="X" n="0534b05"/><lb ed="R113" n="0439b08"/>住孝慈大伽蓝。讷称疾不起。表疏大觉应诏。或曰。圣 <lb ed="X" n="0534b06"/><lb ed="R113" n="0439b09"/>天子旌崇道德。恩被泉石。师何固辞。讷曰。予滥厕僧 <lb ed="X" n="0534b07"/><lb ed="R113" n="0439b10"/>伦。视听不聪。幸安林下。饭蔬饮水。虽<persName>佛</persName>祖有所不为。 <lb ed="X" n="0534b08"/><lb ed="R113" n="0439b11"/>况其他耶。先哲有言。大名之下。难以久居。予平生行 <lb ed="X" n="0534b09"/><lb ed="R113" n="0439b12"/>知足之计。不以声利自累。若厌于心。何日而足。故东 <lb ed="X" n="0534b10"/><lb ed="R113" n="0439b13"/>坡尝曰。知安则荣。知足则富。避名全节。善始善终。在 <lb ed="X" n="0534b11"/><lb ed="R113" n="0439b14"/>圆通得之矣<note place="inline">行实〇绨音题</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534b12"/><lb ed="R113" n="0439b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0534b1201">仁祖即宋朝仁宗。皇祐乃国家年号。银珰小宦官。 <lb ed="X" n="0534b13"/><lb ed="R113" n="0439b16"/>尺一驾诏板。孝慈是李允寧荐祖。奏施自宅。创立 <lb ed="X" n="0534b14"/><lb ed="R113" n="0439b17"/>伽蓝。上赐十方净因禅院之额。伽蓝梵语。此译众 <lb ed="X" n="0534b15"/><lb ed="R113" n="0439b18"/>园。即丛林之异号也。旌表崇重也。被荫覆也。固辞 <lb ed="X" n="0534b16"/><lb ed="R113" n="0440a01"/>确意不受。滥厕泛滥秽厕。先哲指范蠡。累萦。厌饱 <lb ed="X" n="0534b17"/><lb ed="R113" n="0440a02"/>也。东坡姓苏。名轼。字子瞻。得法东林常聪。号东坡 <lb ed="X" n="0534b18"/><lb ed="R113" n="0440a03"/>居士。仁祖皇祐初年。圣上差遣银珰小宦官。持绿 <lb ed="X" n="0534b19"/><lb ed="R113" n="0440a04"/>色绨紬书写诏命。驾于尺一板。召请圆通讷。主持 <lb ed="X" n="0534b20"/><lb ed="R113" n="0440a05"/>孝慈大伽蓝。讷辞以疾病。不应诏命。乃上表章疏 <lb ed="X" n="0534b21"/><lb ed="R113" n="0440a06"/>词。擧荐大觉。应赴天子诏命。或问圆通曰。圣天子 <lb ed="X" n="0534b22"/><lb ed="R113" n="0440a07"/>旌表崇重师之妙道德行。恩光被及于草木。师何 <lb ed="X" n="0534b23"/><lb ed="R113" n="0440a08"/>执著如斯。坚辞不受。讷应之曰。予泛滥秽厕僧类。 <lb ed="X" n="0534b24"/><lb ed="R113" n="0440a09"/>年且老矣。眼昏耳聩。不甚聪明。幸偷安林下。饭蔬 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0534c" n="0534c"/> <lb ed="X" n="0534c01"/><lb ed="R113" n="0440a10"/>食。饮流水。<persName>佛</persName>之一字。尙不喜闻。虽是<persName>佛</persName>祖。有且不 <lb ed="X" n="0534c02"/><lb ed="R113" n="0440a11"/>肯为在。况其应诏。以求荣显耶。不是范蠡有言。大 <lb ed="X" n="0534c03"/><lb ed="R113" n="0440a12"/>名之下。难以久居。详味斯言。好事不如无也。予平 <lb ed="X" n="0534c04"/><lb ed="R113" n="0440a13"/>生素行。以知足为图。不求声名利养。以自萦累。若 <lb ed="X" n="0534c05"/><lb ed="R113" n="0440a14"/>要饱满于心。何日而得充足。以上是圆通行实。以 <lb ed="X" n="0534c06"/><lb ed="R113" n="0440a15"/>下是记书者。又引东坡之言。以赞美之曰。知安则 <lb ed="X" n="0534c07"/><lb ed="R113" n="0440a16"/>荣。知足则富。这两句话。正肖象讷和尙行径。况他 <lb ed="X" n="0534c08"/><lb ed="R113" n="0440a17"/>不受荣显。而避大名。又擧贤才。而全大节。初识其 <lb ed="X" n="0534c09"/><lb ed="R113" n="0440a18"/>为伟器。终必全其令名。在讷和尙。一一尽得之矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534c10"/><lb ed="R113" n="0440b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0534c1001">圆通讷和尙曰。躄者命在杖。失杖则顚。渡者命在舟。 <lb ed="X" n="0534c11"/><lb ed="R113" n="0440b02"/>失舟则溺。凡林下人。自无所守。挟外势以为重者。一 <lb ed="X" n="0534c12"/><lb ed="R113" n="0440b03"/>旦失其所挟。皆不能免顚溺之患<note place="inline">庐山野录</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534c13"/><lb ed="R113" n="0440b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0534c1301">躄跛也。顚仆也。溺淹没。挟扶持也。圆通和尙示人。 <lb ed="X" n="0534c14"/><lb ed="R113" n="0440b05"/>当自有所守。无恃外。以为事说。跛而不能行的人。 <lb ed="X" n="0534c15"/><lb ed="R113" n="0440b06"/>全凭一条柺杖。若是失落了柺杖。即便仆倒也。渡 <lb ed="X" n="0534c16"/><lb ed="R113" n="0440b07"/>河求生活的人。全仗一隻好舟船。若是失壞了舟 <lb ed="X" n="0534c17"/><lb ed="R113" n="0440b08"/>船。即便淹没也。凡山间林下隐居养道之人。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0534c1701" n="0534c1701"/><anchor xml:id="beg0534c1701" n="0534c1701"/>己<anchor xml:id="end0534c1701"/> <lb ed="X" n="0534c18"/><lb ed="R113" n="0440b09"/>若无介然之操守。全只靠外面权势相扶。以为尊 <lb ed="X" n="0534c19"/><lb ed="R113" n="0440b10"/>重者。何异于此。一朝福盈业谢。失其所扶。就如那 <lb ed="X" n="0534c20"/><lb ed="R113" n="0440b11"/>跛失杖渡失舟者一样。其顚其溺。讵能免乎。由此 <lb ed="X" n="0534c21"/><lb ed="R113" n="0440b12"/>观之。外不可恃也。明矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0534c22"/><lb ed="R113" n="0440b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0534c2201">圆通讷曰。昔百丈<name role="" type="person">大智禅师</name>。建丛林立规矩。欲救像 <lb ed="X" n="0534c23"/><lb ed="R113" n="0440b14"/>季不正之弊。曾不知像季学者。盗规矩。以破百丈之 <lb ed="X" n="0534c24"/><lb ed="R113" n="0440b15"/>丛林。上古之世。虽巢居穴处。人人自律。大智之後。虽 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0535a" n="0535a"/> <lb ed="X" n="0535a01"/><lb ed="R113" n="0440b16"/>高堂廣厦。人人自废。故曰。安危德也。兴亡数也。苟德 <lb ed="X" n="0535a02"/><lb ed="R113" n="0440b17"/>可将。何必丛林。苟数可凭。曷用规矩<note place="inline">野录</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535a03"/><lb ed="R113" n="0440b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0535a0301">百丈名怀海。谥大智。<name role="" type="person">马祖</name>道一之嗣也。建置。立竖 <lb ed="X" n="0535a04"/><lb ed="R113" n="0441a01"/>也。欲将救拯也。像是像法。季是季世。弊病也。曾乃 <lb ed="X" n="0535a05"/><lb ed="R113" n="0441a02"/>也。者指人。规为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0535001" n="0535001"/>员之器。矩为方之器。指楗槌禁令 <lb ed="X" n="0535a06"/><lb ed="R113" n="0441a03"/>言。巢居是树上安居。穴处是洞裡落处。虽是设两 <lb ed="X" n="0535a07"/><lb ed="R113" n="0441a04"/>之辞。宜乎不宜。不宜又宜之意。废壞也。苟果也。将 <lb ed="X" n="0535a08"/><lb ed="R113" n="0441a05"/>依持也。数理也。曷何也。圆通和尙晓住持者。当要 <lb ed="X" n="0535a09"/><lb ed="R113" n="0441a06"/>修德行通理数说。昔百丈和尙见得参学者众。乃 <lb ed="X" n="0535a10"/><lb ed="R113" n="0441a07"/>置禅院。以安处之。见得习染难除。乃竖规矩。以调 <lb ed="X" n="0535a11"/><lb ed="R113" n="0441a08"/>御之者。是甚么意思。盖将以拯救。而今像季之时。 <lb ed="X" n="0535a12"/><lb ed="R113" n="0441a09"/>不端正人的弊病。可谓老婆心切矣。然而久则生 <lb ed="X" n="0535a13"/><lb ed="R113" n="0441a10"/>弊。乃不知像季时的学人假公济私。偷前人法度。 <lb ed="X" n="0535a14"/><lb ed="R113" n="0441a11"/>以壞前人所置丛林。正所谓一法出而一奸生。反 <lb ed="X" n="0535a15"/><lb ed="R113" n="0441a12"/>为贼过梯也。不见上古之世。虽夏则巢居。以取凉。 <lb ed="X" n="0535a16"/><lb ed="R113" n="0441a13"/>冬则穴处。以图暖。当此之时。有甚规矩。而人人守 <lb ed="X" n="0535a17"/><lb ed="R113" n="0441a14"/>法。各自条律。至于大智之後。虽高堂百尺廣厦千 <lb ed="X" n="0535a18"/><lb ed="R113" n="0441a15"/>楹。値斯之际。虽有规矩。而人人放逸。反自废壞。大 <lb ed="X" n="0535a19"/><lb ed="R113" n="0441a16"/>智和尙。只知锥头利。不见凿头方。讵虑及此。故曰。 <lb ed="X" n="0535a20"/><lb ed="R113" n="0441a17"/>安泰危险。全在德行。兴隆亡替。本乎理数。果人肯 <lb ed="X" n="0535a21"/><lb ed="R113" n="0441a18"/>真实操持德行。就是冢间树下。也可修行。何必丛 <lb ed="X" n="0535a22"/><lb ed="R113" n="0441b01"/>林。果人肯通明理数。猎网火队。亦可行道。何用规 <lb ed="X" n="0535a23"/><lb ed="R113" n="0441b02"/>矩。季而谓。圆通之意。在教人修德。明理为急。後之 <lb ed="X" n="0535a24"/><lb ed="R113" n="0441b03"/>住持者。无以此为借口。而弛废丛林。蔑视规矩矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0535b" n="0535b"/> <lb ed="X" n="0535b01"/><lb ed="R113" n="0441b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0535b0101">圆通谓大觉曰。古圣治心于未萌。防情于未乱。盖豫 <lb ed="X" n="0535b02"/><lb ed="R113" n="0441b05"/>备则无患。所以重门击柝以待暴客。而取诸豫也。事 <lb ed="X" n="0535b03"/><lb ed="R113" n="0441b06"/>豫为之则易。卒为之固难。古之贤哲。有终身之忧而 <lb ed="X" n="0535b04"/><lb ed="R113" n="0441b07"/>无一朝之患者。诚在于斯<note place="inline">九峰集〇治音池。卒村入声。朝平声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535b05"/><lb ed="R113" n="0441b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0535b0501">谓与之言也。治修理之意。萌动也。情识也。豫是易 <lb ed="X" n="0535b06"/><lb ed="R113" n="0441b09"/>经中。雷地豫卦。名先也。悦也。言先防备。而得安乐 <lb ed="X" n="0535b07"/><lb ed="R113" n="0441b10"/>的意思。重门是外三爻震仰盂二阴在上。如重门 <lb ed="X" n="0535b08"/><lb ed="R113" n="0441b11"/>之象。击柝是一阳在下。如击柝之象。取警怠惰的 <lb ed="X" n="0535b09"/><lb ed="R113" n="0441b12"/>意思。暴客指兇狠之人。卒乃急迫之际。哲智也。圆 <lb ed="X" n="0535b10"/><lb ed="R113" n="0441b13"/>通讷和尙。警大觉。以修心之道说。自古上圣。修理 <lb ed="X" n="0535b11"/><lb ed="R113" n="0441b14"/>其心意也全在一念。不曾萌动之先著力。禁御其 <lb ed="X" n="0535b12"/><lb ed="R113" n="0441b15"/>情识也。全在五欲。不曾昏乱之初下手。故周易言。 <lb ed="X" n="0535b13"/><lb ed="R113" n="0441b16"/>豫先防备。则自无祸患。乃是取象外震卦。上二阴 <lb ed="X" n="0535b14"/><lb ed="R113" n="0441b17"/>重门。下一阳击柝。以御鲁莽暴客。而内地三阴。自 <lb ed="X" n="0535b15"/><lb ed="R113" n="0441b18"/>得悦豫。盖取乎此也。大凡一切事。豫先打彻办。就 <lb ed="X" n="0535b16"/><lb ed="R113" n="0442a01"/>临时自不慌慞而易。若是豫先不曾捡点备办。忽 <lb ed="X" n="0535b17"/><lb ed="R113" n="0442a02"/>然众事辐辏。草率欲办。诚为大难。古之良才智士。 <lb ed="X" n="0535b18"/><lb ed="R113" n="0442a03"/>无一时一刻而不忧勤惕厉以自警。庶能无一毫 <lb ed="X" n="0535b19"/><lb ed="R113" n="0442a04"/>祸事及身。有斯效验者何。实在豫先备办。而始享 <lb ed="X" n="0535b20"/><lb ed="R113" n="0442a05"/>终身之安矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535b21"/><lb ed="R113" n="0442a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0535b2101">大觉琏和尙曰。玉不琢不成器。人不学不知道。今之 <lb ed="X" n="0535b22"/><lb ed="R113" n="0442a07"/>所以知古。後之所以知先。善者可以为法。恶者可以 <lb ed="X" n="0535b23"/><lb ed="R113" n="0442a08"/>为戒。历观前辈。立身扬名于当世者。尟不学问而成 <lb ed="X" n="0535b24"/><lb ed="R113" n="0442a09"/>之矣<note place="inline">九峰集〇鲜上声</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0535c" n="0535c"/> <lb ed="X" n="0535c01"/><lb ed="R113" n="0442a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0535c0101">琢雕也。攻治之意。历观次第而观也。大觉和尙。迪 <lb ed="X" n="0535c02"/><lb ed="R113" n="0442a11"/>人以勤学说。玉不攻琢。岂能成得器皿。人不勤学。 <lb ed="X" n="0535c03"/><lb ed="R113" n="0442a12"/>争能通晓妙道。今人宜当学古人。後辈宜当效先 <lb ed="X" n="0535c04"/><lb ed="R113" n="0442a13"/>辈。拣其古圣先贤之正大而善者。以为法式依行 <lb ed="X" n="0535c05"/><lb ed="R113" n="0442a14"/>之。若是鄙猥而恶者。以为戒警愼畏之。如是次第 <lb ed="X" n="0535c06"/><lb ed="R113" n="0442a15"/>瞻视前辈好人。有卓识。有操修。播扬美名于当代 <lb ed="X" n="0535c07"/><lb ed="R113" n="0442a16"/>者。是那一个。不是勤勤恳恳博览经典。咨讯贤哲。 <lb ed="X" n="0535c08"/><lb ed="R113" n="0442a17"/>而始成就者也。学者当自强矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535c09"/><lb ed="R113" n="0442a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0535c0901">大觉曰。妙道之理。圣人尝寓之于易。至周衰。先王之 <lb ed="X" n="0535c10"/><lb ed="R113" n="0442b01"/>法壞。礼義亡。然後奇言异術。间出而乱俗。逮我释迦 <lb ed="X" n="0535c11"/><lb ed="R113" n="0442b02"/>入中土。醇以第一義示人。而始末设为慈悲。以化众 <lb ed="X" n="0535c12"/><lb ed="R113" n="0442b03"/>生。亦所以趋于时也。自生民以来。淳朴未散。前三皇 <lb ed="X" n="0535c13"/><lb ed="R113" n="0442b04"/>之教简而素。春也。及情窦日凿。五帝之教。详而文。夏 <lb ed="X" n="0535c14"/><lb ed="R113" n="0442b05"/>也。时与世异。情随日迁。故三王之教密而严。秋也。昔 <lb ed="X" n="0535c15"/><lb ed="R113" n="0442b06"/>商周之诰誓。後世学者。故有不能晓。比当时之民。听 <lb ed="X" n="0535c16"/><lb ed="R113" n="0442b07"/>之而不违。则俗与今如何也。及其弊而为秦汉也。则 <lb ed="X" n="0535c17"/><lb ed="R113" n="0442b08"/>无所不至矣。故天下有不忍愿闻者。于是我<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。 <lb ed="X" n="0535c18"/><lb ed="R113" n="0442b09"/>一推之以性命之理。冬也。天有四时循环。以生成万 <lb ed="X" n="0535c19"/><lb ed="R113" n="0442b10"/>物。圣人设教。迭相扶持。以化成天下。亦犹是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0535c1901" n="0535c1901"/><anchor xml:id="beg0535c1901" n="0535c1901"/>已<anchor xml:id="end0535c1901"/>矣。 <lb ed="X" n="0535c20"/><lb ed="R113" n="0442b11"/>然至其极也。皆不能无弊。弊者迹也。要当有圣贤者。 <lb ed="X" n="0535c21"/><lb ed="R113" n="0442b12"/>世起而救之。自秦汉以来。千有馀载。风俗靡靡愈薄。 <lb ed="X" n="0535c22"/><lb ed="R113" n="0442b13"/>圣人之教。列而鼎立。互相诋訾。大道寥寥莫之返。良 <lb ed="X" n="0535c23"/><lb ed="R113" n="0442b14"/>可歎也<note place="inline">间去声。诋訾音邸咨</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0535c24"/><lb ed="R113" n="0442b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0535c2401">寓寄也。易周易也。投间隙而私出。曰间出。逮及也。 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0536a" n="0536a"/> <lb ed="X" n="0536a01"/><lb ed="R113" n="0442b16"/>醇作一味看。释迦梵语。此译能仁。第一義真谛。非 <lb ed="X" n="0536a02"/><lb ed="R113" n="0442b17"/>有。俗谛非无。不有不无。名中道第一義谛。示教也。 <lb ed="X" n="0536a03"/><lb ed="R113" n="0442b18"/>慈能与乐。悲能拔苦。亦旁及之辞。趋行也。时即下 <lb ed="X" n="0536a04"/><lb ed="R113" n="0443a01"/>四时。意含冬说。淳质也。朴素也。质素本色。本分不 <lb ed="X" n="0536a05"/><lb ed="R113" n="0443a02"/>修饰的意思。三皇。伏羲氏。神农氏。有熊氏也。简是 <lb ed="X" n="0536a06"/><lb ed="R113" n="0443a03"/>简略不烦。素是素朴不饰。情是七情。窦窍也。凿是 <lb ed="X" n="0536a07"/><lb ed="R113" n="0443a04"/>开通情识之意。五帝。金天氏。高阳氏。高辛氏。陶唐 <lb ed="X" n="0536a08"/><lb ed="R113" n="0443a05"/>氏。有虞氏。详审也。文华美也。三王。夏禹王。殷汤王。 <lb ed="X" n="0536a09"/><lb ed="R113" n="0443a06"/>周文王也。密稠也。言法网稠密也。严教命急也。诰 <lb ed="X" n="0536a10"/><lb ed="R113" n="0443a07"/>告也。即尙书五诰。誓约也。即三誓。<persName>佛</persName>觉也。如谓本 <lb ed="X" n="0536a11"/><lb ed="R113" n="0443a08"/>觉。来谓始觉。始本不二。故名<persName>如来</persName>。性即<persName>佛</persName>性。命即 <lb ed="X" n="0536a12"/><lb ed="R113" n="0443a09"/>天命。理道理也。循环旋绕周迴也。迭互也。迹瑕颣 <lb ed="X" n="0536a13"/><lb ed="R113" n="0443a10"/>也。靡靡渐渐也。鼎立。鼎分三足。一口朝天也。诋讦。 <lb ed="X" n="0536a14"/><lb ed="R113" n="0443a11"/>訾毁也。寥寂寥也。大觉和尙。复孙萃老书说。至道 <lb ed="X" n="0536a15"/><lb ed="R113" n="0443a12"/>之极理。羲文卦辞。周孔爻象。曾奇之于易。甚是彰 <lb ed="X" n="0536a16"/><lb ed="R113" n="0443a13"/>彰矣。至周幽厉其道衰甚。前王法度既壞。礼義亦 <lb ed="X" n="0536a17"/><lb ed="R113" n="0443a14"/>随之继亡。所以奇巧流言。怪异邪術。杂出而乱。风 <lb ed="X" n="0536a18"/><lb ed="R113" n="0443a15"/>俗道统。亦幾乎熄矣。及我<persName>佛</persName>教。自西竺传至东土。 <lb ed="X" n="0536a19"/><lb ed="R113" n="0443a16"/>一味以中道第一義教人。而初终设施慈悲二无 <lb ed="X" n="0536a20"/><lb ed="R113" n="0443a17"/>量心。以摄化一切众生。亦所以趋行此道。不失斯 <lb ed="X" n="0536a21"/><lb ed="R113" n="0443a18"/>时也。自天生烝民以来。质素之性。未尝離散。则三 <lb ed="X" n="0536a22"/><lb ed="R113" n="0443b01"/>皇之教法。简略而朴素。就如春时一般。及至七情 <lb ed="X" n="0536a23"/><lb ed="R113" n="0443b02"/>孔窍日日开凿。则五帝之教法。详审而文华。就如 <lb ed="X" n="0536a24"/><lb ed="R113" n="0443b03"/>夏时一般。迄时更世改。人性亦随化。日而迁移。故 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0536b" n="0536b"/> <lb ed="X" n="0536b01"/><lb ed="R113" n="0443b04"/>三王之教法。稠密而威严。就如秋时一般。昔商之 <lb ed="X" n="0536b02"/><lb ed="R113" n="0443b05"/>仲虺之诰。汤诰。周之康诰。酒诰。禹之甘誓。汤誓。周 <lb ed="X" n="0536b03"/><lb ed="R113" n="0443b06"/>之秦誓。其理精深。後世学人。有诵习而不能通晓 <lb ed="X" n="0536b04"/><lb ed="R113" n="0443b07"/>者。以今挍古。当时之民淳朴。听其示约。而不敢违 <lb ed="X" n="0536b05"/><lb ed="R113" n="0443b08"/>背。则以古风比今俗。何如斯之远也。及其固弊日 <lb ed="X" n="0536b06"/><lb ed="R113" n="0443b09"/>滋。而到嬴秦刘汉。则嫪毐人彘。无所不为矣。故天 <lb ed="X" n="0536b07"/><lb ed="R113" n="0443b10"/>下贤士。悲伤恻隐。有不忍愿闻。如是无道之事者。 <lb ed="X" n="0536b08"/><lb ed="R113" n="0443b11"/>因斯我<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。亦以大事因缘。扩而推之。以脗合 <lb ed="X" n="0536b09"/><lb ed="R113" n="0443b12"/>天命之谓性的道理。就如冬时一般。如是四般。岂 <lb ed="X" n="0536b10"/><lb ed="R113" n="0443b13"/>无取法也耶。乃法天道春夏秋冬四时。以发长收 <lb ed="X" n="0536b11"/><lb ed="R113" n="0443b14"/>藏灵蠢动植一切事物。圣人施设教法。互相扶助 <lb ed="X" n="0536b12"/><lb ed="R113" n="0443b15"/>维持。授受道统。以风化成美一大天下。亦与那天 <lb ed="X" n="0536b13"/><lb ed="R113" n="0443b16"/>道流行。生成万物。一样而<anchor xml:id="nkr_note_add_0536b1301" n="0536b1301"/><anchor xml:id="beg0536b1301" n="0536b1301"/>已<anchor xml:id="end0536b1301"/>矣。然而彼此行道。到 <lb ed="X" n="0536b14"/><lb ed="R113" n="0443b17"/>那极处。咸不能无瑕颣。瑕颣者何。不合时宜的事 <lb ed="X" n="0536b15"/><lb ed="R113" n="0443b18"/>迹也。要须有赅通之圣。溥德之贤者。乘其衰世。兴 <lb ed="X" n="0536b16"/><lb ed="R113" n="0444a01"/>起而拯救之。则道统庶幾乎可挽矣。自嬴秦西汉 <lb ed="X" n="0536b17"/><lb ed="R113" n="0444a02"/>以来。千有馀年。不以为远人情体态。渐渐浅薄之 <lb ed="X" n="0536b18"/><lb ed="R113" n="0444a03"/>甚。圣人之教法。陈列于世。犹鼎之三足。此一不可 <lb ed="X" n="0536b19"/><lb ed="R113" n="0444a04"/>缺者。而反以东土素王。西方圣人。分彼分此。互相 <lb ed="X" n="0536b20"/><lb ed="R113" n="0444a05"/>讦毁。故使十六心传无上大道。寂寂寥寥。往而不 <lb ed="X" n="0536b21"/><lb ed="R113" n="0444a06"/>返。诚可歎惜之也〇颣音类。嫪毐音涝矮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536b22"/><lb ed="R113" n="0444a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0536b2201">大觉曰。夫为一方主者。欲行所得之道。而利于人。先 <lb ed="X" n="0536b23"/><lb ed="R113" n="0444a08"/>须克<anchor xml:id="nkr_note_add_0536b2301" n="0536b2301"/><anchor xml:id="beg0536b2301" n="0536b2301"/>己<anchor xml:id="end0536b2301"/>惠物。下心于一切。然後视金帛如粪土。则四 <lb ed="X" n="0536b24"/><lb ed="R113" n="0444a09"/>众尊而归之矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0536c" n="0536c"/> <lb ed="X" n="0536c01"/><lb ed="R113" n="0444a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0536c0101">大觉和尙。与九仙诩书曰。凡为设化一方主人者。 <lb ed="X" n="0536c02"/><lb ed="R113" n="0444a11"/>将要流通。所得的妙道。而利益一切众生。先当克 <lb ed="X" n="0536c03"/><lb ed="R113" n="0444a12"/>除<anchor xml:id="nkr_note_add_0536c0301" n="0536c0301"/><anchor xml:id="beg0536c0301" n="0536c0301"/>己<anchor xml:id="end0536c0301"/>之私心。惠泽及乎人物。把一切人作<persName>佛</persName>想。把 <lb ed="X" n="0536c04"/><lb ed="R113" n="0444a13"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0536c0401" n="0536c0401"/><anchor xml:id="beg0536c0401" n="0536c0401"/>己<anchor xml:id="end0536c0401"/>犹如他的下使一般。然後看银钱布币。犹如 <lb ed="X" n="0536c05"/><lb ed="R113" n="0444a14"/>臭屎秽泥相似。则比丘比丘尼。优婆塞优婆夷。尊 <lb ed="X" n="0536c06"/><lb ed="R113" n="0444a15"/>重其道德。而皈依之矣〇诩音许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536c07"/><lb ed="R113" n="0444a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0536c0701">大觉曰。前辈有聪明之资。无安危之虑。如石门聪栖 <lb ed="X" n="0536c08"/><lb ed="R113" n="0444a17"/>贤舜二人者。可为戒矣。然则人生定业。固难明辩。细 <lb ed="X" n="0536c09"/><lb ed="R113" n="0444a18"/>详其原。安得不知其为忽慢不思之过欤。故曰。祸患 <lb ed="X" n="0536c10"/><lb ed="R113" n="0444b01"/>藏于隐微。发于人之所忽。用是观之。尤宜谨畏<note place="inline">九峰集</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536c11"/><lb ed="R113" n="0444b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0536c1101">石门名蕴聪。首山念祖之嗣也。栖贤名晓舜。洞山 <lb ed="X" n="0536c12"/><lb ed="R113" n="0444b03"/>晓聪之嗣也。固本也。尤最也。大觉和尙诫住持者。 <lb ed="X" n="0536c13"/><lb ed="R113" n="0444b04"/>常怀安不忘危说。古人有聪闻蚁鬥。明察秋毫的 <lb ed="X" n="0536c14"/><lb ed="R113" n="0444b05"/>天资。而无安不忘危之远虑者。就如石门聪。预先 <lb ed="X" n="0536c15"/><lb ed="R113" n="0444b06"/>不自检束。而罹襄州之辱。又似栖贤舜。闲时不自 <lb ed="X" n="0536c16"/><lb ed="R113" n="0444b07"/>防虑。而有南康之追。二人岂不是天资粹美的人。 <lb ed="X" n="0536c17"/><lb ed="R113" n="0444b08"/>且有斯失。诚可以为後人戒警矣。然则人生有定 <lb ed="X" n="0536c18"/><lb ed="R113" n="0444b09"/>不可逃之夙业。本难明了分辩。仔细详审。其二人 <lb ed="X" n="0536c19"/><lb ed="R113" n="0444b10"/>罹祸之根由。岂不是他安闲无事之日。忽意怠慢。 <lb ed="X" n="0536c20"/><lb ed="R113" n="0444b11"/>不虑不察之过欤。故曰。祸害忧患。潜伏于幽隐细 <lb ed="X" n="0536c21"/><lb ed="R113" n="0444b12"/>微之间。<g ref="#CB16492">逬</g>发于疏虞忽略之际。以此二人之事看 <lb ed="X" n="0536c22"/><lb ed="R113" n="0444b13"/>来。最宜敬谨愼畏。小心翼翼。一訾不懈。可也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0536c23"/><lb ed="R113" n="0444b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0536c2301">雲居舜和尙字老夫。住庐山栖贤日。以郡守槐都官。 <lb ed="X" n="0536c24"/><lb ed="R113" n="0444b15"/>私忿罹横逆。民其衣。往京都访大觉。至山阳<note place="inline">楚州也</note>阻 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0537a" n="0537a"/> <lb ed="X" n="0537a01"/><lb ed="R113" n="0444b16"/>雪旅邸。一夕有客。<g ref="#CB06078">携</g>二仆。破雪而至。见老夫如旧识。 <lb ed="X" n="0537a02"/><lb ed="R113" n="0444b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0537a0201" n="0537a0201"/><anchor xml:id="beg0537a0201" n="0537a0201"/>已<anchor xml:id="end0537a0201"/>而易衣拜于前。老夫问之。客曰。昔在洞山。随师荷 <lb ed="X" n="0537a03"/><lb ed="R113" n="0444b18"/>担之汉阳。干仆宋荣也。老夫共语畴昔。客嗟歎之久。 <lb ed="X" n="0537a04"/><lb ed="R113" n="0445a01"/>凌晨备饭。赠白金五两。仍唤一仆。客曰。此儿来往京 <lb ed="X" n="0537a05"/><lb ed="R113" n="0445a02"/>城数矣。道途间关备悉。师行固无虑乎。老夫由是得 <lb ed="X" n="0537a06"/><lb ed="R113" n="0445a03"/>达辇下。推此益知其二人平昔所存矣<note place="inline">九峰集</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537a07"/><lb ed="R113" n="0445a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0537a0701">雲居是江西名山。称江左第一。舜和尙居之。以为 <lb ed="X" n="0537a08"/><lb ed="R113" n="0445a05"/>己号。以因也。罹遭也。横逆不顺理也。民衣是使还 <lb ed="X" n="0537a09"/><lb ed="R113" n="0445a06"/>俗服也。京都是东京。旅邸客舍也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0537a0901" n="0537a0901"/><anchor xml:id="beg0537a0901" n="0537a0901"/>已<anchor xml:id="end0537a0901"/>而不久也。又 <lb ed="X" n="0537a10"/><lb ed="R113" n="0445a07"/>因是之辞。易换之往也。畴往昔也。凌晨黎明也。数 <lb ed="X" n="0537a11"/><lb ed="R113" n="0445a08"/>频也。间关崎岖屈转貌。备悉咸知也。辇下是天子 <lb ed="X" n="0537a12"/><lb ed="R113" n="0445a09"/>车下。雲居舜老夫。住持庐山栖贤三峡寺之日。因 <lb ed="X" n="0537a13"/><lb ed="R113" n="0445a10"/>南康太守槐都官。贪墨不如意。恚怒。加以横逆问 <lb ed="X" n="0537a14"/><lb ed="R113" n="0445a11"/>还俗。乃往京城。访大觉焉。到楚州。阻雪于客店。忽 <lb ed="X" n="0537a15"/><lb ed="R113" n="0445a12"/>一日将晚。有客随二使。冒雪而来。见舜老夫。如故 <lb ed="X" n="0537a16"/><lb ed="R113" n="0445a13"/>旧相识。因是更衣。顶礼于老夫之前。老夫因问其 <lb ed="X" n="0537a17"/><lb ed="R113" n="0445a14"/>故。客答曰。昔日师在襄州洞山。某曾与师担行李。 <lb ed="X" n="0537a18"/><lb ed="R113" n="0445a15"/>往汉阳府干事仆使宋荣也。老夫遂与他谈叙既 <lb ed="X" n="0537a19"/><lb ed="R113" n="0445a16"/>往之事。客咨嗟歎息不<anchor xml:id="nkr_note_add_0537a1901" n="0537a1901"/><anchor xml:id="beg0537a1901" n="0537a1901"/>已<anchor xml:id="end0537a1901"/>。黎明备办早饭吃了。又 <lb ed="X" n="0537a20"/><lb ed="R113" n="0445a17"/>赠路费白银五两。仍复唤一使。以扶侍他。乃曰。此 <lb ed="X" n="0537a21"/><lb ed="R113" n="0445a18"/>儿来来往往于东京。不是一次。师这一路去崎岖 <lb ed="X" n="0537a22"/><lb ed="R113" n="0445b01"/>屈转。他一一尽情晓得。不必忧虑。舜老夫因是途 <lb ed="X" n="0537a23"/><lb ed="R113" n="0445b02"/>无坎坷。获通帝座。上赐书扇。复住栖贤焉。推察此 <lb ed="X" n="0537a24"/><lb ed="R113" n="0445b03"/>段因缘。毕竟往日有所感动。看他如此情周意密。 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0537b" n="0537b"/> <lb ed="X" n="0537b01"/><lb ed="R113" n="0445b04"/>其胸中所怀。益是显现矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537b02"/><lb ed="R113" n="0445b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0537b0201">大觉曰。舜老夫赋性简直。不识权衡货殖等事。日有 <lb ed="X" n="0537b03"/><lb ed="R113" n="0445b06"/>定课。曾不少易。虽炙灯扫地。皆躬为之。尝曰。古人有 <lb ed="X" n="0537b04"/><lb ed="R113" n="0445b07"/>一日不作一日不食之戒。予何人也。虽垂老其志益 <lb ed="X" n="0537b05"/><lb ed="R113" n="0445b08"/>坚。或曰。何不使左右人。老夫曰。经涉寒暑。起坐不常。 <lb ed="X" n="0537b06"/><lb ed="R113" n="0445b09"/>不欲劳之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537b07"/><lb ed="R113" n="0445b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0537b0701">赋禀也。权衡等秤之类。货是买卖变易。殖是聚积 <lb ed="X" n="0537b08"/><lb ed="R113" n="0445b11"/>生财。垂将及也。涉厉也。大觉和尙引前贤。以<g ref="#CB15081">策</g>後 <lb ed="X" n="0537b09"/><lb ed="R113" n="0445b12"/>进。当勿懒惰说。舜老夫禀性。简易不烦。直捷不绕。 <lb ed="X" n="0537b10"/><lb ed="R113" n="0445b13"/>不晓得等秤买卖等事。每日之间。有一定工课。曾 <lb ed="X" n="0537b11"/><lb ed="R113" n="0445b14"/>不迁改。虽然点<persName>佛</persName>灯。洒扫堂地。皆自<anchor xml:id="nkr_note_add_0537b1101" n="0537b1101"/><anchor xml:id="beg0537b1101" n="0537b1101"/>己<anchor xml:id="end0537b1101"/>亲身为之。 <lb ed="X" n="0537b12"/><lb ed="R113" n="0445b15"/>舜老夫尝引古自励说。百丈大智和尙。有一日若 <lb ed="X" n="0537b13"/><lb ed="R113" n="0445b16"/>不作务。便就一日不吃饭。恒以为戒。我是何等样 <lb ed="X" n="0537b14"/><lb ed="R113" n="0445b17"/>人。敢自懈怠。虚丧光阴也。况老夫至于将老。其行 <lb ed="X" n="0537b15"/><lb ed="R113" n="0445b18"/>履志向。更加坚固。或有劝止之曰。何不使左右行 <lb ed="X" n="0537b16"/><lb ed="R113" n="0446a01"/>者为之。老夫答之曰。经历祁寒。涉厉溽暑。或动或 <lb ed="X" n="0537b17"/><lb ed="R113" n="0446a02"/>静。没有定则。不欲以劳烦他人矣。其老夫精进不 <lb ed="X" n="0537b18"/><lb ed="R113" n="0446a03"/>退。是这等样。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537b19"/><lb ed="R113" n="0446a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0537b1901">舜老夫曰。传持此道。所贵一切真实。别邪正。去妄情。 <lb ed="X" n="0537b20"/><lb ed="R113" n="0446a05"/>乃治心之实。识因果。明罪福。乃操履之实。弘道德。接 <lb ed="X" n="0537b21"/><lb ed="R113" n="0446a06"/>方来。乃住持之实。量才能。请执事。乃用人之实。察言 <lb ed="X" n="0537b22"/><lb ed="R113" n="0446a07"/>行。定可否。乃求贤之实。不存其实。徒衒虚名。无益于 <lb ed="X" n="0537b23"/><lb ed="R113" n="0446a08"/>理。是故人之操履。唯要诚实。苟执之不渝。虽夷险可 <lb ed="X" n="0537b24"/><lb ed="R113" n="0446a09"/>以一致<note place="inline">二事坦然庵集〇去上声。治平声</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0537c" n="0537c"/> <lb ed="X" n="0537c01"/><lb ed="R113" n="0446a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0537c0101">代代相承曰传。拳拳执守曰持。守志不改曰操。践 <lb ed="X" n="0537c02"/><lb ed="R113" n="0446a11"/>行合理曰履。住持多种。此指主张道法为人师者。 <lb ed="X" n="0537c03"/><lb ed="R113" n="0446a12"/>衒彰卖也。致理也。舜老夫戒主持者。贵要操履真 <lb ed="X" n="0537c04"/><lb ed="R113" n="0446a13"/>实说。传持<persName>佛</persName>祖大道。不是寻常。毋得轻浮自贱。所 <lb ed="X" n="0537c05"/><lb ed="R113" n="0446a14"/>贵要无一事之不真。无一法之不实。略而言之。真 <lb ed="X" n="0537c06"/><lb ed="R113" n="0446a15"/>实有五。第一须辨别。何者为邪。何者为正。蠲除妄 <lb ed="X" n="0537c07"/><lb ed="R113" n="0446a16"/>之未生。情之未起。此乃是修理自心之真实也。第 <lb ed="X" n="0537c08"/><lb ed="R113" n="0446a17"/>二要晓了恶因定有恶报。善因定有善报。分明罪 <lb ed="X" n="0537c09"/><lb ed="R113" n="0446a18"/>从何起。福由何生。此乃是操守履践之真实也。第 <lb ed="X" n="0537c10"/><lb ed="R113" n="0446b01"/>三当廣大自通其心。宽平自正其身。接纳四方之 <lb ed="X" n="0537c11"/><lb ed="R113" n="0446b02"/>来。令其有进无退。此乃是住持法道之真实也。第 <lb ed="X" n="0537c12"/><lb ed="R113" n="0446b03"/>四宜量度。孰有才调。孰有能干。请充知事头首。令 <lb ed="X" n="0537c13"/><lb ed="R113" n="0446b04"/>其调和燮理。此乃取用众人之真实也。第五审察 <lb ed="X" n="0537c14"/><lb ed="R113" n="0446b05"/>言能实行。行能实践。定当其可用不可用。此乃是 <lb ed="X" n="0537c15"/><lb ed="R113" n="0446b06"/>选求贤士之真实也。此五实若弃之而不怀。空空 <lb ed="X" n="0537c16"/><lb ed="R113" n="0446b07"/>衒卖一个虚誉之名。于道理有何所益。所以谓住 <lb ed="X" n="0537c17"/><lb ed="R113" n="0446b08"/>持人。操持行履。必定要真诚实在。若果执守不迁 <lb ed="X" n="0537c18"/><lb ed="R113" n="0446b09"/>变。虽是平夷险阻。皆可同归一辙。而无二理也。弘 <lb ed="X" n="0537c19"/><lb ed="R113" n="0446b10"/>道者宜熟玩焉〇燮音屑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0537c20"/><lb ed="R113" n="0446b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0537c2001">舜老夫谓浮山远录公曰。欲究无上妙道。穷则益坚。 <lb ed="X" n="0537c21"/><lb ed="R113" n="0446b12"/>老当益壮。不可循俗。苟窃声利。自丧至德。夫玉贵洁 <lb ed="X" n="0537c22"/><lb ed="R113" n="0446b13"/>润。故丹紫莫能渝其质。松表岁寒。霜雪莫能凋其操。 <lb ed="X" n="0537c23"/><lb ed="R113" n="0446b14"/>是知节義为天下之大。唯公标致可尙。得不自强。古 <lb ed="X" n="0537c24"/><lb ed="R113" n="0446b15"/>人云。逸翮独翔。孤风绝侣。宜其然矣<note place="inline">廣录</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0538a" n="0538a"/> <lb ed="X" n="0538a01"/><lb ed="R113" n="0446b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0538a0101">浮山舒州府地名。远录公。名圆鉴。葉县归省之嗣 <lb ed="X" n="0538a02"/><lb ed="R113" n="0446b17"/>也。循顺也。渝变也。凋伤也。节操也。義宜也。尙贵也。 <lb ed="X" n="0538a03"/><lb ed="R113" n="0446b18"/>得犹岂也。逸是超放。翮是劲羽。翔飞也。侣伴也。然 <lb ed="X" n="0538a04"/><lb ed="R113" n="0447a01"/>如是也。舜老夫见得录公。有才可贵。故振起之说。 <lb ed="X" n="0538a05"/><lb ed="R113" n="0447a02"/>欲要研究。无以加上。至精至微之妙道。纵使身极 <lb ed="X" n="0538a06"/><lb ed="R113" n="0447a03"/>困穷。而更要增益金刚道种。年虽衰老。而更要增 <lb ed="X" n="0538a07"/><lb ed="R113" n="0447a04"/>益不退壮志。不可顺随流辈。苟且私图声名利养。 <lb ed="X" n="0538a08"/><lb ed="R113" n="0447a05"/>自失大德。夫玉之所贵。在洁净温润。故丹沙紫草 <lb ed="X" n="0538a09"/><lb ed="R113" n="0447a06"/>亦不能染变其素质。松之所显。在岁尽寒威。故严 <lb ed="X" n="0538a10"/><lb ed="R113" n="0447a07"/>霜酷雪亦不能伤败其靑英。用此而知。人不可无 <lb ed="X" n="0538a11"/><lb ed="R113" n="0447a08"/>玉质松操的节義。此乃是天地间。第一桩要紧大 <lb ed="X" n="0538a12"/><lb ed="R113" n="0447a09"/>事。匪细故矣。唯公标表品致。可嘉可贵。岂得不自 <lb ed="X" n="0538a13"/><lb ed="R113" n="0447a10"/>强不息乎。古人有云。放纵鹏翖。独飞于有顶之上。 <lb ed="X" n="0538a14"/><lb ed="R113" n="0447a11"/>高超羊角。绝群于无翳之天理。合如是矣。公可不 <lb ed="X" n="0538a15"/><lb ed="R113" n="0447a12"/>奋迅勇猛。以研究此道哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538a16"/><lb ed="R113" n="0447a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0538a1601">浮山远和尙曰。古人亲师择友。晓夕不敢自怠。至于 <lb ed="X" n="0538a17"/><lb ed="R113" n="0447a14"/>执<g ref="#CB05315">爨</g>负舂。陆沉贱役。未尝惮劳。予在葉县。备曾试之。 <lb ed="X" n="0538a18"/><lb ed="R113" n="0447a15"/>然一有顾利害较得失之心。则依违姑息。靡所不至。 <lb ed="X" n="0538a19"/><lb ed="R113" n="0447a16"/>且身既不正。又安能学道乎<note place="inline">爨音窜</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538a20"/><lb ed="R113" n="0447a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0538a2001">执役炊<g ref="#CB05315">爨</g>。负石舂米。是苦行求福。无水沉潜。卑贱 <lb ed="X" n="0538a21"/><lb ed="R113" n="0447a18"/>使役。是晦迹韬光。靡无也。浮山远和尙。勉励岳侍 <lb ed="X" n="0538a22"/><lb ed="R113" n="0447b01"/>者说。上古求道之人。亲近明师。选择善友。晓勤夕 <lb ed="X" n="0538a23"/><lb ed="R113" n="0447b02"/>惕。念念存心。不敢自求安逸。至于执<g ref="#CB05315">爨</g>负舂。不辞 <lb ed="X" n="0538a24"/><lb ed="R113" n="0447b03"/>其劳。陆沉贱役。不以为耻。咸是各人自发道意。何 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0538b" n="0538b"/> <lb ed="X" n="0538b01"/><lb ed="R113" n="0447b04"/>尝有一念怠惰疲厌之心。我在葉县廣教。亲近省 <lb ed="X" n="0538b02"/><lb ed="R113" n="0447b05"/>和尙之时。两次三番。趁逐备曾经历过来。若是我 <lb ed="X" n="0538b03"/><lb ed="R113" n="0447b06"/>脚跟不稳。有一念改操。不肯吞声饮气去。顾利害。 <lb ed="X" n="0538b04"/><lb ed="R113" n="0447b07"/>较得失。生人我心肠。则善从恶背。苟容取安。无所 <lb ed="X" n="0538b05"/><lb ed="R113" n="0447b08"/>不为矣。且身子既不端正。心地岂无偏邪。又焉能 <lb ed="X" n="0538b06"/><lb ed="R113" n="0447b09"/>笃志参学。而得<persName>佛</persName>祖授受之道乎。汝其勉旃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538b07"/><lb ed="R113" n="0447b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0538b0701">远公曰。夫天地之间。诚有易生之物。使一日暴之。十 <lb ed="X" n="0538b08"/><lb ed="R113" n="0447b11"/>日寒之。亦未见有能生者。无上妙道。昭昭然在于心 <lb ed="X" n="0538b09"/><lb ed="R113" n="0447b12"/>目之间。故不难见。要在志之坚。行之力。坐立可待。其 <lb ed="X" n="0538b10"/><lb ed="R113" n="0447b13"/>或一日信而十日疑之。朝则勤而夕则惮之。岂独目 <lb ed="X" n="0538b11"/><lb ed="R113" n="0447b14"/>前难见。予恐终其身而背之矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538b12"/><lb ed="R113" n="0447b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0538b1201">远公勉雲首座。以确志力行说。夫天阳地阴。姁妪 <lb ed="X" n="0538b13"/><lb ed="R113" n="0447b16"/>于其间。果有易得生长的植物。设使一日暖气以 <lb ed="X" n="0538b14"/><lb ed="R113" n="0447b17"/>熏烝之。十日寒雨以霪妒之。亦未见有易能生长 <lb ed="X" n="0538b15"/><lb ed="R113" n="0447b18"/>者。而无上妙道。了了然在见闻觉知之间。本不曾 <lb ed="X" n="0538b16"/><lb ed="R113" n="0448a01"/>有甚么障蔽。虽不难见。也必须要立志坚卓。如生 <lb ed="X" n="0538b17"/><lb ed="R113" n="0448a02"/>铁铸就。行持有力。而无疲厌之心。管取立地成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0538b18"/><lb ed="R113" n="0448a03"/>其或不然。一日少信。而十日多疑。早晨勤劬。而下 <lb ed="X" n="0538b19"/><lb ed="R113" n="0448a04"/>晌懈怠。就如植物一暴十寒一般。如此讵仅目前 <lb ed="X" n="0538b20"/><lb ed="R113" n="0448a05"/>难得成办。予以为尽一生搬弄。到两脚梢空之时。 <lb ed="X" n="0538b21"/><lb ed="R113" n="0448a06"/>而亦不得见面矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538b22"/><lb ed="R113" n="0448a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0538b2201">远公曰。住持之要。莫先审取捨。取捨之极定于内。安 <lb ed="X" n="0538b23"/><lb ed="R113" n="0448a08"/>危之萌。定于外矣。然安非一日之安。危非一日之危。 <lb ed="X" n="0538b24"/><lb ed="R113" n="0448a09"/>皆从积渐。不可不察。以道德住持积道德。以礼義住 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0538c" n="0538c"/> <lb ed="X" n="0538c01"/><lb ed="R113" n="0448a10"/>持积礼義。以刻剥住持积怨恨。怨恨积。则中外離背。 <lb ed="X" n="0538c02"/><lb ed="R113" n="0448a11"/>礼義积。则中外和悦。道德积。则中外感服。是故道德 <lb ed="X" n="0538c03"/><lb ed="R113" n="0448a12"/>礼義洽。则中外乐。刻剥怨恨极。则中外哀。夫哀乐之 <lb ed="X" n="0538c04"/><lb ed="R113" n="0448a13"/>感。祸福斯应矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538c05"/><lb ed="R113" n="0448a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0538c0501">远公戒住持人。当审取捨说。住持丛林纲领。先莫 <lb ed="X" n="0538c06"/><lb ed="R113" n="0448a15"/>先于审察。何为急务而当取。何为不法而当捨。此 <lb ed="X" n="0538c07"/><lb ed="R113" n="0448a16"/>取此捨。一定的极致道理。能主张于心内。其安其 <lb ed="X" n="0538c08"/><lb ed="R113" n="0448a17"/>危。一定的福芽祸根。必彰显于身外矣。然此安不 <lb ed="X" n="0538c09"/><lb ed="R113" n="0448a18"/>是一日之安。危不是一日之危。咸从积纍渐浸之 <lb ed="X" n="0538c10"/><lb ed="R113" n="0448b01"/>久。不可不察。若其察矣。则有三焉。一者以心通不 <lb ed="X" n="0538c11"/><lb ed="R113" n="0448b02"/>昏。身正不邪住持。则人人积功累行。一味真心悟 <lb ed="X" n="0538c12"/><lb ed="R113" n="0448b03"/>道。洁身修德。二者以威仪有叙。作为合理住持。则 <lb ed="X" n="0538c13"/><lb ed="R113" n="0448b04"/>人人谦光有礼。疏财有義。三者以侵渔众利。削害 <lb ed="X" n="0538c14"/><lb ed="R113" n="0448b05"/>贤良住持。则人人口出恶言。胸含毒意。怨恨既积。 <lb ed="X" n="0538c15"/><lb ed="R113" n="0448b06"/>则中如徒属。外如四众。无不離违偝叛也。礼義既 <lb ed="X" n="0538c16"/><lb ed="R113" n="0448b07"/>积。则中外无不调和欢悦也。道德既积。则中外无 <lb ed="X" n="0538c17"/><lb ed="R113" n="0448b08"/>不感动服从也。所以道。若取道德礼義二法。普洽 <lb ed="X" n="0538c18"/><lb ed="R113" n="0448b09"/>周遍于一方。则遐迩皈依。人人欢悦。精进于道而 <lb ed="X" n="0538c19"/><lb ed="R113" n="0448b10"/>安。若不捨刻剥怨恨。侵削增剧于一行。则上下紊 <lb ed="X" n="0538c20"/><lb ed="R113" n="0448b11"/>乱。人人哀伤退息于道而危。夫哀伤悦乐。有感于 <lb ed="X" n="0538c21"/><lb ed="R113" n="0448b12"/>其前。则祸害福祉。斯应之于其後矣。其取捨不可 <lb ed="X" n="0538c22"/><lb ed="R113" n="0448b13"/>不审也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0538c23"/><lb ed="R113" n="0448b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0538c2301">远公曰。住持有三要。曰仁。曰明。曰勇。仁者。行道德兴 <lb ed="X" n="0538c24"/><lb ed="R113" n="0448b15"/>教化。安上下悦往来。明者。遵礼義识安危。察贤愚辩 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0539a" n="0539a"/> <lb ed="X" n="0539a01"/><lb ed="R113" n="0448b16"/>是非。勇者。事果决断不疑。姦必除<g ref="#CB02439">佞</g>必去。仁而不明 <lb ed="X" n="0539a02"/><lb ed="R113" n="0448b17"/>如有田而不耕。明而不勇。如有苗而不耘。勇而不仁。 <lb ed="X" n="0539a03"/><lb ed="R113" n="0448b18"/>犹如刈而不知种。三者备。则丛林兴。缺一则衰。缺二 <lb ed="X" n="0539a04"/><lb ed="R113" n="0449a01"/>则危。三者无一。则住持之道废矣<note place="inline">二事与净因臻和尙书</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539a05"/><lb ed="R113" n="0449a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0539a0501">要即纲领的意思。教是以道诲人。化是躬行于上。 <lb ed="X" n="0539a06"/><lb ed="R113" n="0449a03"/>风动于下。令他变化气质也。<g ref="#CB02439">佞</g>巧言捷辩。善趋承 <lb ed="X" n="0539a07"/><lb ed="R113" n="0449a04"/>也。耘是锄草。刈是收穫。远公警住持。以要领说。住 <lb ed="X" n="0539a08"/><lb ed="R113" n="0449a05"/>持人有三法最要紧。如宋<name role="" type="person">司马光</name>谏仁宗皇帝三 <lb ed="X" n="0539a09"/><lb ed="R113" n="0449a06"/>要一样。<persName>佛</persName>法不异世法。人王即是法王。此三法丛 <lb ed="X" n="0539a10"/><lb ed="R113" n="0449a07"/>林亦不可无者。一曰仁。二曰明。三曰勇。仁者。纯乎 <lb ed="X" n="0539a11"/><lb ed="R113" n="0449a08"/>天理。无一毫私欲。如此仁人。尽可行持道德。兴扬 <lb ed="X" n="0539a12"/><lb ed="R113" n="0449a09"/>教化。安抚上下。悦乐往来。此是一样要领也。明者。 <lb ed="X" n="0539a13"/><lb ed="R113" n="0449a10"/>洞烛物理。无一事敢忽。如此明人。尽可遵行礼義。 <lb ed="X" n="0539a14"/><lb ed="R113" n="0449a11"/>审识安危。辩察贤愚。分别是非。此是二样要领也。 <lb ed="X" n="0539a15"/><lb ed="R113" n="0449a12"/>勇者。见義必为。无一时退怯。如此勇人。始能行事 <lb ed="X" n="0539a16"/><lb ed="R113" n="0449a13"/>果敢。剖断不疑。知姦必除。如<g ref="#CB02439">佞</g>必去。此是三样要 <lb ed="X" n="0539a17"/><lb ed="R113" n="0449a14"/>领也。若是既有其仁。而洞物不甚明白。就如那空 <lb ed="X" n="0539a18"/><lb ed="R113" n="0449a15"/>有其田。而不耕義一般。既有其明。而懦怯不肯勇 <lb ed="X" n="0539a19"/><lb ed="R113" n="0449a16"/>锐。就如那徒有其苗。而不耘锄一般。既有其勇。而 <lb ed="X" n="0539a20"/><lb ed="R113" n="0449a17"/>偏私不行仁爱。就如那晓得收穫。而不晓得下种 <lb ed="X" n="0539a21"/><lb ed="R113" n="0449a18"/>一般。三要全备。则伽蓝一定兴隆。若少一要。则一 <lb ed="X" n="0539a22"/><lb ed="R113" n="0449b01"/>定是衰替的。若少两要。则一定是危险的。三要全 <lb ed="X" n="0539a23"/><lb ed="R113" n="0449b02"/>无。则<persName>佛</persName>法扫地。丛林寥落。纵有住持。亦无補益。而 <lb ed="X" n="0539a24"/><lb ed="R113" n="0449b03"/>自弛废矣。为丛林主者。岂可不全有斯三要哉。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0539b" n="0539b"/> <lb ed="X" n="0539b01"/><lb ed="R113" n="0449b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0539b0101">远公曰。智愚贤不肖。如水火不同器。寒暑不同时。盖 <lb ed="X" n="0539b02"/><lb ed="R113" n="0449b05"/>素分也。贤智之士。醇懿端厚。以道德仁義是谋。发言 <lb ed="X" n="0539b03"/><lb ed="R113" n="0449b06"/>行事。唯恐不合人情。不通物理。不肖之者。姦险诈<g ref="#CB02439">佞</g>。 <lb ed="X" n="0539b04"/><lb ed="R113" n="0449b07"/>矜<anchor xml:id="nkr_note_add_0539b0401" n="0539b0401"/><anchor xml:id="beg0539b0401" n="0539b0401"/>己<anchor xml:id="end0539b0401"/>逞能。嗜欲苟利。一切不顾。故禅林得贤者。道德 <lb ed="X" n="0539b05"/><lb ed="R113" n="0449b08"/>修纲纪立。遂成法席。厕一不肖者在其间。搅群乱众。 <lb ed="X" n="0539b06"/><lb ed="R113" n="0449b09"/>中外不安。虽大智礼法。纵有何用。智愚贤不肖优劣 <lb ed="X" n="0539b07"/><lb ed="R113" n="0449b10"/>如此尔。乌得不择焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539b08"/><lb ed="R113" n="0449b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0539b0801">智贤是君子。愚不肖是小人。一色成体曰醇。温柔 <lb ed="X" n="0539b09"/><lb ed="R113" n="0449b12"/>克圣曰懿。诈谲也。矜是憍矜。自负也。嗜好也。欲私 <lb ed="X" n="0539b10"/><lb ed="R113" n="0449b13"/>邪的意思。总绳曰纲。众目曰纪。优劣指好。反言乌 <lb ed="X" n="0539b11"/><lb ed="R113" n="0449b14"/>何也。远公警惠力方长老行道。务合人情。更要分 <lb ed="X" n="0539b12"/><lb ed="R113" n="0449b15"/>别君子小人说。智之与愚。贤之与不肖。譬如水性 <lb ed="X" n="0539b13"/><lb ed="R113" n="0449b16"/>主湿。火性主燥。同器则相刑剋。又如寒至则冷。暑 <lb ed="X" n="0539b14"/><lb ed="R113" n="0449b17"/>至则热。同时则相违偝。此一定素分也。贤智君子 <lb ed="X" n="0539b15"/><lb ed="R113" n="0449b18"/>醇成懿恭。端莊厚重。心心乎道德。念念于仁義。为 <lb ed="X" n="0539b16"/><lb ed="R113" n="0450a01"/>图开口发言。躬身行事。生怕与众人心性。不相侔 <lb ed="X" n="0539b17"/><lb ed="R113" n="0450a02"/>合。与事物道理。不得通晓。竞竞业业。如冰凌上行。 <lb ed="X" n="0539b18"/><lb ed="R113" n="0450a03"/>剑刃上走。其任道之心。诚可尙也。愚不肖小人私 <lb ed="X" n="0539b19"/><lb ed="R113" n="0450a04"/>邪叵测。而姦险伪妄。巧捷而诈<g ref="#CB02439">佞</g>。矜<anchor xml:id="nkr_note_add_0539b1901" n="0539b1901"/><anchor xml:id="beg0539b1901" n="0539b1901"/>己<anchor xml:id="end0539b1901"/>自负。逞能 <lb ed="X" n="0539b20"/><lb ed="R113" n="0450a05"/>自高。贪嗜私欲。苟且财利。无所不为。顾甚体面。其 <lb ed="X" n="0539b21"/><lb ed="R113" n="0450a06"/>自欺之心。又何可愍也。故丛林之中。得一有德之 <lb ed="X" n="0539b22"/><lb ed="R113" n="0450a07"/>士。道念德行也。却易修理。总纲众目也。不难办立。 <lb ed="X" n="0539b23"/><lb ed="R113" n="0450a08"/>乃成个好法社。若杂一不成器之辈。入于其中。则 <lb ed="X" n="0539b24"/><lb ed="R113" n="0450a09"/>搅扰丛林。惑乱大众。阖院俱不得安寧。虽百丈礼 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0539c" n="0539c"/> <lb ed="X" n="0539c01"/><lb ed="R113" n="0450a10"/>仪全备。法度现成。纵有亦无所用。智之与愚。贤之 <lb ed="X" n="0539c02"/><lb ed="R113" n="0450a11"/>与不肖。好歹是等样尔。惠力岂可不拣择之哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539c03"/><lb ed="R113" n="0450a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0539c0301">远公曰。住持居上。当谦恭以接下。执事在下。要尽情 <lb ed="X" n="0539c04"/><lb ed="R113" n="0450a13"/>以奉上。上下既和。则住持之道通矣。居上者憍倨自 <lb ed="X" n="0539c05"/><lb ed="R113" n="0450a14"/>尊。在下者怠慢自疏。上下之情不通。则住持之道塞 <lb ed="X" n="0539c06"/><lb ed="R113" n="0450a15"/>矣。古德住持。闲暇无事。与学者从容议论。靡所不至。 <lb ed="X" n="0539c07"/><lb ed="R113" n="0450a16"/>由是一言半句。载于传记。逮今称之。其故何哉。一则 <lb ed="X" n="0539c08"/><lb ed="R113" n="0450a17"/>欲使上情下通。道无壅蔽。二则预知学者。才性能否。 <lb ed="X" n="0539c09"/><lb ed="R113" n="0450a18"/>其于进退之间。皆合其宜。自然上下雍肃。遐迩归敬。 <lb ed="X" n="0539c10"/><lb ed="R113" n="0450b01"/>丛林之兴。由此致耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0539c11"/><lb ed="R113" n="0450b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0539c1101">憍恣也。倨傲也。怠慢也。慢不敬也。从容含缓。而不 <lb ed="X" n="0539c12"/><lb ed="R113" n="0450b03"/>迫也。壅塞也。蔽遮也。雍肃和敬也。远公警靑花严。 <lb ed="X" n="0539c13"/><lb ed="R113" n="0450b04"/>当谦光导物上情下通说。堂头居乎上位。宜谦下 <lb ed="X" n="0539c14"/><lb ed="R113" n="0450b05"/>恭谨。以接纳大众。序职在乎下位。必竭尽情礼。以 <lb ed="X" n="0539c15"/><lb ed="R113" n="0450b06"/>承奉乎主人。上下人情既然和合。则住持之法道。 <lb ed="X" n="0539c16"/><lb ed="R113" n="0450b07"/>自流通而无碍矣。在上者。憍奢倨傲。无实德而自 <lb ed="X" n="0539c17"/><lb ed="R113" n="0450b08"/>尊大。在下者。怠慢不敬。尙欺瞒而自疏远。上下人 <lb ed="X" n="0539c18"/><lb ed="R113" n="0450b09"/>情。既不通泰。则住持之法道。自阻滞而不通矣。自 <lb ed="X" n="0539c19"/><lb ed="R113" n="0450b10"/>古有道之士。纲维法席。统理大众。全在闲暇没事 <lb ed="X" n="0539c20"/><lb ed="R113" n="0450b11"/>之时。与好道学人。软言爱语。乐说评论。无所不到。 <lb ed="X" n="0539c21"/><lb ed="R113" n="0450b12"/>因斯或乘踞地而全出一言。或试探竿而单吐半 <lb ed="X" n="0539c22"/><lb ed="R113" n="0450b13"/>句。载录于传本记册之中。亘古亘今。令人称美之 <lb ed="X" n="0539c23"/><lb ed="R113" n="0450b14"/>者。料想有个缘故。毕竟何哉。进而推廣古人之意。 <lb ed="X" n="0539c24"/><lb ed="R113" n="0450b15"/>有二。一则是将使师心下通乎学人。道脉流行而 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0540a" n="0540a"/> <lb ed="X" n="0540a01"/><lb ed="R113" n="0450b16"/>无壅蔽。二则是先晓了学人才力性情。看可用不 <lb ed="X" n="0540a02"/><lb ed="R113" n="0450b17"/>可用。至于或进而行事。或退而守道。于其中间。皆 <lb ed="X" n="0540a03"/><lb ed="R113" n="0450b18"/>合乎宜。自然上下内外。雍容整肃。远近宣传。无不 <lb ed="X" n="0540a04"/><lb ed="R113" n="0451a01"/>来归。丛林之兴。讵别有方法欤。因兹而致然焉耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540a05"/><lb ed="R113" n="0451a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0540a0501">远公谓道吾真曰。学未至于道。衒耀见闻。驰骋機解。 <lb ed="X" n="0540a06"/><lb ed="R113" n="0451a03"/>以口舌辩利相勝者。犹如厕屋。涂汚丹雘。祇增其臭 <lb ed="X" n="0540a07"/><lb ed="R113" n="0451a04"/>耳<note place="inline">西湖记闻〇骋称上声。臒乌去声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540a08"/><lb ed="R113" n="0451a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0540a0801">道吾名可真。石霜楚圆和尙之嗣也。驰骋马疾走 <lb ed="X" n="0540a09"/><lb ed="R113" n="0451a06"/>也。言自夸口头禅。如马之驰骋一般也。丹雘彩色 <lb ed="X" n="0540a10"/><lb ed="R113" n="0451a07"/>之总名也。远录公戒道吾真。宜本色本分。不可装 <lb ed="X" n="0540a11"/><lb ed="R113" n="0451a08"/>点胸襟说。参学的人。未曾造诣到妙道之极处。修 <lb ed="X" n="0540a12"/><lb ed="R113" n="0451a09"/>饰未见以为见。装点未闻以为闻。自夸機锋。意解 <lb ed="X" n="0540a13"/><lb ed="R113" n="0451a10"/>一味。只是在口舌上作活计。利<g ref="#CB01040">嘴</g>强辩。贵乎多一 <lb ed="X" n="0540a14"/><lb ed="R113" n="0451a11"/>句子为禅。以勝负心相轧。这般见解。就如东圊房 <lb ed="X" n="0540a15"/><lb ed="R113" n="0451a12"/>上。涂画些五彩颜料一般人。本不去裡面屙者也。 <lb ed="X" n="0540a16"/><lb ed="R113" n="0451a13"/>去裡面屙。其粪愈多。其臭愈廣耳。真正学道人。宜 <lb ed="X" n="0540a17"/><lb ed="R113" n="0451a14"/>乎以本色为贵矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540a18"/><lb ed="R113" n="0451a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0540a1801">远公谓演首座曰。心为一身之主。万行之本。心不妙 <lb ed="X" n="0540a19"/><lb ed="R113" n="0451a16"/>悟。妄情自生。妄情既生。见理不明。见理不明。是非谬 <lb ed="X" n="0540a20"/><lb ed="R113" n="0451a17"/>乱。所以治心。须求妙悟。悟则神和气静。容敬色莊。妄 <lb ed="X" n="0540a21"/><lb ed="R113" n="0451a18"/>想情虑。皆融为真心矣。以此治心。心自灵妙。然後导 <lb ed="X" n="0540a22"/><lb ed="R113" n="0451b01"/>物指迷。孰不从化<note place="inline">浮山实录</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540a23"/><lb ed="R113" n="0451b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0540a2301">演首座。即五祖法演。白雲端祖之嗣也。远公谓五 <lb ed="X" n="0540a24"/><lb ed="R113" n="0451b03"/>祖。以修心须求妙悟说。心为四肢百骸一身的主 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0540b" n="0540b"/> <lb ed="X" n="0540b01"/><lb ed="R113" n="0451b04"/>宰。百千三昧无量行门。莫不由此而生。故以为根 <lb ed="X" n="0540b02"/><lb ed="R113" n="0451b05"/>本。此心若不研穷透彻。则妄念情识相续而生。妄 <lb ed="X" n="0540b03"/><lb ed="R113" n="0451b06"/>想既生。则鉴照道理。争能明白。见理既不明白。则 <lb ed="X" n="0540b04"/><lb ed="R113" n="0451b07"/>是不知为是。非不知为非。而糊涂谬乱也。是这个 <lb ed="X" n="0540b05"/><lb ed="R113" n="0451b08"/>缘故。所以修理自心。当汲汲孜孜。唯求大彻。若大 <lb ed="X" n="0540b06"/><lb ed="R113" n="0451b09"/>彻悟的人。则神志调和。气息恬静。容貌恭谨。色相 <lb ed="X" n="0540b07"/><lb ed="R113" n="0451b10"/>端莊。设有妄想情虑。到这裡。如红炉著雪。全不费 <lb ed="X" n="0540b08"/><lb ed="R113" n="0451b11"/>力。法尔自化。咸为真实心体矣。以此方法。修理此 <lb ed="X" n="0540b09"/><lb ed="R113" n="0451b12"/>心。此心自尔灵通精妙。然後扩而推之。将以启迪 <lb ed="X" n="0540b10"/><lb ed="R113" n="0451b13"/>物理。指引愚迷。咸令开悟。孰不来归从其所化哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540b11"/><lb ed="R113" n="0451b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0540b1101">五祖演和尙曰。今时丛林学道之士。声名不扬。匪为 <lb ed="X" n="0540b12"/><lb ed="R113" n="0451b15"/>人之所信者。盖为梵行不淸白。为人不谛当。辄或苟 <lb ed="X" n="0540b13"/><lb ed="R113" n="0451b16"/>求名闻利养。乃廣衒其花饰。遂被识者所讥。故蔽其 <lb ed="X" n="0540b14"/><lb ed="R113" n="0451b17"/>要妙。虽有道德如<persName>佛</persName>祖。闻见疑而不信矣。尔辈他日 <lb ed="X" n="0540b15"/><lb ed="R113" n="0451b18"/>若有把茅盖头。当以此而自勉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540b16"/><lb ed="R113" n="0452a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0540b1601">梵行即<persName>佛</persName>行。审实曰谛。中正曰当。辄每事即然也。 <lb ed="X" n="0540b17"/><lb ed="R113" n="0452a02"/>闻声誉也。勉勉强力行也。五祖演和尙。勉<persName>佛</persName>鉴<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0540b18"/><lb ed="R113" n="0452a03"/>果当修实德。毋务名利华饰说。近代法门参学的 <lb ed="X" n="0540b19"/><lb ed="R113" n="0452a04"/>人。没得好美名。播扬于外。又不为一切人之所尊 <lb ed="X" n="0540b20"/><lb ed="R113" n="0452a05"/>重信慕者。何也。盖为他不重戒律。身子不淸净。不 <lb ed="X" n="0540b21"/><lb ed="R113" n="0452a06"/>洁白。为人又不审实。不稳当。每事擧动。即便苟且。 <lb ed="X" n="0540b22"/><lb ed="R113" n="0452a07"/>贪求声名美誉。财利奉养。乃多衒耀其光华。粉饰 <lb ed="X" n="0540b23"/><lb ed="R113" n="0452a08"/>以欺愚。遂被明眼人看破根柢。讥诮谈驳。所以障 <lb ed="X" n="0540b24"/><lb ed="R113" n="0452a09"/>蔽其好处。纵有证悟神通。与诸<persName>佛</persName>诸祖一般样。或 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0540c" n="0540c"/> <lb ed="X" n="0540c01"/><lb ed="R113" n="0452a10"/>闻或见也。是疑惑而不肯笃信的。尔辈他时异日。 <lb ed="X" n="0540c02"/><lb ed="R113" n="0452a11"/>若是出世为人。创结草庵。守护<anchor xml:id="nkr_note_add_0540c0201" n="0540c0201"/><anchor xml:id="beg0540c0201" n="0540c0201"/>己<anchor xml:id="end0540c0201"/>情。调伏他意之 <lb ed="X" n="0540c03"/><lb ed="R113" n="0452a12"/>时。宜以我斯言。而常自勉励也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540c04"/><lb ed="R113" n="0452a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0540c0401">演祖曰。师翁初住杨岐。老屋败椽。仅蔽风雨。适临冬 <lb ed="X" n="0540c05"/><lb ed="R113" n="0452a14"/>暮。雪霰满床。居不遑处。衲子投诚。愿充修造。师翁却 <lb ed="X" n="0540c06"/><lb ed="R113" n="0452a15"/>之曰。我<persName>佛</persName>有言。时当减劫。高岸深谷。迁变不常。安得 <lb ed="X" n="0540c07"/><lb ed="R113" n="0452a16"/>圆满如意。自求称足。汝等出家学道。做手脚未稳。<anchor xml:id="nkr_note_add_0540c0701" n="0540c0701"/><anchor xml:id="beg0540c0701" n="0540c0701"/>已<anchor xml:id="end0540c0701"/> <lb ed="X" n="0540c08"/><lb ed="R113" n="0452a17"/>是四五十岁。讵有闲工夫。事豐屋耶。竟不从。翌日上 <lb ed="X" n="0540c09"/><lb ed="R113" n="0452a18"/>堂曰。杨岐乍住屋壁疏。满床尽撒雪珍珠。缩却项。暗 <lb ed="X" n="0540c10"/><lb ed="R113" n="0452b01"/>嗟吁。翻忆古人树下居<note place="inline">廣录〇莫入声。霰音线。称去声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0540c11"/><lb ed="R113" n="0452b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0540c1101">杨岐名方会。慈明圆祖之嗣也。仅略能也。适至也。 <lb ed="X" n="0540c12"/><lb ed="R113" n="0452b03"/>莫暮同。霰雨雪杂下也。不遑与不暇相近。遑在心。 <lb ed="X" n="0540c13"/><lb ed="R113" n="0452b04"/>暇在事。事冗曰不暇。心勤曰不遑。讵岂也。翌明也。 <lb ed="X" n="0540c14"/><lb ed="R113" n="0452b05"/>演祖戒人。莫务外缘。以失本分说。师翁乍居杨岐 <lb ed="X" n="0540c15"/><lb ed="R113" n="0452b06"/>山时。破房烂桷。略能障风遮雨。至到季冬。雨雪幷 <lb ed="X" n="0540c16"/><lb ed="R113" n="0452b07"/>下。人人卧单上。俱是雪故。所居不暇安息。衲僧中 <lb ed="X" n="0540c17"/><lb ed="R113" n="0452b08"/>有发真实心。愿作化主。遍募檀越。葺理丛林者。师 <lb ed="X" n="0540c18"/><lb ed="R113" n="0452b09"/>翁辞而禁止之曰。我<persName>佛</persName>昔日有言。而今时节。正当 <lb ed="X" n="0540c19"/><lb ed="R113" n="0452b10"/>减劫。上古人寿无数。<anchor xml:id="nkr_note_add_0540c1901" n="0540c1901"/><anchor xml:id="beg0540c1901" n="0540c1901"/>已<anchor xml:id="end0540c1901"/>减稀年。地平如掌。尽迁移 <lb ed="X" n="0540c20"/><lb ed="R113" n="0452b11"/>更。变为崄峻高岸溪<g ref="#CB00589">涧</g>深谷。总不及往常了也。况 <lb ed="X" n="0540c21"/><lb ed="R113" n="0452b12"/>天月尙有亏盈。地舆且有缺限。焉能圆满如人之 <lb ed="X" n="0540c22"/><lb ed="R113" n="0452b13"/>意。自求称足。以塡无厌心坑乎。汝等为僧。参悟此 <lb ed="X" n="0540c23"/><lb ed="R113" n="0452b14"/>个道理。手也不知是孰执著。脚也不知是孰运奔。 <lb ed="X" n="0540c24"/><lb ed="R113" n="0452b15"/>未得稳当。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0540c2401" n="0540c2401"/><anchor xml:id="beg0540c2401" n="0540c2401"/>已<anchor xml:id="end0540c2401"/>是四五十岁。觉前面光阴渐少。岂 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0541a" n="0541a"/> <lb ed="X" n="0541a01"/><lb ed="R113" n="0452b16"/>有空时候。外务修理丛林也耶。究竟不许修造之 <lb ed="X" n="0541a02"/><lb ed="R113" n="0452b17"/>务。及次日乃上堂说法。偈以示大众曰。杨岐初住 <lb ed="X" n="0541a03"/><lb ed="R113" n="0452b18"/>屋壁败壞。甚是疏漏。满单床之上。尽飘入雪珠子 <lb ed="X" n="0541a04"/><lb ed="R113" n="0453a01"/>来。畏寒而缩却项。稳念而暗嗟吁。翻覆忆想。从上 <lb ed="X" n="0541a05"/><lb ed="R113" n="0453a02"/>古人。那有禅林学道。唯冢间树下。而安处焉耳。当 <lb ed="X" n="0541a06"/><lb ed="R113" n="0453a03"/>急<anchor xml:id="nkr_note_add_0541a0601" n="0541a0601"/><anchor xml:id="beg0541a0601" n="0541a0601"/>己<anchor xml:id="end0541a0601"/>事。愼勿外慕也。慕思也〇葺音缉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541a07"/><lb ed="R113" n="0453a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0541a0701">演祖曰。衲子守心城。奉戒律。日夜思之。朝夕行之。行 <lb ed="X" n="0541a08"/><lb ed="R113" n="0453a05"/>无越思。思无越行。有其始而成其终。犹耕者之有畔。 <lb ed="X" n="0541a09"/><lb ed="R113" n="0453a06"/>其过尟矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541a10"/><lb ed="R113" n="0453a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0541a1001">演祖示人。当行解相应说。禅人守护自己心王。如 <lb ed="X" n="0541a11"/><lb ed="R113" n="0453a08"/>严城。如坚兵。毋使六贼内犯。遵奉毘尼戒本。身为 <lb ed="X" n="0541a12"/><lb ed="R113" n="0453a09"/>律。身为度。毋使一念外驰。日既如是思想。夜亦如 <lb ed="X" n="0541a13"/><lb ed="R113" n="0453a10"/>是思想。朝既如是遵行。夕也如是遵行。行不外乎 <lb ed="X" n="0541a14"/><lb ed="R113" n="0453a11"/>思。思不外乎行。又要有起头。而又要有煞阁。就如 <lb ed="X" n="0541a15"/><lb ed="R113" n="0453a12"/>那农夫耕田。中间既做得漧净。四面地边。亦如是 <lb ed="X" n="0541a16"/><lb ed="R113" n="0453a13"/>漧净一样。如此有始有终。头正尾正。自无怠荒懒 <lb ed="X" n="0541a17"/><lb ed="R113" n="0453a14"/>惰之过矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541a18"/><lb ed="R113" n="0453a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0541a1801">演祖曰。所谓丛林者。陶铸圣凡。养育才器之地。教化 <lb ed="X" n="0541a19"/><lb ed="R113" n="0453a16"/>之所从出。虽群居类聚。率而齐之。各有师承。今诸方 <lb ed="X" n="0541a20"/><lb ed="R113" n="0453a17"/>不务守先圣法度。好恶偏情。多以己是革物。使後辈 <lb ed="X" n="0541a21"/><lb ed="R113" n="0453a18"/>当何取法<note place="inline">二事坦然集</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541a22"/><lb ed="R113" n="0453b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0541a2201">陶是烧土器之窑。铸是泻铁器之笵。比况丛林的 <lb ed="X" n="0541a23"/><lb ed="R113" n="0453b02"/>意思。演祖惩诫诸方。当守先圣法度说。所谓丛林 <lb ed="X" n="0541a24"/><lb ed="R113" n="0453b03"/>者。是何说也。乃是陶铸凡愚。以成圣哲。抚养鞠育 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0541b" n="0541b"/> <lb ed="X" n="0541b01"/><lb ed="R113" n="0453b04"/>人才美器之地。教令法化。咸由兹出。虽稠人廣众。 <lb ed="X" n="0541b02"/><lb ed="R113" n="0453b05"/>彙类聚集。统率而整齐之。各有传授师承。近日来 <lb ed="X" n="0541b03"/><lb ed="R113" n="0453b06"/>诸方长老。不专务用。力于根本。遵大智先圣所遗 <lb ed="X" n="0541b04"/><lb ed="R113" n="0453b07"/>留流通。到而今日的规矩法度。多只是任他各人 <lb ed="X" n="0541b05"/><lb ed="R113" n="0453b08"/>所好所恶一偏之情。唯以自己为是。强作主宰。一 <lb ed="X" n="0541b06"/><lb ed="R113" n="0453b09"/>味杜撰。更改新篡。蔑视旧规。使後辈无凭。当以何 <lb ed="X" n="0541b07"/><lb ed="R113" n="0453b10"/>法。而为取法哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541b08"/><lb ed="R113" n="0453b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0541b0801">演祖曰。利生传道。务在得人。而知人之难。圣哲所病。 <lb ed="X" n="0541b09"/><lb ed="R113" n="0453b12"/>听其言。而未保其行。求其行。而恐遗其才。自非素与 <lb ed="X" n="0541b10"/><lb ed="R113" n="0453b13"/>交遊。备详本末。探其志行。观其器能。然後守道藏用 <lb ed="X" n="0541b11"/><lb ed="R113" n="0453b14"/>者。可得而知。沽名饰貌者。不容其伪。纵其潜密。亦见 <lb ed="X" n="0541b12"/><lb ed="R113" n="0453b15"/>渊源。夫观探详听之理。固非一朝一夕之所能。所以 <lb ed="X" n="0541b13"/><lb ed="R113" n="0453b16"/>南嶽让见大鉴之後。犹执事十五秋。<name role="" type="person">马祖</name>见让之时。 <lb ed="X" n="0541b14"/><lb ed="R113" n="0453b17"/>亦相从十馀载。是知先圣授受之际。固非浅薄所敢 <lb ed="X" n="0541b15"/><lb ed="R113" n="0453b18"/>传持。如一器水。传于一器。始堪克绍洪规。如当家种 <lb ed="X" n="0541b16"/><lb ed="R113" n="0454a01"/>草。此其观探详听之理明验也。岂容巧言令色。便僻 <lb ed="X" n="0541b17"/><lb ed="R113" n="0454a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0541b1701" n="0541b1701"/><anchor xml:id="beg0541b1701" n="0541b1701"/>谄<anchor xml:id="end0541b1701"/>媚而充选者哉<note place="inline">圆悟书〇便平声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541b18"/><lb ed="R113" n="0454a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0541b1801">南嶽名怀让。六祖大鉴之嗣。六祖名慧能。五祖弘 <lb ed="X" n="0541b19"/><lb ed="R113" n="0454a04"/>忍之嗣。<name role="" type="person">马祖</name>名道一。南嶽让祖之嗣也。洪规大法 <lb ed="X" n="0541b20"/><lb ed="R113" n="0454a05"/>度也。当家子受父业。克绍其家也。种草言继业。好 <lb ed="X" n="0541b21"/><lb ed="R113" n="0454a06"/>人为好种草。犹好田出好种草也。便<g ref="#CB02439">佞</g>辩也。僻偏 <lb ed="X" n="0541b22"/><lb ed="R113" n="0454a07"/>邪也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0541b2201" n="0541b2201"/><anchor xml:id="beg0541b2201" n="0541b2201"/>谄<anchor xml:id="end0541b2201"/><g ref="#CB02439">佞</g>言也。媚亲顺也。演祖诫传道者。当详于 <lb ed="X" n="0541b23"/><lb ed="R113" n="0454a08"/>识贤说。利益众生。传授祖道。其急务处。先要得端 <lb ed="X" n="0541b24"/><lb ed="R113" n="0454a09"/>正见解的好人。而师家知人。难得详审。察其谛当。 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0541c" n="0541c"/> <lb ed="X" n="0541c01"/><lb ed="R113" n="0454a10"/>纵睿圣哲贤。亦有患不知人之病。明下四法。其庶 <lb ed="X" n="0541c02"/><lb ed="R113" n="0454a11"/>幾焉。听其所言。似乎有德。而恐其所行未保合理。 <lb ed="X" n="0541c03"/><lb ed="R113" n="0454a12"/>求其所行。毕竟要他合理。而又恐遗失其人之才 <lb ed="X" n="0541c04"/><lb ed="R113" n="0454a13"/>力。一也。倘不是平日素与相交接。共遊行。备悉详 <lb ed="X" n="0541c05"/><lb ed="R113" n="0454a14"/>审。知根本识顚末。二也。探他志向。试他行履。三也。 <lb ed="X" n="0541c06"/><lb ed="R113" n="0454a15"/>看他量度。观他才能。四也。然後有守道甜退。而不 <lb ed="X" n="0541c07"/><lb ed="R113" n="0454a16"/>爱多事。藏用韬光。而不喜出头的。都隐秘不住而 <lb ed="X" n="0541c08"/><lb ed="R113" n="0454a17"/>易知。有沽卖虚名。欺惑聋俗。妆饰颜貌。做假禅师 <lb ed="X" n="0541c09"/><lb ed="R113" n="0454a18"/>的。都露出假来而易见。设使他深潜周密。亦易见 <lb ed="X" n="0541c10"/><lb ed="R113" n="0454b01"/>其淸深源底。以上一听二详三探四观之道理。本 <lb ed="X" n="0541c11"/><lb ed="R113" n="0454b02"/>不是一早朝一晚夕。就晓人之行径的。所以让见 <lb ed="X" n="0541c12"/><lb ed="R113" n="0454b03"/>六祖。甚么物恁么来機缘。契悟自心。得法之後。犹 <lb ed="X" n="0541c13"/><lb ed="R113" n="0454b04"/>执役奉侍六祖。一十五年。<name role="" type="person">马祖</name>见让。让曰。得吾心 <lb ed="X" n="0541c14"/><lb ed="R113" n="0454b05"/>善古今。印证之後。仍同侍奉十有馀载。是这个来 <lb ed="X" n="0541c15"/><lb ed="R113" n="0454b06"/>历。而知先圣心心相印。上授下受之际。原不是浅 <lb ed="X" n="0541c16"/><lb ed="R113" n="0454b07"/>根薄德人所能传持。须是如一器水。传之于一器。 <lb ed="X" n="0541c17"/><lb ed="R113" n="0454b08"/>不歉不剩。方可能续大法洪规。为担当<persName>佛</persName>祖家业 <lb ed="X" n="0541c18"/><lb ed="R113" n="0454b09"/>的好种草也。此观探详听的道理。明了效验。是这 <lb ed="X" n="0541c19"/><lb ed="R113" n="0454b10"/>样。岂容巧好其言。令善其色。便辩邪僻<anchor xml:id="nkr_note_add_0541c1901" n="0541c1901"/><anchor xml:id="beg0541c1901" n="0541c1901"/>谄<anchor xml:id="end0541c1901"/><g ref="#CB02439">佞</g>媚悦 <lb ed="X" n="0541c20"/><lb ed="R113" n="0454b11"/>之辈。而充擧选用者哉。是知利生弘道者。当以知 <lb ed="X" n="0541c21"/><lb ed="R113" n="0454b12"/>人为专务矣〇剩剩同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0541c22"/><lb ed="R113" n="0454b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0541c2201">演祖曰。住持大柄。在惠与德。二者兼行。废一不可。惠 <lb ed="X" n="0541c23"/><lb ed="R113" n="0454b14"/>而罔德。则人不敬。德而罔惠。则人不怀。苟知惠之可 <lb ed="X" n="0541c24"/><lb ed="R113" n="0454b15"/>怀。加其德以相济。则所敷之惠。适足以安上下诱四 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0542a" n="0542a"/> <lb ed="X" n="0542a01"/><lb ed="R113" n="0454b16"/>来。苟知德之可敬。加其惠以相资。则所持之德。适足 <lb ed="X" n="0542a02"/><lb ed="R113" n="0454b17"/>以绍先觉。导愚迷。故善住持者。养德以行惠。宣惠以 <lb ed="X" n="0542a03"/><lb ed="R113" n="0454b18"/>持德。德而能养则不屈。惠而能行则有恩。由是德与 <lb ed="X" n="0542a04"/><lb ed="R113" n="0455a01"/>惠相蓄。惠与德互行。如此则德不用修。而敬同<persName>佛</persName>祖。 <lb ed="X" n="0542a05"/><lb ed="R113" n="0455a02"/>惠不劳费。而怀如父母。斯则湖海有志于道者。孰不 <lb ed="X" n="0542a06"/><lb ed="R113" n="0455a03"/>来归。住持将传道德兴教化。不明斯要。而莫之得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542a07"/><lb ed="R113" n="0455a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0542a0701">柄权也。罔无也。蓄养也。演祖与<persName>佛</persName>眼书。说住持丛 <lb ed="X" n="0542a08"/><lb ed="R113" n="0455a05"/>林法道大权柄。在恩惠之与德行。这两桩宜相兼 <lb ed="X" n="0542a09"/><lb ed="R113" n="0455a06"/>行。缺一桩也是不得的。既有惠泽及人。而自不修 <lb ed="X" n="0542a10"/><lb ed="R113" n="0455a07"/>德行。则人不恭敬。自既修德行。而不行惠泽及人。 <lb ed="X" n="0542a11"/><lb ed="R113" n="0455a08"/>则人不怀仰。果知惠泽。可俾人怀仰。更加修德。以 <lb ed="X" n="0542a12"/><lb ed="R113" n="0455a09"/>相利济。则所敷佈的惠泽。当足以安抚一院。使上 <lb ed="X" n="0542a13"/><lb ed="R113" n="0455a10"/>情下通。诱引四众。指归得地。果知修德可使人恭 <lb ed="X" n="0542a14"/><lb ed="R113" n="0455a11"/>敬。更加其恩惠。以相资益。则所持守的德行。当足 <lb ed="X" n="0542a15"/><lb ed="R113" n="0455a12"/>以继绍先觉。昌隆<persName>佛</persName>种。善巧导掖愚迷众生。故能 <lb ed="X" n="0542a16"/><lb ed="R113" n="0455a13"/>体住持的人。涵养全德。以行檀度。宣通檀度。以守 <lb ed="X" n="0542a17"/><lb ed="R113" n="0455a14"/>全德。德既能涵养。则德用不竭。惠既能施行。则惠 <lb ed="X" n="0542a18"/><lb ed="R113" n="0455a15"/>有馀恩。由是德之与惠。共相蓄养。惠之与德。幷同 <lb ed="X" n="0542a19"/><lb ed="R113" n="0455a16"/>流行。如此是这样。则德<anchor xml:id="nkr_note_add_0542a1901" n="0542a1901"/><anchor xml:id="beg0542a1901" n="0542a1901"/>已<anchor xml:id="end0542a1901"/>备于惠中。而何用更修。 <lb ed="X" n="0542a20"/><lb ed="R113" n="0455a17"/>自然令人敬奉。如同<persName>佛</persName>祖一般。惠<anchor xml:id="nkr_note_add_0542a2001" n="0542a2001"/><anchor xml:id="beg0542a2001" n="0542a2001"/>已<anchor xml:id="end0542a2001"/>含于德内。不 <lb ed="X" n="0542a21"/><lb ed="R113" n="0455a18"/>必滥费。自然使人怀慕。如同父母一样。此则四海 <lb ed="X" n="0542a22"/><lb ed="R113" n="0455b01"/>五湖有志向于此道者。是那个不肯来归。如水就 <lb ed="X" n="0542a23"/><lb ed="R113" n="0455b02"/>下。而莫之遏也。住持人欲要流传道德。兴<anchor xml:id="nkr_note_add_0542a2301" n="0542a2301"/><anchor xml:id="beg0542a2301" n="0542a2301"/>扬<anchor xml:id="end0542a2301"/>教化。 <lb ed="X" n="0542a24"/><lb ed="R113" n="0455b03"/>不通德惠之要妙。吾以为必不能也。<persName>佛</persName>眼其勗诸。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0542b" n="0542b"/> <lb ed="X" n="0542b01"/><lb ed="R113" n="0455b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0542b0101">演祖自海会迁东山。太平<persName>佛</persName>鉴。龙门<persName>佛</persName>眼。二人诣山 <lb ed="X" n="0542b02"/><lb ed="R113" n="0455b05"/>头省觐。祖集耆旧主事。备汤果夜话。祖问<persName>佛</persName>鉴。舒州 <lb ed="X" n="0542b03"/><lb ed="R113" n="0455b06"/>熟否。对曰熟。祖曰。太平熟否。对曰熟。祖曰。诸莊共收 <lb ed="X" n="0542b04"/><lb ed="R113" n="0455b07"/>稻多少。<persName>佛</persName>鉴筹虑间。祖正色厉声曰。汝滥为一寺之 <lb ed="X" n="0542b05"/><lb ed="R113" n="0455b08"/>主。事无巨细。悉要究心。常住岁计。一众所繫。汝犹罔 <lb ed="X" n="0542b06"/><lb ed="R113" n="0455b09"/>知。其他细务。不言可见。山门执事。知因识果。若师翁 <lb ed="X" n="0542b07"/><lb ed="R113" n="0455b10"/>辅慈明师祖乎。汝不思常住物重如山乎。盖演祖寻 <lb ed="X" n="0542b08"/><lb ed="R113" n="0455b11"/>常機辩峻捷。<persName>佛</persName>鉴既执弟子礼。应对含缓乃至如是。 <lb ed="X" n="0542b09"/><lb ed="R113" n="0455b12"/>古人云。师严然後所学之道尊。故东山门下。子孙多 <lb ed="X" n="0542b10"/><lb ed="R113" n="0455b13"/>贤德而超迈者。诚源远而流长也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542b11"/><lb ed="R113" n="0455b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0542b1101"><persName>佛</persName>鉴名惠勤。<persName>佛</persName>眼名淸远。俱五祖演之嗣也。诣往 <lb ed="X" n="0542b12"/><lb ed="R113" n="0455b15"/>也。省视也。秋见曰觐。慈明名楚圆。汾阳昭祖之嗣。 <lb ed="X" n="0542b13"/><lb ed="R113" n="0455b16"/>记耿龙学。与高庵善悟书。有云。五祖演和尙。自舒 <lb ed="X" n="0542b14"/><lb ed="R113" n="0455b17"/>州<name role="" type="person">白雲山</name>海会。迁徙东山之时。舒州<name role="" type="person">太平寺</name><persName>佛</persName>鉴 <lb ed="X" n="0542b15"/><lb ed="R113" n="0455b18"/>龙门寺<persName>佛</persName>眼二人。同往东山裡头。省觐五祖。聚集 <lb ed="X" n="0542b16"/><lb ed="R113" n="0456a01"/>年老故旧。幷主事等。备设茶汤果品。夜坐叙话。祖 <lb ed="X" n="0542b17"/><lb ed="R113" n="0456a02"/>乃问<persName>佛</persName>鉴。今秋舒州地方。稻穀成熟否。鉴对曰熟。 <lb ed="X" n="0542b18"/><lb ed="R113" n="0456a03"/>祖又问之曰。太平常住稻穀熟否。鉴亦对曰熟。祖 <lb ed="X" n="0542b19"/><lb ed="R113" n="0456a04"/>又问之曰。各处莊田。共总收得稻穀。有多少硕数。 <lb ed="X" n="0542b20"/><lb ed="R113" n="0456a05"/><persName>佛</persName>鉴一时不能周遍记识。乃迟缓筹量思虑。不敢 <lb ed="X" n="0542b21"/><lb ed="R113" n="0456a06"/>妄答。祖遂振狮子奋迅之威。正色哮吼。高大其声。 <lb ed="X" n="0542b22"/><lb ed="R113" n="0456a07"/>而责之曰。汝泛滥为太平一寺之主人。凡是一切 <lb ed="X" n="0542b23"/><lb ed="R113" n="0456a08"/>事物。不论大之与小。尽当体究。了了于心。纔是常 <lb ed="X" n="0542b24"/><lb ed="R113" n="0456a09"/>住中。一年所期望。大众所关系。汝犹不识。其馀琐 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0542c" n="0542c"/> <lb ed="X" n="0542c01"/><lb ed="R113" n="0456a10"/>末细务。不必更言。而可见汝之作为也。山门中真 <lb ed="X" n="0542c02"/><lb ed="R113" n="0456a11"/>实体认。做执事人。知因识果。如师翁之辅弼慈明 <lb ed="X" n="0542c03"/><lb ed="R113" n="0456a12"/>师祖。始于南园。终于兴化。总领院务。尔能之乎。汝 <lb ed="X" n="0542c04"/><lb ed="R113" n="0456a13"/>更不思想。常住一粒米重。如<name role="" type="person">须弥山</name>乎。此以上乃 <lb ed="X" n="0542c05"/><lb ed="R113" n="0456a14"/>东山一时父子问答实事。以下皆耿公判美之言 <lb ed="X" n="0542c06"/><lb ed="R113" n="0456a15"/>也。盖演祖平常说话。機括辩才。见高慧疾。<persName>佛</persName>鉴既 <lb ed="X" n="0542c07"/><lb ed="R113" n="0456a16"/>为门人弟子。从容和缓。不敢率尔而对。理合如斯。 <lb ed="X" n="0542c08"/><lb ed="R113" n="0456a17"/>故学记有云。师严然後道尊。道尊然後人知敬学。 <lb ed="X" n="0542c09"/><lb ed="R113" n="0456a18"/>故演祖门下的子孙。个个有贤才。有德行。而超群 <lb ed="X" n="0542c10"/><lb ed="R113" n="0456b01"/>迈众者。真源头悠远。而流通亦长久也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542c11"/><lb ed="R113" n="0456b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0542c1101">演祖见衲子有节義而可立者。室中峻拒。不假辞色。 <lb ed="X" n="0542c12"/><lb ed="R113" n="0456b03"/>察其偏邪<anchor xml:id="nkr_note_add_0542c1201" n="0542c1201"/><anchor xml:id="beg0542c1201" n="0542c1201"/>谄<anchor xml:id="end0542c1201"/><g ref="#CB02439">佞</g>。所为猥亵不可教者。愈加爱重。人皆 <lb ed="X" n="0542c13"/><lb ed="R113" n="0456b04"/>莫测。呜呼。盖祖之取捨。必有道矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542c14"/><lb ed="R113" n="0456b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0542c1401">猥鄙也。屑苟也。记耿龙学<g ref="#CB02494">跋</g>演祖法语。有云。演祖 <lb ed="X" n="0542c15"/><lb ed="R113" n="0456b06"/>凡见禅僧中有操持稳当。行事合理。而可成个好 <lb ed="X" n="0542c16"/><lb ed="R113" n="0456b07"/>人者。室中多孤峻拒遏。不假和言悦色。察其有心 <lb ed="X" n="0542c17"/><lb ed="R113" n="0456b08"/>中偏邪行事<anchor xml:id="nkr_note_add_0542c1701" n="0542c1701"/><anchor xml:id="beg0542c1701" n="0542c1701"/>谄<anchor xml:id="end0542c1701"/><g ref="#CB02439">佞</g>。凡所作为。卑鄙苟且。不可楗槌 <lb ed="X" n="0542c18"/><lb ed="R113" n="0456b09"/>者。更加爱惜保重。人咸不知演祖善巧方便不可 <lb ed="X" n="0542c19"/><lb ed="R113" n="0456b10"/>思议。诚然难得测度。呜呼。盖演祖之所取所捨。必 <lb ed="X" n="0542c20"/><lb ed="R113" n="0456b11"/>有一定的道理存焉耳。非上根利智人不识矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542c21"/><lb ed="R113" n="0456b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0542c2101">演祖曰。古人乐闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0542c2101" n="0542c2101"/><anchor xml:id="beg0542c2101" n="0542c2101"/>己<anchor xml:id="end0542c2101"/>过。喜于为善。长于包荒。厚于隐 <lb ed="X" n="0542c22"/><lb ed="R113" n="0456b13"/>恶。谦以交友。勤以济众。不以得丧二其心。所以光明 <lb ed="X" n="0542c23"/><lb ed="R113" n="0456b14"/>硕大。照映今昔矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0542c24"/><lb ed="R113" n="0456b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0542c2401">演祖答灵源书说。上古之至人。如子路。人告他有 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0543a" n="0543a"/> <lb ed="X" n="0543a01"/><lb ed="R113" n="0456b16"/>过。则心中欢喜。而便改过。大禹王喜闻好言。则屈 <lb ed="X" n="0543a02"/><lb ed="R113" n="0456b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0543a0201" n="0543a0201"/><anchor xml:id="beg0543a0201" n="0543a0201"/>己<anchor xml:id="end0543a0201"/>。下拜而受善。周公繫君子处泰。有包荒之量。故 <lb ed="X" n="0543a03"/><lb ed="R113" n="0456b18"/>其所长。志光大也。大舜隐恶扬善。夫子赞其大智。 <lb ed="X" n="0543a04"/><lb ed="R113" n="0457a01"/>晏平仲之谦卑逊顺。善与人交。端木赐之博施于 <lb ed="X" n="0543a05"/><lb ed="R113" n="0457a02"/>民。而能济众。如上这幾位古人。总不以得失。这两 <lb ed="X" n="0543a06"/><lb ed="R113" n="0457a03"/>样心肠。迁改其志行。所以亘古亘今。光辉明彻。硕 <lb ed="X" n="0543a07"/><lb ed="R113" n="0457a04"/>廣远大。照映今昔。而不穷矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543a08"/><lb ed="R113" n="0457a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0543a0801">演祖谓<persName>佛</persName>鉴曰。住持之要。临众贵在豐盈。处<anchor xml:id="nkr_note_add_0543a0801" n="0543a0801"/><anchor xml:id="beg0543a0801" n="0543a0801"/>己<anchor xml:id="end0543a0801"/>务从 <lb ed="X" n="0543a09"/><lb ed="R113" n="0457a06"/>简约。其馀细碎。悉勿关心。用人深以推诚。择言故须 <lb ed="X" n="0543a10"/><lb ed="R113" n="0457a07"/>取重。言见重则主者自尊。人推诚则众心自感。尊则 <lb ed="X" n="0543a11"/><lb ed="R113" n="0457a08"/>不严而众服。感则不令而自成。自然贤愚各通其怀。 <lb ed="X" n="0543a12"/><lb ed="R113" n="0457a09"/>小大皆奋其力。与夫持以势力。迫以驱喝。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0543a1201" n="0543a1201"/><anchor xml:id="beg0543a1201" n="0543a1201"/>已<anchor xml:id="end0543a1201"/>而 <lb ed="X" n="0543a13"/><lb ed="R113" n="0457a10"/>从之者。何啻万倍哉<note place="inline">见</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543a14"/><lb ed="R113" n="0457a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0543a1401">演祖与<persName>佛</persName>鉴书。说住持之要领。临莅大众。贵乎在 <lb ed="X" n="0543a15"/><lb ed="R113" n="0457a12"/>豐盛充满。处定自<anchor xml:id="nkr_note_add_0543a1501" n="0543a1501"/><anchor xml:id="beg0543a1501" n="0543a1501"/>己<anchor xml:id="end0543a1501"/>。务从乎节简俭约。除此以外。 <lb ed="X" n="0543a16"/><lb ed="R113" n="0457a13"/>细碎之事。悉勿繫心。此当行道。非前监收太平之 <lb ed="X" n="0543a17"/><lb ed="R113" n="0457a14"/>比矣。用人深加推选。取其真实无妄者。用之择言。 <lb ed="X" n="0543a18"/><lb ed="R113" n="0457a15"/>识彼意地。故当取其笃厚愼重者。而择之言见用。 <lb ed="X" n="0543a19"/><lb ed="R113" n="0457a16"/>取其厚重。则主者不尊仰而自尊仰。人推擧取诚 <lb ed="X" n="0543a20"/><lb ed="R113" n="0457a17"/>信。则众心不感佩而自感佩。主既尊则不必威严。 <lb ed="X" n="0543a21"/><lb ed="R113" n="0457a18"/>而众人自悦服众既感则不必命令。而诸事自成 <lb ed="X" n="0543a22"/><lb ed="R113" n="0457b01"/>立也。到这裡。总不强勉。法尔自然。贤者愚者。各通 <lb ed="X" n="0543a23"/><lb ed="R113" n="0457b02"/>达其心。怀大的小的。咸奋发其志。力较之持虚腔 <lb ed="X" n="0543a24"/><lb ed="R113" n="0457b03"/>子用势力。迴我慢幢使驱喝。不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0543a2401" n="0543a2401"/><anchor xml:id="beg0543a2401" n="0543a2401"/>已<anchor xml:id="end0543a2401"/>而从之者。何 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0543b" n="0543b"/> <lb ed="X" n="0543b01"/><lb ed="R113" n="0457b04"/>止郑州出曹门也耶。远之远矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543b02"/><lb ed="R113" n="0457b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0543b0201">演祖谓郭功辅曰。人之性情。固无常守。随化日迁。自 <lb ed="X" n="0543b03"/><lb ed="R113" n="0457b06"/>古<persName>佛</persName>法。虽隆替有数。而兴衰之理。未有不由教化而 <lb ed="X" n="0543b04"/><lb ed="R113" n="0457b07"/>成。昔江西南嶽诸祖之利物也。扇以淳风。节以淸净。 <lb ed="X" n="0543b05"/><lb ed="R113" n="0457b08"/>被以道德。教以礼義。使学者收视听。塞邪僻。绝嗜欲。 <lb ed="X" n="0543b06"/><lb ed="R113" n="0457b09"/>忘利养。所以日迁善远过。道成德备而不自知。今之 <lb ed="X" n="0543b07"/><lb ed="R113" n="0457b10"/>人不如古之人远矣。必欲参究此道。要须确志勿易。 <lb ed="X" n="0543b08"/><lb ed="R113" n="0457b11"/>以悟为期。然後祸患得丧。付之造物。不可苟免。岂可 <lb ed="X" n="0543b09"/><lb ed="R113" n="0457b12"/>预忧其不成而不为之耶。纔有丝毫顾虑萌于胸中。 <lb ed="X" n="0543b10"/><lb ed="R113" n="0457b13"/>不独今生不了。以至千生万劫无有成就之时<note place="inline">坦然庵集</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543b11"/><lb ed="R113" n="0457b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0543b1101">风音翻。汜也。言其气博汜而动物也。郭功辅。乃提 <lb ed="X" n="0543b12"/><lb ed="R113" n="0457b15"/>刑郭正祥。字功辅。号净空居士。得法于白雲端和 <lb ed="X" n="0543b13"/><lb ed="R113" n="0457b16"/>尙。造物。儒言天命。释言定业。演祖谓郭功辅。当确 <lb ed="X" n="0543b14"/><lb ed="R113" n="0457b17"/>志操修期于必悟说。凡一切人之性情。本无一定 <lb ed="X" n="0543b15"/><lb ed="R113" n="0457b18"/>可守。随人教化而改移。自古<persName>佛</persName>法。虽是或时隆盛。 <lb ed="X" n="0543b16"/><lb ed="R113" n="0458a01"/>或时废替。固是有数。而兴衰的道理。未有不从教 <lb ed="X" n="0543b17"/><lb ed="R113" n="0458a02"/>化而始成立。不见昔江西<name role="" type="person">马祖</name>南嶽石头诸祖之 <lb ed="X" n="0543b18"/><lb ed="R113" n="0458a03"/>利生接物也。鼓煽之以淳朴自持。风泛动物。裁节 <lb ed="X" n="0543b19"/><lb ed="R113" n="0458a04"/>之以淸心无欲。净体不汚。荫被之以明心悟道。正 <lb ed="X" n="0543b20"/><lb ed="R113" n="0458a05"/>身修德。教化之以毘尼律礼。合理事谊。令学人收 <lb ed="X" n="0543b21"/><lb ed="R113" n="0458a06"/>摄。眼不妄视。耳不妄听。闭葬私邪之念。僻辩之舌。 <lb ed="X" n="0543b22"/><lb ed="R113" n="0458a07"/>摒绝嗜好。滋味欲爱。染心浑忘。贪求财利。<anchor xml:id="nkr_note_add_0543b2201" n="0543b2201"/><anchor xml:id="beg0543b2201" n="0543b2201"/>谄<anchor xml:id="end0543b2201"/>谀奉 <lb ed="X" n="0543b23"/><lb ed="R113" n="0458a08"/>养。所以人日日时时。迁徙为善。远離过愆。道也成 <lb ed="X" n="0543b24"/><lb ed="R113" n="0458a09"/>就。德也完备。而不自觉知。其移风易俗。相忘于道。 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0543c" n="0543c"/> <lb ed="X" n="0543c01"/><lb ed="R113" n="0458a10"/>若是今之人。不及古之人。千万里之远矣。若果决 <lb ed="X" n="0543c02"/><lb ed="R113" n="0458a11"/>定。要真参实究兹道。更须要坚确志向。牢同铁壁。 <lb ed="X" n="0543c03"/><lb ed="R113" n="0458a12"/>稳似银山。不得改易。以悟入为期限。然後或祸害。 <lb ed="X" n="0543c04"/><lb ed="R113" n="0458a13"/>或患难。或得之与失。尽付之。与自然之天。幷及一 <lb ed="X" n="0543c05"/><lb ed="R113" n="0458a14"/>定不可躲闪之定业。不可苟且求免。岂可预先怕 <lb ed="X" n="0543c06"/><lb ed="R113" n="0458a15"/>其不得成办。而就不肯精进。勉力以求彻证也耶。 <lb ed="X" n="0543c07"/><lb ed="R113" n="0458a16"/>若纔有一纤毫顾恋不捨。念虑不息。萌动不除。存 <lb ed="X" n="0543c08"/><lb ed="R113" n="0458a17"/>于心胸之间。不唯现世今生不能了悟在。咦。轮迴 <lb ed="X" n="0543c09"/><lb ed="R113" n="0458a18"/>一报五千劫。出得头来是幾时。我恐怕直到千生 <lb ed="X" n="0543c10"/><lb ed="R113" n="0458b01"/>万劫。终殁有悟道证果成就之时也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543c11"/><lb ed="R113" n="0458b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0543c1101">功辅自当涂<note place="inline">太平州也</note>绝江。访白雲端和尙于海会。白雲 <lb ed="X" n="0543c12"/><lb ed="R113" n="0458b03"/>问公牛淳乎。公曰淳矣。白雲叱之。公拱而立。白雲曰。 <lb ed="X" n="0543c13"/><lb ed="R113" n="0458b04"/>淳乎淳乎。南泉大沩。无异此也。仍赠以偈曰。牛来山 <lb ed="X" n="0543c14"/><lb ed="R113" n="0458b05"/>中。水足草足。牛出山去。东触西触。又曰。上大人化三 <lb ed="X" n="0543c15"/><lb ed="R113" n="0458b06"/>千可知礼也<note place="inline">行状</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0543c16"/><lb ed="R113" n="0458b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0543c1601">绝江截流而渡也。白雲名守端。杨岐会祖之嗣。南 <lb ed="X" n="0543c17"/><lb ed="R113" n="0458b08"/>泉名普愿。<name role="" type="person">马祖</name>之嗣。大沩名灵祐。百丈海祖之嗣 <lb ed="X" n="0543c18"/><lb ed="R113" n="0458b09"/>也。记郭功辅。王臣蹇蹇。世事匆匆。忙裡偷闲。自太 <lb ed="X" n="0543c19"/><lb ed="R113" n="0458b10"/>平州截江而渡。访白雲端祖于<name role="" type="person">海会寺</name>。诚可谓宿 <lb ed="X" n="0543c20"/><lb ed="R113" n="0458b11"/>殖德本。不负灵山之嘱者。白雲见他在欲而无欲。 <lb ed="X" n="0543c21"/><lb ed="R113" n="0458b12"/>居尘不染尘。别资一路。遂向异类中行。问他道。牛 <lb ed="X" n="0543c22"/><lb ed="R113" n="0458b13"/>淳乎。公到此。则言思道断。心行路绝。悬崖撒手。自 <lb ed="X" n="0543c23"/><lb ed="R113" n="0458b14"/>承当而应之曰。淳矣。白雲恐他入道鲁莽。见地浅 <lb ed="X" n="0543c24"/><lb ed="R113" n="0458b15"/>近。乃深锥痛扎。奋狮子全威。而叱策之。公是恒牧 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0544a" n="0544a"/> <lb ed="X" n="0544a01"/><lb ed="R113" n="0458b16"/>江山。久脱羁缫的人。虽雷震百里。亦不惊异。但拱 <lb ed="X" n="0544a02"/><lb ed="R113" n="0458b17"/>而立焉。真可谓铁牛不怕狮子吼矣。白雲又见他 <lb ed="X" n="0544a03"/><lb ed="R113" n="0458b18"/>出入自由。纵横无碍。实在作得主宰。遂印证之曰。 <lb ed="X" n="0544a04"/><lb ed="R113" n="0459a01"/>淳乎淳乎。可与千<persName>佛</persName>把手共行。诸祖同一鼻孔出 <lb ed="X" n="0544a05"/><lb ed="R113" n="0459a02"/>气。南泉大沩无异此也。仍赠以偈曰。牛来山中。水 <lb ed="X" n="0544a06"/><lb ed="R113" n="0459a03"/>足草足。许其针芥相投。水乳相合也。牛出山去。东 <lb ed="X" n="0544a07"/><lb ed="R113" n="0459a04"/>触西触。任他拖犁拽耙。报国主恩。世法即是<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0544a08"/><lb ed="R113" n="0459a05"/>也。又曰。上大人化三千可知礼也。此虽是旧话。白 <lb ed="X" n="0544a09"/><lb ed="R113" n="0459a06"/>雲用得恰好。但不知毕竟又是何意。季而曾颂云。 <lb ed="X" n="0544a10"/><lb ed="R113" n="0459a07"/>摇头摆尾去。直入白雲阿。嫩草寒泉美。无奈腹饱 <lb ed="X" n="0544a11"/><lb ed="R113" n="0459a08"/>何。此颂功辅似乎有馀。白雲其实不足。何也。索头 <lb ed="X" n="0544a12"/><lb ed="R113" n="0459a09"/>在季而手裡。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544a13"/><lb ed="R113" n="0459a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0544a1301">白雲谓功辅曰。昔翠巖真点胸。耽味禅观。以口舌辩 <lb ed="X" n="0544a14"/><lb ed="R113" n="0459a11"/>利。诃骂诸方。未有可其意者。而大法实不明了。一日 <lb ed="X" n="0544a15"/><lb ed="R113" n="0459a12"/>金銮善侍者。见而笑曰。师兄参禅虽多。而不妙悟。可 <lb ed="X" n="0544a16"/><lb ed="R113" n="0459a13"/>谓痴禅矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544a17"/><lb ed="R113" n="0459a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0544a1701">翠巖名可真。石霜楚圆之嗣也。耽乐也。禅止散乱。 <lb ed="X" n="0544a18"/><lb ed="R113" n="0459a15"/>观照心昏。金銮慈明之高弟。痴禅是枯定而无正 <lb ed="X" n="0544a19"/><lb ed="R113" n="0459a16"/>慧也。白雲夜话谓功辅。学道贵实悟说。昔翠巖可 <lb ed="X" n="0544a20"/><lb ed="R113" n="0459a17"/>真一味装点胸襟。乐取枯寂禅定。又好口头三昧。 <lb ed="X" n="0544a21"/><lb ed="R113" n="0459a18"/>鼓两片皮。弄機锋。诃叱骂詈诸方长老。言未有高 <lb ed="X" n="0544a22"/><lb ed="R113" n="0459b01"/>得过他者。而真点胸。向上一著。实在不曾彻证。忽 <lb ed="X" n="0544a23"/><lb ed="R113" n="0459b02"/>一日金銮善侍者。同他遊山次。善拈一片瓦子。安 <lb ed="X" n="0544a24"/><lb ed="R113" n="0459b03"/>于石上。问曰。向此下得一语。许你亲见先师。真拟 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0544b" n="0544b"/> <lb ed="X" n="0544b01"/><lb ed="R113" n="0459b04"/>议。善叱曰。伫思停機。情关未透。何曾梦见先师在。 <lb ed="X" n="0544b02"/><lb ed="R113" n="0459b05"/>师兄参禅虽多。而不晓向上一著。终不能彻首彻 <lb ed="X" n="0544b03"/><lb ed="R113" n="0459b06"/>尾而妙悟。诚可谓耽枯守寂痴禅矣。于正道有何 <lb ed="X" n="0544b04"/><lb ed="R113" n="0459b07"/>所益。道贵实悟不疑。见贵明了不惑。不在多言也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544b05"/><lb ed="R113" n="0459b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0544b0501">白雲曰。道之隆替岂常耶。在人弘之耳。故曰。操则存。 <lb ed="X" n="0544b06"/><lb ed="R113" n="0459b09"/>捨则亡。然非道去人。而人去道也。古之人处山林隐 <lb ed="X" n="0544b07"/><lb ed="R113" n="0459b10"/>朝市。不牵于名利。不惑于声色。遂能淸振一时。美流 <lb ed="X" n="0544b08"/><lb ed="R113" n="0459b11"/>万世。岂古之可为。今之不可为也。由教之未至。行之 <lb ed="X" n="0544b09"/><lb ed="R113" n="0459b12"/>不力耳。或谓古人淳朴故可教。今人浮薄故不可教。 <lb ed="X" n="0544b10"/><lb ed="R113" n="0459b13"/>斯实鼓惑之言。诚不足稽也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544b11"/><lb ed="R113" n="0459b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0544b1101">白雲答郭功辅书说。道之或兴或衰。岂是有一定 <lb ed="X" n="0544b12"/><lb ed="R113" n="0459b15"/>之常法耶。在人亲躬履践。激励後学。以弘大之耳。 <lb ed="X" n="0544b13"/><lb ed="R113" n="0459b16"/>故子舆曰。时时操守此道。则一定恒存而不替。若 <lb ed="X" n="0544b14"/><lb ed="R113" n="0459b17"/>放逸捨置。则一定丧亡而不隆。然不是道外乎人。 <lb ed="X" n="0544b15"/><lb ed="R113" n="0459b18"/>而实人自外乎道也。上古之人。或处山林幽静之 <lb ed="X" n="0544b16"/><lb ed="R113" n="0460a01"/>地。或隐朝市廛阓之所。在山林不为声名财利所 <lb ed="X" n="0544b17"/><lb ed="R113" n="0460a02"/>牵引。在朝市不被声音笑貌所惑乱。故克淸誉振 <lb ed="X" n="0544b18"/><lb ed="R113" n="0460a03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0544b1801" n="0544b1801"/><anchor xml:id="beg0544b1801" n="0544b1801"/>扬<anchor xml:id="end0544b1801"/>于一时。美好流芳于万世。然彼一人也。此一人 <lb ed="X" n="0544b19"/><lb ed="R113" n="0460a04"/>也。岂古之人淳质本色不怪异而可为。今之人機 <lb ed="X" n="0544b20"/><lb ed="R113" n="0460a05"/>巧粉饰多诈妄而不可为耶。非也。由化导愚迷者。 <lb ed="X" n="0544b21"/><lb ed="R113" n="0460a06"/>有所不到。行持法道者。有所不力耳。或有人说。古 <lb ed="X" n="0544b22"/><lb ed="R113" n="0460a07"/>人淳质朴素故可教化。今人浮懆薄德故。不可教 <lb ed="X" n="0544b23"/><lb ed="R113" n="0460a08"/>化。此实鼓动人心。惑乱人意。庸人之言。言不该典。 <lb ed="X" n="0544b24"/><lb ed="R113" n="0460a09"/>诚无所考证也。有正见者。自不听他鼓惑矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0544c" n="0544c"/> <lb ed="X" n="0544c01"/><lb ed="R113" n="0460a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0544c0101">白雲谓无为子曰。可言不可行。不若勿言。可行不可 <lb ed="X" n="0544c02"/><lb ed="R113" n="0460a11"/>言。不若勿行。发言必虑其所终。立行必稽其所蔽。于 <lb ed="X" n="0544c03"/><lb ed="R113" n="0460a12"/>是先哲。谨于言择于行。发言非苟显其理。将启学者 <lb ed="X" n="0544c04"/><lb ed="R113" n="0460a13"/>之未悟。立行非独善其身。将训学者之未成。所以发 <lb ed="X" n="0544c05"/><lb ed="R113" n="0460a14"/>言有类。立行有礼。遂能言不集祸。行不招辱。言则为 <lb ed="X" n="0544c06"/><lb ed="R113" n="0460a15"/>经。行则为法。故曰。言行乃君子之枢機。治身之大本。 <lb ed="X" n="0544c07"/><lb ed="R113" n="0460a16"/>动天地。感鬼神。得不敬乎<note place="inline">白雲廣录〇治平声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0544c08"/><lb ed="R113" n="0460a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0544c0801">无为子姓杨。名杰。字次公。号无为居士。官礼部。得 <lb ed="X" n="0544c09"/><lb ed="R113" n="0460a18"/>法于天衣怀和尙。类法也。枢门转。機弩牙也。白雲 <lb ed="X" n="0544c10"/><lb ed="R113" n="0460b01"/>谓无为子。愼言行说。夫可言不可行。君子不言也。 <lb ed="X" n="0544c11"/><lb ed="R113" n="0460b02"/>若言顾行。而言不违行矣。可行不可言。君子弗行 <lb ed="X" n="0544c12"/><lb ed="R113" n="0460b03"/>也。若行顾言。而行不违言矣。马氏之言。诚可法也。 <lb ed="X" n="0544c13"/><lb ed="R113" n="0460b04"/>所以发言出口。必自思虑。看可行否。既行得。又要 <lb ed="X" n="0544c14"/><lb ed="R113" n="0460b05"/>有煞阁。凡立行必自稽考。看可为法否。既可为法。 <lb ed="X" n="0544c15"/><lb ed="R113" n="0460b06"/>又要无遮障。由是先圣恒谨愼于言语。常拣择于 <lb ed="X" n="0544c16"/><lb ed="R113" n="0460b07"/>践行。故发言不是苟且。彰显其道理。实欲启迪学 <lb ed="X" n="0544c17"/><lb ed="R113" n="0460b08"/>人未悟入者。令其必竟悟入。立行不是独为自<anchor xml:id="nkr_note_add_0544c1701" n="0544c1701"/><anchor xml:id="beg0544c1701" n="0544c1701"/>己<anchor xml:id="end0544c1701"/> <lb ed="X" n="0544c18"/><lb ed="R113" n="0460b09"/>一身。实欲训诲学人未成立者。令其必竟成立。所 <lb ed="X" n="0544c19"/><lb ed="R113" n="0460b10"/>以发一言。必竟要使人可法。立一行。必竟要有个 <lb ed="X" n="0544c20"/><lb ed="R113" n="0460b11"/>礼体。乃克言满天下无口过。行满天下无怨恶。言 <lb ed="X" n="0544c21"/><lb ed="R113" n="0460b12"/>则可以为人常准。行则可以为人法式。故易曰。言 <lb ed="X" n="0544c22"/><lb ed="R113" n="0460b13"/>行君子之转枢。一动而户斯闢。機括一动。而矢斯 <lb ed="X" n="0544c23"/><lb ed="R113" n="0460b14"/>发。治理身体之大根本也。言行苟善。而天赐福。地 <lb ed="X" n="0544c24"/><lb ed="R113" n="0460b15"/>与荣。苟不善而天降祸。地与辱。或言行善。则鬼阴 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0545a" n="0545a"/> <lb ed="X" n="0545a01"/><lb ed="R113" n="0460b16"/>扶。神暗祐。不善则鬼消荣。神夺算。其动感有如此 <lb ed="X" n="0545a02"/><lb ed="R113" n="0460b17"/>者。言行所繫不小也。可不愼所出乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545a03"/><lb ed="R113" n="0460b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0545a0301">白雲谓演祖曰。禅者智能多见于<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a0301" n="0545a0301"/><anchor xml:id="beg0545a0301" n="0545a0301"/>已<anchor xml:id="end0545a0301"/>然。不能见于未 <lb ed="X" n="0545a04"/><lb ed="R113" n="0461a01"/>然。止观定慧。防于未然之前。作止任灭。觉于<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a0401" n="0545a0401"/><anchor xml:id="beg0545a0401" n="0545a0401"/>已<anchor xml:id="end0545a0401"/>然之 <lb ed="X" n="0545a05"/><lb ed="R113" n="0461a02"/>後。故作止任灭。所用易见。止观定慧。所为难知。唯古 <lb ed="X" n="0545a06"/><lb ed="R113" n="0461a03"/>人志在于道。绝念于未萌。虽有止观定慧。作止任灭。 <lb ed="X" n="0545a07"/><lb ed="R113" n="0461a04"/>皆为本末之论也。所以云。若有毫端许。言于本末者。 <lb ed="X" n="0545a08"/><lb ed="R113" n="0461a05"/>皆为自欺。此古人见彻处。而不自欺。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545a09"/><lb ed="R113" n="0461a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0545a0901">止停息诸念也。观如理思惟也。定内心不动也。慧 <lb ed="X" n="0545a10"/><lb ed="R113" n="0461a07"/>随缘照了也。作心造心作也。止止妄即真也。任随 <lb ed="X" n="0545a11"/><lb ed="R113" n="0461a08"/>缘任情也。灭寂灭不生也。欺瞒也。自欺谓瞒人瞒 <lb ed="X" n="0545a12"/><lb ed="R113" n="0461a09"/>己。自不真实的意思。白雲和尙谓演祖。以造道实 <lb ed="X" n="0545a13"/><lb ed="R113" n="0461a10"/>功说。禅者智慧才能。多只见得于<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a1301" n="0545a1301"/><anchor xml:id="beg0545a1301" n="0545a1301"/>已<anchor xml:id="end0545a1301"/>然有形之後。 <lb ed="X" n="0545a14"/><lb ed="R113" n="0461a11"/>不能照了于未然无迹之先。息念而止。究理而观。 <lb ed="X" n="0545a15"/><lb ed="R113" n="0461a12"/>寂心而定。照了而慧。此四者正是阳防于未然之 <lb ed="X" n="0545a16"/><lb ed="R113" n="0461a13"/>前也。遇善则作。逢恶则止。真理则任。烦恼则灭。此 <lb ed="X" n="0545a17"/><lb ed="R113" n="0461a14"/>四者。正是觉照于<anchor xml:id="nkr_note_add_0545a1701" n="0545a1701"/><anchor xml:id="beg0545a1701" n="0545a1701"/>已<anchor xml:id="end0545a1701"/>然之後也。故作善止恶。任缘 <lb ed="X" n="0545a18"/><lb ed="R113" n="0461a15"/>灭过。所用有形故易见。止念观理。定心慧照。所为 <lb ed="X" n="0545a19"/><lb ed="R113" n="0461a16"/>无迹故难知。唯是古人笃志。专切于道。绝除念漏。 <lb ed="X" n="0545a20"/><lb ed="R113" n="0461a17"/>于未尝萌动之先。极是省力。虽有止观定慧作止 <lb ed="X" n="0545a21"/><lb ed="R113" n="0461a18"/>任灭八法。向何处安著耶。此八法皆由有根本。故 <lb ed="X" n="0545a22"/><lb ed="R113" n="0461b01"/>有顚末。此对治之论也。所以古人云。念未萌之先。 <lb ed="X" n="0545a23"/><lb ed="R113" n="0461b02"/>是何境界。若有一针锋许。言于本末者。皆为自瞒。 <lb ed="X" n="0545a24"/><lb ed="R113" n="0461b03"/>此古人见到彻上彻下处。而所以不自瞒也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0545b" n="0545b"/> <lb ed="X" n="0545b01"/><lb ed="R113" n="0461b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0545b0101">白雲曰。多见衲子。未尝经及远大之计。予恐丛林自 <lb ed="X" n="0545b02"/><lb ed="R113" n="0461b05"/>此衰薄矣。杨岐先师每言。上下偷安。最为法门大患。 <lb ed="X" n="0545b03"/><lb ed="R113" n="0461b06"/>予昔隐居归宗书堂。披阅经史。不啻数百过目。其简 <lb ed="X" n="0545b04"/><lb ed="R113" n="0461b07"/>编弊故极矣。然每开卷。必有新获之意。予以是思之。 <lb ed="X" n="0545b05"/><lb ed="R113" n="0461b08"/>学不负人如此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545b06"/><lb ed="R113" n="0461b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0545b0601"><name role="" type="person">归宗寺</name>名。在庐山之南。<name role="" type="person">王羲之</name>隐居处。白雲和尙 <lb ed="X" n="0545b07"/><lb ed="R113" n="0461b10"/>警人当勤学说。每见而今衲僧所图近小。未曾经 <lb ed="X" n="0545b08"/><lb ed="R113" n="0461b11"/>历虑及永远博大的计<g ref="#CB15081">策</g>。予恐後进从此无望丛 <lb ed="X" n="0545b09"/><lb ed="R113" n="0461b12"/>林自此下衰薄落无疑矣。不见杨岐先师每每尝 <lb ed="X" n="0545b10"/><lb ed="R113" n="0461b13"/>言欤。上也偷安。而不教诫後学。下也偷安。而不决 <lb ed="X" n="0545b11"/><lb ed="R113" n="0461b14"/>择生死。如此最为法门中一夥大患害矣。予昔隐 <lb ed="X" n="0545b12"/><lb ed="R113" n="0461b15"/>静居住于归宗书院。每日尝展披经典。阅看史书。 <lb ed="X" n="0545b13"/><lb ed="R113" n="0461b16"/>不止数百过我眼目。其中文籍简册编载。虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0545b1301" n="0545b1301"/><anchor xml:id="beg0545b1301" n="0545b1301"/>已<anchor xml:id="end0545b1301"/>破 <lb ed="X" n="0545b14"/><lb ed="R113" n="0461b17"/>旧之极矣。然每开卷。觌文思理。过眼入心。必有新 <lb ed="X" n="0545b15"/><lb ed="R113" n="0461b18"/>尟得意之处。予因此而思之。博学不辜负人。而毕 <lb ed="X" n="0545b16"/><lb ed="R113" n="0462a01"/>竟有大利益。是这样。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545b17"/><lb ed="R113" n="0462a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0545b1701">白雲初住九江承天。次迁圆通。年齿甚少。时晦堂在 <lb ed="X" n="0545b18"/><lb ed="R113" n="0462a03"/>宝峰。谓月公晦曰。新圆通洞彻见元。不忝杨岐之嗣。 <lb ed="X" n="0545b19"/><lb ed="R113" n="0462a04"/>惜乎发用太早。非丛林福。公晦因问其故。晦堂曰。功 <lb ed="X" n="0545b20"/><lb ed="R113" n="0462a05"/>名美器。造物惜之。不与人全。人固欲之。天必夺之。逮 <lb ed="X" n="0545b21"/><lb ed="R113" n="0462a06"/>白雲终于舒之海会。方五十六岁。识者谓。晦堂知幾 <lb ed="X" n="0545b22"/><lb ed="R113" n="0462a07"/>知微。真哲人矣<note place="inline">湛堂记闻</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545b23"/><lb ed="R113" n="0462a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0545b2301">九江府名。<name role="" type="person">承天寺</name>名。圆通亦寺名。齿年也。晦堂号 <lb ed="X" n="0545b24"/><lb ed="R113" n="0462a09"/>祖心。名宝觉。黄龙惠南之嗣。宝峰寺名。月公晦。名 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0545c" n="0545c"/> <lb ed="X" n="0545c01"/><lb ed="R113" n="0462a10"/>晓月。字公晦。琅琊慧觉之嗣也。忝辱也。终尽也。即 <lb ed="X" n="0545c02"/><lb ed="R113" n="0462a11"/>入灭的意思。记白雲和尙初住九江府<name role="" type="person">承天寺</name>。寻 <lb ed="X" n="0545c03"/><lb ed="R113" n="0462a12"/>又受<name role="" type="person">圆通寺</name>之请。时年齿犹少稚。彼时晦堂亦在 <lb ed="X" n="0545c04"/><lb ed="R113" n="0462a13"/>宝峰。遂与月公晦。而言之曰。新圆通白雲。洞明彻 <lb ed="X" n="0545c05"/><lb ed="R113" n="0462a14"/>证。见道根柢。不谬为杨岐会祖之嗣也。但惜乎他 <lb ed="X" n="0545c06"/><lb ed="R113" n="0462a15"/>开发機用。似若太早。恐非丛林之福。公晦因问其 <lb ed="X" n="0545c07"/><lb ed="R113" n="0462a16"/>故。何为太早非福。晦堂曰。古有功名者。而无美器。 <lb ed="X" n="0545c08"/><lb ed="R113" n="0462a17"/>有美器者。而无功名。天道定数。不幷有也。所以造 <lb ed="X" n="0545c09"/><lb ed="R113" n="0462a18"/>物惜之。不与人全。人谁不爱之而欲双全。天或夺 <lb ed="X" n="0545c10"/><lb ed="R113" n="0462b01"/>之。而未必全。与及白雲後入灭于舒州<name role="" type="person">白雲山</name>海 <lb ed="X" n="0545c11"/><lb ed="R113" n="0462b02"/>会寺。纔五十六岁。仅中寿焉耳。有识之士谓。祖心 <lb ed="X" n="0545c12"/><lb ed="R113" n="0462b03"/>知幾之神。知微之显。真乃睿哲之人矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545c13"/><lb ed="R113" n="0462b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0545c1301">晦堂心和尙参月公晦于宝峰。公晦洞明楞严深旨。 <lb ed="X" n="0545c14"/><lb ed="R113" n="0462b05"/>海上独步。晦堂每闻一句一字。如获至宝。喜不自勝。 <lb ed="X" n="0545c15"/><lb ed="R113" n="0462b06"/>衲子中间有窃议者。晦堂闻之曰。扣彼所长。砺我所 <lb ed="X" n="0545c16"/><lb ed="R113" n="0462b07"/>短。吾何慊焉。英邵武曰。晦堂师兄。道学为禅衲所宗。 <lb ed="X" n="0545c17"/><lb ed="R113" n="0462b08"/>犹以尊德自勝为强。以未见未闻为愧。使丛林自廣 <lb ed="X" n="0545c18"/><lb ed="R113" n="0462b09"/>而狭于人者。有所矜式。岂小補哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0545c19"/><lb ed="R113" n="0462b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0545c1901">楞严梵语。此翻为究竟坚固。扣取也。砺磨也。有增 <lb ed="X" n="0545c20"/><lb ed="R113" n="0462b11"/>益的意思。嫌恨也。含有无愧无欠的意。英邵武名 <lb ed="X" n="0545c21"/><lb ed="R113" n="0462b12"/>洪英。黄龙惠南之嗣也。强健也。矜敬也。式法也。记 <lb ed="X" n="0545c22"/><lb ed="R113" n="0462b13"/>晦堂心和尙参公晦于宝峰。公晦原深通教典。洞 <lb ed="X" n="0545c23"/><lb ed="R113" n="0462b14"/>彻明白楞严经中深奥旨趣。海上一带丛林中知 <lb ed="X" n="0545c24"/><lb ed="R113" n="0462b15"/>识。无有能企及他者。望公晦。犹天上人焉。晦堂每 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0546a" n="0546a"/> <lb ed="X" n="0546a01"/><lb ed="R113" n="0462b16"/>闻一句。如得三千大千世界满中珍宝。每闻一字。 <lb ed="X" n="0546a02"/><lb ed="R113" n="0462b17"/>如获转轮王位一般。欣喜之极。衲僧之中。闲有私 <lb ed="X" n="0546a03"/><lb ed="R113" n="0462b18"/>地裡议论。他<anchor xml:id="nkr_note_add_0546a0301" n="0546a0301"/><anchor xml:id="beg0546a0301" n="0546a0301"/>已<anchor xml:id="end0546a0301"/>是超群越众得地的人。不当屈从 <lb ed="X" n="0546a04"/><lb ed="R113" n="0463a01"/>馀。益我不足。吾有何欠少焉。英邵武闻。而赞美之 <lb ed="X" n="0546a05"/><lb ed="R113" n="0463a02"/>曰。晦堂师兄。见道稳当。学业亲楚。<anchor xml:id="nkr_note_add_0546a0501" n="0546a0501"/><anchor xml:id="beg0546a0501" n="0546a0501"/>已<anchor xml:id="end0546a0501"/>为禅人所宗 <lb ed="X" n="0546a06"/><lb ed="R113" n="0463a03"/>仰。犹更以人之行德。自勝为勉力。以未无所不见 <lb ed="X" n="0546a07"/><lb ed="R113" n="0463a04"/>无所不闻。为愧怍。岂无谓欤。正是使丛林中张我 <lb ed="X" n="0546a08"/><lb ed="R113" n="0463a05"/>慢幢。迴贡高盖。而狭小不足于人者。有所敬法。其 <lb ed="X" n="0546a09"/><lb ed="R113" n="0463a06"/>有補益于法门。甚大矣。後学可以为法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0546a10"/><lb ed="R113" n="0463a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0546a1001">晦堂曰。住持之要。当取其远大者。略其近小者。事固 <lb ed="X" n="0546a11"/><lb ed="R113" n="0463a08"/>未决。宜咨询于老成之人。尙疑矣。更扣问于识者。纵 <lb ed="X" n="0546a12"/><lb ed="R113" n="0463a09"/>有未尽。亦不致甚矣。其或主者。好逞私心。专自取与。 <lb ed="X" n="0546a13"/><lb ed="R113" n="0463a10"/>一旦遭小人所谋。罪将谁归。故曰。谋在多。断在独。谋 <lb ed="X" n="0546a14"/><lb ed="R113" n="0463a11"/>之在多。可以观利害之极致。断之在我。可以定丛林 <lb ed="X" n="0546a15"/><lb ed="R113" n="0463a12"/>之是非。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0546a16"/><lb ed="R113" n="0463a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0546a1601">晦堂与草堂书说。住持法道大纲。要须是取可与 <lb ed="X" n="0546a17"/><lb ed="R113" n="0463a14"/>丛林作千百年眼目。与後学蠲无量劫烦恼。如此 <lb ed="X" n="0546a18"/><lb ed="R113" n="0463a15"/>这样远大者。略其眼下没要紧<g ref="#CB07055">琐</g>末之事。如此近 <lb ed="X" n="0546a19"/><lb ed="R113" n="0463a16"/>小者。或有当为之事。锢蔽暗昧。未能决断。宜咨扣 <lb ed="X" n="0546a20"/><lb ed="R113" n="0463a17"/>询问于老成练达之士。或犹有疑惑而不审谛。更 <lb ed="X" n="0546a21"/><lb ed="R113" n="0463a18"/>扣问于博识君子。设使犹有所未尽。亦不差弛太 <lb ed="X" n="0546a22"/><lb ed="R113" n="0463b01"/>过矣。其或为主者。好矜己逞能。偏私任意一味。自 <lb ed="X" n="0546a23"/><lb ed="R113" n="0463b02"/>己专主。不听人谏。取也由己。与也由己。忽尔一朝 <lb ed="X" n="0546a24"/><lb ed="R113" n="0463b03"/>为小人。伺其缝罅。是自取其罪也。将谁归耶。故曰。 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0546b" n="0546b"/> <lb ed="X" n="0546b01"/><lb ed="R113" n="0463b04"/>谋一切事。必定要在多众中。须知有识者。断一切 <lb ed="X" n="0546b02"/><lb ed="R113" n="0463b05"/>事。必我自主。择其善者而从。谋事必竟要多者何。 <lb ed="X" n="0546b03"/><lb ed="R113" n="0463b06"/>可以观察远近利害得失之极理也。剖事必竟要 <lb ed="X" n="0546b04"/><lb ed="R113" n="0463b07"/>我者何。可以定夺阖寺丛林长稚之是非也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0546b05"/><lb ed="R113" n="0463b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0546b0501">晦堂不赴沩山请。延平陈莹中移书勉之曰。古人住 <lb ed="X" n="0546b06"/><lb ed="R113" n="0463b09"/>持无职事。选有德者居之。当是任者。必将以斯道觉 <lb ed="X" n="0546b07"/><lb ed="R113" n="0463b10"/>斯民。终不以势位声利为之变。今学者大道未明。各 <lb ed="X" n="0546b08"/><lb ed="R113" n="0463b11"/>趋异学。流入名相。遂为声色所动。贤不肖杂糅。不可 <lb ed="X" n="0546b09"/><lb ed="R113" n="0463b12"/>别白。正宜老成者。恻隐存心之时。以道自任。障回百 <lb ed="X" n="0546b10"/><lb ed="R113" n="0463b13"/>川。固无难矣。若夫退求静谧。务在安逸。此独善其身 <lb ed="X" n="0546b11"/><lb ed="R113" n="0463b14"/>者所好。非丛林所以望公者<note place="inline">出灵原拾遗〇糅柔上声。谧音密</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0546b12"/><lb ed="R113" n="0463b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0546b1201">陈莹中延平县陈了翁。名埙。字莹中。号花严居士。 <lb ed="X" n="0546b13"/><lb ed="R113" n="0463b16"/>糅杂也。谧安也。晦堂不赴沩山常住大众请。延平 <lb ed="X" n="0546b14"/><lb ed="R113" n="0463b17"/>县令陈了翁移书勉之说。古人主持<persName>佛</persName>法。原没有 <lb ed="X" n="0546b15"/><lb ed="R113" n="0463b18"/>职位知事。只拣选有德行者居处之。当是责任者。 <lb ed="X" n="0546b16"/><lb ed="R113" n="0464a01"/>必定一味。只将自己觉悟之道。启觉未悟众生。终 <lb ed="X" n="0546b17"/><lb ed="R113" n="0464a02"/>不以权势高位声名利养。为之迁变。今之学者。大 <lb ed="X" n="0546b18"/><lb ed="R113" n="0464a03"/>法未曾透彻。各自趣行怪异之学。随流混入于名 <lb ed="X" n="0546b19"/><lb ed="R113" n="0464a04"/>目教相之中。遂耳随声变。眼逐色迁。君子小人混 <lb ed="X" n="0546b20"/><lb ed="R113" n="0464a05"/>杂糅乱。不可分别皂白。正皆是道高德重。老成练 <lb ed="X" n="0546b21"/><lb ed="R113" n="0464a06"/>达者。兴行慈无量悲无量。伤之切。痛之深。留意利 <lb ed="X" n="0546b22"/><lb ed="R113" n="0464a07"/>生之时。以此道一肩担荷。砥砫狂波。上弘下化。何 <lb ed="X" n="0546b23"/><lb ed="R113" n="0464a08"/>难之有。若夫厌喧求静。退处寧谧。辞劳爱逸。专务 <lb ed="X" n="0546b24"/><lb ed="R113" n="0464a09"/>偷安。于世何補。此独善其身等。人之所好。非丛林 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0546c" n="0546c"/> <lb ed="X" n="0546c01"/><lb ed="R113" n="0464a10"/>廣众所以仰望于公者。达则兼善天下可也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0546c02"/><lb ed="R113" n="0464a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0546c0201">晦堂一日见黄龙。有不豫之色。因逆问之。黄龙曰。监 <lb ed="X" n="0546c03"/><lb ed="R113" n="0464a12"/>收未得人。晦堂遂荐感副寺。黄龙曰。感尙暴。恐为小 <lb ed="X" n="0546c04"/><lb ed="R113" n="0464a13"/>人所谋。晦堂曰。化侍者稍廉谨。黄龙谓。化虽廉谨。不 <lb ed="X" n="0546c05"/><lb ed="R113" n="0464a14"/>若秀莊主。有量而忠。灵源尝问晦堂。黄龙用一监收。 <lb ed="X" n="0546c06"/><lb ed="R113" n="0464a15"/>何过虑如此。晦堂曰。有国有家者。未尝不本此。岂特 <lb ed="X" n="0546c07"/><lb ed="R113" n="0464a16"/>黄龙为然。先圣亦曾戒之<note place="inline">通庵壁记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0546c08"/><lb ed="R113" n="0464a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0546c0801">豫悦也。逆迎也。黄龙名惠南。慈明楚圆之嗣。感副 <lb ed="X" n="0546c09"/><lb ed="R113" n="0464a18"/>寺名慈感。化侍者名佖化。秀莊主名怀秀。俱黄龙 <lb ed="X" n="0546c10"/><lb ed="R113" n="0464b01"/>惠南之嗣。廉洁也。量量度也。能容人的意思。忠内 <lb ed="X" n="0546c11"/><lb ed="R113" n="0464b02"/>尽其心而不欺也。灵源名唯淸。晦堂祖心之嗣也。 <lb ed="X" n="0546c12"/><lb ed="R113" n="0464b03"/>记晦堂一日见黄龙有不悦乐之颜色。因迎而问 <lb ed="X" n="0546c13"/><lb ed="R113" n="0464b04"/>其故何也。黄龙答之曰。因监管牧拾钱布穀米等 <lb ed="X" n="0546c14"/><lb ed="R113" n="0464b05"/>项。此系丛林中紧要执事。未得一个好知因识果 <lb ed="X" n="0546c15"/><lb ed="R113" n="0464b06"/>的人。晦堂遂擧荐东序副寺感铁面充之。黄龙曰。 <lb ed="X" n="0546c16"/><lb ed="R113" n="0464b07"/>感之为人。性尙猝暴。恐为小人乘隙所谋害。不可 <lb ed="X" n="0546c17"/><lb ed="R113" n="0464b08"/>也。晦堂又擧西序双岭化侍者道。此人稍廉洁而 <lb ed="X" n="0546c18"/><lb ed="R113" n="0464b09"/>谨愼。可乎。黄龙曰。化虽廉洁谨愼。又不若大沩秀 <lb ed="X" n="0546c19"/><lb ed="R113" n="0464b10"/>莊主有容人量度。而中心不欺之为愈也。南公法 <lb ed="X" n="0546c20"/><lb ed="R113" n="0464b11"/>孙灵源。曾将此事。擧问祖心。师翁用一监收。有甚 <lb ed="X" n="0546c21"/><lb ed="R113" n="0464b12"/>难处。何为筹虑太过。是这等样。晦堂答灵源道。凡 <lb ed="X" n="0546c22"/><lb ed="R113" n="0464b13"/>朝廷中。有天下者。幷士庶之有家者。亦何常不以 <lb ed="X" n="0546c23"/><lb ed="R113" n="0464b14"/>此筹虑收掌为根本也。岂易事哉。不独师翁是这 <lb ed="X" n="0546c24"/><lb ed="R113" n="0464b15"/>等也。古圣先贤。亦曾谆嘱而戒愼之。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0547a" n="0547a"/> <lb ed="X" n="0547a01"/><lb ed="R113" n="0464b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547a0101">晦堂谓朱给事世英曰。余初入道。自恃甚易。逮见黄 <lb ed="X" n="0547a02"/><lb ed="R113" n="0464b17"/>龙先师後。退思日用。与理矛盾者极多。遂力行之三 <lb ed="X" n="0547a03"/><lb ed="R113" n="0464b18"/>年。虽祁寒溽暑。确志不移。然後方得事事如理。而今 <lb ed="X" n="0547a04"/><lb ed="R113" n="0465a01"/>咳唾掉臂。也是祖师西来意<note place="inline">章江集〇盾闰上声。祁音奇。溽音肉</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547a05"/><lb ed="R113" n="0465a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547a0501">朱给事名显谟。字世英。任至给事。得法于南公。矛 <lb ed="X" n="0547a06"/><lb ed="R113" n="0465a03"/>枪也。盾护身牌。昔人以二事双卖。齐夸其勝。买者 <lb ed="X" n="0547a07"/><lb ed="R113" n="0465a04"/>语云。我买汝矛。还<anchor xml:id="nkr_note_add_0547a0701" n="0547a0701"/><anchor xml:id="beg0547a0701" n="0547a0701"/>刺<anchor xml:id="end0547a0701"/>汝盾。坚不坚利不利在尔。不 <lb ed="X" n="0547a08"/><lb ed="R113" n="0465a05"/>在我也。况自相违的意思。祁大也。溽暑勝热也。晦 <lb ed="X" n="0547a09"/><lb ed="R113" n="0465a06"/>堂谓朱给事。学道当确志力行说。余始初略晓得 <lb ed="X" n="0547a10"/><lb ed="R113" n="0465a07"/>些子道理。自负聪明之资。轻视<persName>佛</persName>祖之道。以为不 <lb ed="X" n="0547a11"/><lb ed="R113" n="0465a08"/>难及。见黄龙先师之後。退而思想日用动静。与道 <lb ed="X" n="0547a12"/><lb ed="R113" n="0465a09"/>理互相矛盾者。不是一桩。遂尽力做工夫。时时刻 <lb ed="X" n="0547a13"/><lb ed="R113" n="0465a10"/>刻。不令间断。行持三年之久。纵极大寒冷。极盛湿 <lb ed="X" n="0547a14"/><lb ed="R113" n="0465a11"/>热。亦坚确其志。而不迁移。然後方得打成一片事 <lb ed="X" n="0547a15"/><lb ed="R113" n="0465a12"/>事合理。而今咳唾掉臂。也是祖师西来意。且道不 <lb ed="X" n="0547a16"/><lb ed="R113" n="0465a13"/>咳唾。不掉臂时。祖师西来在甚么处。季而註解到 <lb ed="X" n="0547a17"/><lb ed="R113" n="0465a14"/>此。遂放下笔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547a18"/><lb ed="R113" n="0465a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547a1801">朱世英问晦堂曰。君子不幸小有过差。而闻见指目 <lb ed="X" n="0547a19"/><lb ed="R113" n="0465a16"/>之不暇。小人终日造恶。而不以为然。其故何哉。晦堂 <lb ed="X" n="0547a20"/><lb ed="R113" n="0465a17"/>曰。君子之德。比美玉焉。有瑕生内。必见于外。故见者 <lb ed="X" n="0547a21"/><lb ed="R113" n="0465a18"/>称异。不得不指目也。若夫小人者。日用所作。无非过 <lb ed="X" n="0547a22"/><lb ed="R113" n="0465b01"/>恶。又安用言之<note place="inline">章江</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547a23"/><lb ed="R113" n="0465b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547a2301">朱世英问晦堂。君子小人过失。何故不同说。硕德 <lb ed="X" n="0547a24"/><lb ed="R113" n="0465b03"/>之士。或不幸而有些小过失。有等人纔一入耳过 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0547b" n="0547b"/> <lb ed="X" n="0547b01"/><lb ed="R113" n="0465b04"/>目。辄便指顾不休。不肖之辈。终身日日造恶。人见 <lb ed="X" n="0547b02"/><lb ed="R113" n="0465b05"/>亦不怪。只以为寻常。其故何说也。晦堂答之曰。君 <lb ed="X" n="0547b03"/><lb ed="R113" n="0465b06"/>子之德行。譬如美玉一般。纔有一丝瑕迹。生于其 <lb ed="X" n="0547b04"/><lb ed="R113" n="0465b07"/>内。则必彰显于外。故凡一经人眼目。自是惊异。道 <lb ed="X" n="0547b05"/><lb ed="R113" n="0465b08"/>这个好物件。如何而有此瑕疵。不得不指顾而歎 <lb ed="X" n="0547b06"/><lb ed="R113" n="0465b09"/>惜不休也。若夫下愚之流。擧止动静。无所往而不 <lb ed="X" n="0547b07"/><lb ed="R113" n="0465b10"/>是过失。又何足道之哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547b08"/><lb ed="R113" n="0465b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547b0801">晦堂曰。圣人之道。如天地育万物。无有不备于道者。 <lb ed="X" n="0547b09"/><lb ed="R113" n="0465b12"/>众人之道。如江海淮济。山川陵谷。草木蜫虫。各尽其 <lb ed="X" n="0547b10"/><lb ed="R113" n="0465b13"/>量而<anchor xml:id="nkr_note_add_0547b1001" n="0547b1001"/><anchor xml:id="beg0547b1001" n="0547b1001"/>已<anchor xml:id="end0547b1001"/>。不知其外。无有不备者。夫道岂二耶。由得之 <lb ed="X" n="0547b11"/><lb ed="R113" n="0465b14"/>浅深。成有小大耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547b12"/><lb ed="R113" n="0465b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547b1201">川有三川四川六川八川九川百川万川。皆指江 <lb ed="X" n="0547b13"/><lb ed="R113" n="0465b16"/>河诸州众路而言也。陵阜也。昆众也。晦堂答书张 <lb ed="X" n="0547b14"/><lb ed="R113" n="0465b17"/>无尽。当通大道理说。<persName>佛</persName>祖之道。至宽至廣。譬如天 <lb ed="X" n="0547b15"/><lb ed="R113" n="0465b18"/>高地厚。含育万物一般。尽天下有情无情。是那一 <lb ed="X" n="0547b16"/><lb ed="R113" n="0466a01"/>件。不赅备于此道中者。众人之道。局量狭小。譬如 <lb ed="X" n="0547b17"/><lb ed="R113" n="0466a02"/>九江四海。桐淮常济。诸山诸川。高陵源谷。卉草林 <lb ed="X" n="0547b18"/><lb ed="R113" n="0466a03"/>木。蠢动诸虫一样。各尽其量而<anchor xml:id="nkr_note_add_0547b1801" n="0547b1801"/><anchor xml:id="beg0547b1801" n="0547b1801"/>已<anchor xml:id="end0547b1801"/>。又岂知各人局 <lb ed="X" n="0547b19"/><lb ed="R113" n="0466a04"/>量之外。有无所不包。无所不载。于道者存。夫<persName>佛</persName>祖 <lb ed="X" n="0547b20"/><lb ed="R113" n="0466a05"/>至宽至廣之道。讵是定有两般耶。由各人所得。有 <lb ed="X" n="0547b21"/><lb ed="R113" n="0466a06"/>浅有深。故其所成立。有小有大焉耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547b22"/><lb ed="R113" n="0466a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547b2201">晦堂曰。久废不可速成。积弊不可顿除。优游不可久 <lb ed="X" n="0547b23"/><lb ed="R113" n="0466a08"/>恋。人情不能恰好。祸患不可苟免。夫为善知识。达此 <lb ed="X" n="0547b24"/><lb ed="R113" n="0466a09"/>五事。涉世可无闷矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0547c" n="0547c"/> <lb ed="X" n="0547c01"/><lb ed="R113" n="0466a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547c0101">晦堂与详和尙书。论知识涉世之方说。知识涉世。 <lb ed="X" n="0547c02"/><lb ed="R113" n="0466a11"/>有五。久<anchor xml:id="nkr_note_add_0547c0201" n="0547c0201"/><anchor xml:id="beg0547c0201" n="0547c0201"/>已<anchor xml:id="end0547c0201"/>弛废之事。不可迅速成办。是一。积聚弊 <lb ed="X" n="0547c03"/><lb ed="R113" n="0466a12"/>病。不可仓猝蠲除。是二。优游称意。不可长久留恋。 <lb ed="X" n="0547c04"/><lb ed="R113" n="0466a13"/>是三。人情世故。不能全美恰好。是四。祸害患难。不 <lb ed="X" n="0547c05"/><lb ed="R113" n="0466a14"/>可苟且欲免。是五。夫为丛林主。行化利生。通晓此 <lb ed="X" n="0547c06"/><lb ed="R113" n="0466a15"/>五事。涉历世间。利益一切人。可保无忧闷矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547c07"/><lb ed="R113" n="0466a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547c0701">晦堂曰。先师进止严重。见者敬畏。衲子因事请假。多 <lb ed="X" n="0547c08"/><lb ed="R113" n="0466a17"/>峻拒弗从。唯闻省侍亲老。气色穆然。见于颜面。尽礼 <lb ed="X" n="0547c09"/><lb ed="R113" n="0466a18"/>津遣。其爱人恭孝如此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547c10"/><lb ed="R113" n="0466b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547c1001">穆中情见于貌也。晦堂与景温书。论师家爱人恭 <lb ed="X" n="0547c11"/><lb ed="R113" n="0466b02"/>孝说。先师进退擧止。威严厚重。但睹其颜貌者。令 <lb ed="X" n="0547c12"/><lb ed="R113" n="0466b03"/>人意消。而起恭谨愼畏之心。或禅者藉事告<anchor xml:id="nkr_note_orig_0547001" n="0547001"/>假。多 <lb ed="X" n="0547c13"/><lb ed="R113" n="0466b04"/>峻绝拒止不许。唯一闻说归省奉养父母。看其情 <lb ed="X" n="0547c14"/><lb ed="R113" n="0466b05"/>状。真诚心达于面。气色穆然。昭著颜貌者。乃反尽 <lb ed="X" n="0547c15"/><lb ed="R113" n="0466b06"/>賮礼津济。遣之不留。其笃爱人恭顺孝养。是这样。 <lb ed="X" n="0547c16"/><lb ed="R113" n="0466b07"/>有威可畏。有仪可则。学者可不以此为法耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547c17"/><lb ed="R113" n="0466b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0547c1701">晦堂曰。黄龙先师。昔同雲峰悦和尙。夏居荆南凤林。 <lb ed="X" n="0547c18"/><lb ed="R113" n="0466b09"/>悦好辩论。一日与衲子作喧。先师阅经自若。如不闻 <lb ed="X" n="0547c19"/><lb ed="R113" n="0466b10"/>见。<anchor xml:id="nkr_note_add_0547c1901" n="0547c1901"/><anchor xml:id="beg0547c1901" n="0547c1901"/>已<anchor xml:id="end0547c1901"/>而悦诣先师案头。瞋目责之曰。尔在此习善知 <lb ed="X" n="0547c20"/><lb ed="R113" n="0466b11"/>识量度耶。先师稽首谢之。阅经如故<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0547c2001" n="0547c2001"/><anchor xml:id="beg0547c2001" n="0547c2001"/>已<anchor xml:id="end0547c2001"/>上幷见灵源拾遗</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0547c21"/><lb ed="R113" n="0466b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0547c2101">雲峰名文悦。大愚守芝之嗣也。晦堂表南和尙量 <lb ed="X" n="0547c22"/><lb ed="R113" n="0466b13"/>度。以为人法式说。黄龙先师往昔同雲峰悦和尙。 <lb ed="X" n="0547c23"/><lb ed="R113" n="0466b14"/>休夏安居于荆州府<name role="" type="person">凤林寺</name>。悦爱谈论。乐说不<anchor xml:id="nkr_note_add_0547c2301" n="0547c2301"/><anchor xml:id="beg0547c2301" n="0547c2301"/>已<anchor xml:id="end0547c2301"/>。 <lb ed="X" n="0547c24"/><lb ed="R113" n="0466b15"/>与众禅人。大声诤闹。先师看读经典。亦只如常。如 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0548a" n="0548a"/> <lb ed="X" n="0548a01"/><lb ed="R113" n="0466b16"/>眼不见耳不闻一样。<anchor xml:id="nkr_note_add_0548a0101" n="0548a0101"/><anchor xml:id="beg0548a0101" n="0548a0101"/>已<anchor xml:id="end0548a0101"/>而少选。悦和尙复往先师 <lb ed="X" n="0548a02"/><lb ed="R113" n="0466b17"/>经案边。张目诮责之曰。尔在这裡。装模作样。习学 <lb ed="X" n="0548a03"/><lb ed="R113" n="0466b18"/>善知识体裁量度也耶。先师总不开口。仅稽迟其 <lb ed="X" n="0548a04"/><lb ed="R113" n="0467a01"/>首而谢教焉耳。仍旧看诵经典不辍。季而尝言人 <lb ed="X" n="0548a05"/><lb ed="R113" n="0467a02"/>谓。悦公褊急。不及南公量度。予谓不然。南公固有 <lb ed="X" n="0548a06"/><lb ed="R113" n="0467a03"/>山海胸襟。而悦公亦有斩然直见。各有长也。不然。 <lb ed="X" n="0548a07"/><lb ed="R113" n="0467a04"/>乌能居兜率。而手搏日轮也耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0548a08"/><lb ed="R113" n="0467a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0548a0801">黄龙南和尙曰。予昔同文悦遊湖南。见衲子担笼行 <lb ed="X" n="0548a09"/><lb ed="R113" n="0467a06"/>脚者。悦惊异蹙頞。<anchor xml:id="nkr_note_add_0548a0901" n="0548a0901"/><anchor xml:id="beg0548a0901" n="0548a0901"/>已<anchor xml:id="end0548a0901"/>而诃曰。自家闺阁中物。不肯放 <lb ed="X" n="0548a10"/><lb ed="R113" n="0467a07"/>下。返累及他人担夯。无乃大劳乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0548a11"/><lb ed="R113" n="0467a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0548a1101">蹙頞攒眉促鼻也。闺阁中物。指胸襟情识私溺之 <lb ed="X" n="0548a12"/><lb ed="R113" n="0467a09"/>物。夯揹负也。黄龙南和尙追往事以激励现在禅 <lb ed="X" n="0548a13"/><lb ed="R113" n="0467a10"/>人说。予曩日同文悦行脚。到湖廣之南。见有衲子 <lb ed="X" n="0548a14"/><lb ed="R113" n="0467a11"/>担箱笼走方者。悦乃惊怪歎异而可怜。攒眉蹙鼻 <lb ed="X" n="0548a15"/><lb ed="R113" n="0467a12"/>而又可憾。因是顾复起慈悲心。施无畏辩。以振拔 <lb ed="X" n="0548a16"/><lb ed="R113" n="0467a13"/>之。诃曰。汝等自家闺阁中。是甚么葫芦马勺。不肯 <lb ed="X" n="0548a17"/><lb ed="R113" n="0467a14"/>放下。而茫茫业识。返连累那人。不得自在肩担背 <lb ed="X" n="0548a18"/><lb ed="R113" n="0467a15"/>负。寧不辛苦太甚乎。悦之老婆心殷矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0548a19"/><lb ed="R113" n="0467a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0548a1901">黄龙曰。住持要在得众。得众要在见情。先<persName>佛</persName>言。人情 <lb ed="X" n="0548a20"/><lb ed="R113" n="0467a17"/>者。为世之福田。盖理道所由生也。故时之否泰。事之 <lb ed="X" n="0548a21"/><lb ed="R113" n="0467a18"/>损益。必因人情。情有通塞。则否泰生。事有厚薄。则损 <lb ed="X" n="0548a22"/><lb ed="R113" n="0467b01"/>益至。唯圣人能通天下之情。故易之别卦。乾下坤上 <lb ed="X" n="0548a23"/><lb ed="R113" n="0467b02"/>则曰泰。乾上坤下则曰否。其取象。损上益下则曰益。 <lb ed="X" n="0548a24"/><lb ed="R113" n="0467b03"/>损下益上则曰损。夫乾为天。坤为地。天在下而地在 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0548b" n="0548b"/> <lb ed="X" n="0548b01"/><lb ed="R113" n="0467b04"/>上。位固乖矣。而返谓之泰者。上下交故也。主在上而 <lb ed="X" n="0548b02"/><lb ed="R113" n="0467b05"/>宾处下。義固顺矣。而返谓之否者。上下不交故也。是 <lb ed="X" n="0548b03"/><lb ed="R113" n="0467b06"/>以天地不交。庶物不育。人情不交。万事不和损益之 <lb ed="X" n="0548b04"/><lb ed="R113" n="0467b07"/>義。亦由是矣。夫在人上者。能约己以裕下。下必悦而 <lb ed="X" n="0548b05"/><lb ed="R113" n="0467b08"/>奉上矣。岂不谓之益乎。在上者蔑下而肆诸<anchor xml:id="nkr_note_add_0548b0501" n="0548b0501"/><anchor xml:id="beg0548b0501" n="0548b0501"/>己<anchor xml:id="end0548b0501"/>。下必 <lb ed="X" n="0548b06"/><lb ed="R113" n="0467b09"/>怨而叛上矣。岂不谓之损乎。故上下交则泰。不交则 <lb ed="X" n="0548b07"/><lb ed="R113" n="0467b10"/>否。自损者人益。自益者人损。情之得失。岂容易乎。先 <lb ed="X" n="0548b08"/><lb ed="R113" n="0467b11"/>圣尝喩人为舟。情为水。水能载舟。亦得覆舟。水顺舟 <lb ed="X" n="0548b09"/><lb ed="R113" n="0467b12"/>浮。违则没矣。故住持得人情则兴。失人情则废。全得 <lb ed="X" n="0548b10"/><lb ed="R113" n="0467b13"/>而全兴。全失而全废。故同善则福多。同恶则祸甚。善 <lb ed="X" n="0548b11"/><lb ed="R113" n="0467b14"/>恶同类。端如贯珠。兴废象行。明若观日。斯历代之元 <lb ed="X" n="0548b12"/><lb ed="R113" n="0467b15"/>龟也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0548b13"/><lb ed="R113" n="0467b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0548b1301">否泰损益。俱易卦名。否塞也。比人情不通的意思。 <lb ed="X" n="0548b14"/><lb ed="R113" n="0467b17"/>泰通也。比人情通的意。损减也。减剋大众。以益自 <lb ed="X" n="0548b15"/><lb ed="R113" n="0467b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0548b1501" n="0548b1501"/><anchor xml:id="beg0548b1501" n="0548b1501"/>己<anchor xml:id="end0548b1501"/>。上下皆损的意思。益增也。损减自财。增益大众。 <lb ed="X" n="0548b16"/><lb ed="R113" n="0468a01"/>上下俱皆增益的意思。庶众也。叛偝叛<g ref="#CB02494">跋</g>扈也。贯 <lb ed="X" n="0548b17"/><lb ed="R113" n="0468a02"/>串也。言其相续不绝的意思。元龟大龟也。能预知 <lb ed="X" n="0548b18"/><lb ed="R113" n="0468a03"/>未来吉凶祸福也。黄龙与黄蘗勝书。言住持人要 <lb ed="X" n="0548b19"/><lb ed="R113" n="0468a04"/>在得众见情说。住持法道。统理大众。其要紧处先 <lb ed="X" n="0548b20"/><lb ed="R113" n="0468a05"/>在得众。众若既得。更要得见其人之性情。不见先 <lb ed="X" n="0548b21"/><lb ed="R113" n="0468a06"/><persName>佛</persName>有言人情者为人世间之一大福田乎。盖言一 <lb ed="X" n="0548b22"/><lb ed="R113" n="0468a07"/>切道理。无一事不从人情而生也。故凡时世之或 <lb ed="X" n="0548b23"/><lb ed="R113" n="0468a08"/>否塞。或通泰。事之或损减。或增益。察其所致。必竟 <lb ed="X" n="0548b24"/><lb ed="R113" n="0468a09"/>由乎人情。人情若相得而通。则泰自生而无否。不 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0548c" n="0548c"/> <lb ed="X" n="0548c01"/><lb ed="R113" n="0468a10"/>得而塞。则否自生而无泰。事情浓厚。则彼此增益。 <lb ed="X" n="0548c02"/><lb ed="R113" n="0468a11"/>四来雲集。事淸憺泊。则彼此减剋。各自分離。此人 <lb ed="X" n="0548c03"/><lb ed="R113" n="0468a12"/>情。岂是寻常人可得而通晓哉。唯是天纵大圣。再 <lb ed="X" n="0548c04"/><lb ed="R113" n="0468a13"/>来至人。庶克通晓。此天下人之情理也。故易之别 <lb ed="X" n="0548c05"/><lb ed="R113" n="0468a14"/>卦云。乾天在下。坤地在上。故呼之曰泰。乾天在上。 <lb ed="X" n="0548c06"/><lb ed="R113" n="0468a15"/>坤地在下。故呼之曰否。至于取卦象。损君以益民。 <lb ed="X" n="0548c07"/><lb ed="R113" n="0468a16"/>民富。君岂能独贫。故上下俱益。所以为益。损民奉 <lb ed="X" n="0548c08"/><lb ed="R113" n="0468a17"/>君。民贫。君岂能独富。故上下俱损。所以为损。夫乾 <lb ed="X" n="0548c09"/><lb ed="R113" n="0468a18"/>为天。原本在上。今居下。坤为地。原本在下。今居上。 <lb ed="X" n="0548c10"/><lb ed="R113" n="0468b01"/>其定位寧不乖违耶。而返谓之通泰者。是何缘故。 <lb ed="X" n="0548c11"/><lb ed="R113" n="0468b02"/>因天气下降。地气上陞。和气相交接。故通泰也。君 <lb ed="X" n="0548c12"/><lb ed="R113" n="0468b03"/>主。本宜在上。而臣宾。本宜处下。義理何其顺适耶。 <lb ed="X" n="0548c13"/><lb ed="R113" n="0468b04"/>而返谓之否塞者。又是何缘故。因上既尊倨。下亦 <lb ed="X" n="0548c14"/><lb ed="R113" n="0468b05"/>疏慢。人情不相交接。故否塞也。因是之故。所以天 <lb ed="X" n="0548c15"/><lb ed="R113" n="0468b06"/>地之道。气候既不相姁妪。则灵蠢动植。讵能生长 <lb ed="X" n="0548c16"/><lb ed="R113" n="0468b07"/>发育乎。人情之道。顾复既不相周密。则东西职序。 <lb ed="X" n="0548c17"/><lb ed="R113" n="0468b08"/>又岂得调和燮理乎。至于损益之義理。亦如泰否 <lb ed="X" n="0548c18"/><lb ed="R113" n="0468b09"/>之義理。是一般样。夫在人上者。果能约束自谦。以 <lb ed="X" n="0548c19"/><lb ed="R113" n="0468b10"/>容纳四众。四众必和悦而遵承翼戴。以奉上矣。此 <lb ed="X" n="0548c20"/><lb ed="R113" n="0468b11"/>岂不是与那益的道理一般乎。在上者。若削蔑大 <lb ed="X" n="0548c21"/><lb ed="R113" n="0468b12"/>众。而放纵自恣。大众必怨恨而偝叛跋扈以欺上 <lb ed="X" n="0548c22"/><lb ed="R113" n="0468b13"/>矣。此岂不是与那损的道理一般乎。故上下之人 <lb ed="X" n="0548c23"/><lb ed="R113" n="0468b14"/>情若相得。一定是泰的。不相得。一定是否的。损己 <lb ed="X" n="0548c24"/><lb ed="R113" n="0468b15"/>益人。一定彼此皆益。损人益<anchor xml:id="nkr_note_add_0548c2401" n="0548c2401"/><anchor xml:id="beg0548c2401" n="0548c2401"/>己<anchor xml:id="end0548c2401"/>。一定彼此俱损。由 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0549a" n="0549a"/> <lb ed="X" n="0549a01"/><lb ed="R113" n="0468b16"/>是观之。情之得与不得。岂不难乎。故孔子答鲁哀 <lb ed="X" n="0549a02"/><lb ed="R113" n="0468b17"/>公。曾说譬喩道。以人譬作舟。以人之情譬作水。风 <lb ed="X" n="0549a03"/><lb ed="R113" n="0468b18"/>恬浪静之时。水固能浮舟。白浪滔天之时。又亦能 <lb ed="X" n="0549a04"/><lb ed="R113" n="0469a01"/>覆舟。水若顺畅通。遂舟一定是浮而无事。舟若违 <lb ed="X" n="0549a05"/><lb ed="R113" n="0469a02"/>向乖方。水一定没舟而可伤矣。用此而比人情。岂 <lb ed="X" n="0549a06"/><lb ed="R113" n="0469a03"/>不教做难耶。故住持得人情。则道法易兴。不得人 <lb ed="X" n="0549a07"/><lb ed="R113" n="0469a04"/>情。则道法亦易废。人情全得。而法化全兴。人情全 <lb ed="X" n="0549a08"/><lb ed="R113" n="0469a05"/>失。而法化全废。故人人积善。则馀庆必多。岂不全 <lb ed="X" n="0549a09"/><lb ed="R113" n="0469a06"/>兴。人人积恶。则馀殃必甚。岂不是全废。善之与恶。 <lb ed="X" n="0549a10"/><lb ed="R113" n="0469a07"/>同其条类端的。就如贯串数珠一样。相续不断。兴 <lb ed="X" n="0549a11"/><lb ed="R113" n="0469a08"/>之与废。象而行之。分明就如昂首观日一般。洞达 <lb ed="X" n="0549a12"/><lb ed="R113" n="0469a09"/>无遗。斯实历代来。通达人情之大龟鉴也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549a13"/><lb ed="R113" n="0469a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549a1301">黄龙谓荆公曰。凡操心所为之事。常要面前路径开 <lb ed="X" n="0549a14"/><lb ed="R113" n="0469a11"/>阔。使一切人行得。始是大人用心。若也险隘不通。不 <lb ed="X" n="0549a15"/><lb ed="R113" n="0469a12"/>独使他人不能行。兼自家亦无措足之地矣<note place="inline">章江集</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549a16"/><lb ed="R113" n="0469a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549a1601">荆公姓。王名安石。字介甫宋。朝宰相。得法于黄龙 <lb ed="X" n="0549a17"/><lb ed="R113" n="0469a14"/>者。黄龙谓荆公。行事要正大说。凡人操心作为一 <lb ed="X" n="0549a18"/><lb ed="R113" n="0469a15"/>切事业。恒要面前正路捷径。俱使开豁廣阔。无一 <lb ed="X" n="0549a19"/><lb ed="R113" n="0469a16"/>毫阻碍。令上智下愚。若贵若贱。都教行得。纔是大 <lb ed="X" n="0549a20"/><lb ed="R113" n="0469a17"/>丈夫所用。公道之心。若是险阻狭隘。不甚开旷通 <lb ed="X" n="0549a21"/><lb ed="R113" n="0469a18"/>泰。不唯教一切人。行不去就。是自家个。只恐亦行 <lb ed="X" n="0549a22"/><lb ed="R113" n="0469b01"/>之不去矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549a23"/><lb ed="R113" n="0469b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549a2301">黄龙曰。夫人语默擧措。自谓上不欺天。外不欺人。内 <lb ed="X" n="0549a24"/><lb ed="R113" n="0469b03"/>不欺心。诚可谓之得矣。然犹戒谨乎独居隐微之间。 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0549b" n="0549b"/> <lb ed="X" n="0549b01"/><lb ed="R113" n="0469b04"/>果无纤毫所欺。斯可谓之得矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549b02"/><lb ed="R113" n="0469b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549b0201">黄龙答荆公书说。夫人或出示言词。或三缄其口。 <lb ed="X" n="0549b03"/><lb ed="R113" n="0469b06"/>或动容周旋。或处身措置。自家个说上不欺瞒乎。 <lb ed="X" n="0549b04"/><lb ed="R113" n="0469b07"/>仓天外不欺瞒乎。众人内不欺瞒乎。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0549b0401" n="0549b0401"/><anchor xml:id="beg0549b0401" n="0549b0401"/>己<anchor xml:id="end0549b0401"/>此真可 <lb ed="X" n="0549b05"/><lb ed="R113" n="0469b08"/>以教做得的人矣。然而更要戒警此心于未与物 <lb ed="X" n="0549b06"/><lb ed="R113" n="0469b09"/>接之先。人所不知而<anchor xml:id="nkr_note_add_0549b0601" n="0549b0601"/><anchor xml:id="beg0549b0601" n="0549b0601"/>己<anchor xml:id="end0549b0601"/>独知之地。谨愼此念于未 <lb ed="X" n="0549b07"/><lb ed="R113" n="0469b10"/>曾萌动之际。人所不见而<anchor xml:id="nkr_note_add_0549b0701" n="0549b0701"/><anchor xml:id="beg0549b0701" n="0549b0701"/>己<anchor xml:id="end0549b0701"/>所独见之所。的的确 <lb ed="X" n="0549b08"/><lb ed="R113" n="0469b11"/>确。无一毛头许所昧。此庶幾乎乃教做得矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549b09"/><lb ed="R113" n="0469b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549b0901">黄龙曰。夫长老之职。乃道德之器。先圣建丛林。陈纪 <lb ed="X" n="0549b10"/><lb ed="R113" n="0469b13"/>纲。立名位。选择有道德衲子。命之曰长老者。将行其 <lb ed="X" n="0549b11"/><lb ed="R113" n="0469b14"/>道德。非苟窃是名也。慈明先师尝曰。与其守道老死 <lb ed="X" n="0549b12"/><lb ed="R113" n="0469b15"/>丘壑。不若行道领众于丛林。岂非善守长老之职者。 <lb ed="X" n="0549b13"/><lb ed="R113" n="0469b16"/>则<persName>佛</persName>祖之道德存欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549b14"/><lb ed="R113" n="0469b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549b1401">黄龙与翠巖真书说。夫长老的职位。乃是乘载三 <lb ed="X" n="0549b15"/><lb ed="R113" n="0469b18"/>玄要道四摄量德的器具也。先<name role="" type="person">马祖</name>创建丛林。百 <lb ed="X" n="0549b16"/><lb ed="R113" n="0470a01"/>丈设列。纪纲树立。知识之名。堂头之位。推选拣择 <lb ed="X" n="0549b17"/><lb ed="R113" n="0470a02"/>个真践实履道全德备。衲子称名教。做长老者何。 <lb ed="X" n="0549b18"/><lb ed="R113" n="0470a03"/>欲行<persName>佛</persName>祖之道德。不是苟且。私窃长老之虚名也 <lb ed="X" n="0549b19"/><lb ed="R113" n="0470a04"/>不见慈明先师。曾有言与其抱。道藏拙老。死于丘 <lb ed="X" n="0549b20"/><lb ed="R113" n="0470a05"/>山溪壑。作自了汉。不及行<persName>佛</persName>祖之道。统理大众于 <lb ed="X" n="0549b21"/><lb ed="R113" n="0470a06"/>丛林。岂不是不虚当其名。能操行持守。为长老之 <lb ed="X" n="0549b22"/><lb ed="R113" n="0470a07"/>职位者。而俾诸<persName>佛</persName>诸祖之道德。长存而不失也欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549b23"/><lb ed="R113" n="0470a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549b2301">黄龙谓隐士潘延之曰。圣贤之学。非造次可成。须在 <lb ed="X" n="0549b24"/><lb ed="R113" n="0470a09"/>积纍。积纍之要。唯专与勤。摒绝嗜好。行之勿倦。然後 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0549c" n="0549c"/> <lb ed="X" n="0549c01"/><lb ed="R113" n="0470a10"/>扩而充之。可尽天下之妙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549c02"/><lb ed="R113" n="0470a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549c0201">隐士不爱做官。以道自乐也。延之名兴嗣。号淸逸 <lb ed="X" n="0549c03"/><lb ed="R113" n="0470a12"/>居士。得法于南公者。黄龙南谓潘延之。造道贵力 <lb ed="X" n="0549c04"/><lb ed="R113" n="0470a13"/>行精进说。为圣为贤之学业。不是急遽苟且可得 <lb ed="X" n="0549c05"/><lb ed="R113" n="0470a14"/>成就。贵在日积月纍。而积纍要紧工夫。唯专切与 <lb ed="X" n="0549c06"/><lb ed="R113" n="0470a15"/>勤恳。除口所欲。断心所爱。力行而不生懈怠之心。 <lb ed="X" n="0549c07"/><lb ed="R113" n="0470a16"/>然後扩推此理。而充满此心。可竭尽无馀。悉晓天 <lb ed="X" n="0549c08"/><lb ed="R113" n="0470a17"/>下之极致。岂不伟欤。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549c09"/><lb ed="R113" n="0470a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0549c0901">潘延之闻黄龙法道严密。因问其要。黄龙曰。父严则 <lb ed="X" n="0549c10"/><lb ed="R113" n="0470b01"/>子敬。今日之规训。後日之模笵也。譬治诸地。隆者下 <lb ed="X" n="0549c11"/><lb ed="R113" n="0470b02"/>之。洼者平之。彼将登于千仞之山。吾亦与之俱。困而 <lb ed="X" n="0549c12"/><lb ed="R113" n="0470b03"/>极于九渊之下。吾亦与之俱。伎之穷。妄之尽。彼则自 <lb ed="X" n="0549c13"/><lb ed="R113" n="0470b04"/>休也。又曰。姁之妪之。春夏所以生育也。霜之雪之。秋 <lb ed="X" n="0549c14"/><lb ed="R113" n="0470b05"/>冬所以成熟也。吾欲无言可乎<note place="inline">林间录</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0549c15"/><lb ed="R113" n="0470b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0549c1501">隆高也。洼音哇深也。姁音许。宜煦和煦也。妪于去 <lb ed="X" n="0549c16"/><lb ed="R113" n="0470b07"/>声。言天以气煦。地以形妪。复育万物之意也。记潘 <lb ed="X" n="0549c17"/><lb ed="R113" n="0470b08"/>延之见得黄龙。行持法道。过于严密。必有事因。乃 <lb ed="X" n="0549c18"/><lb ed="R113" n="0470b09"/>问其纲要。黄龙答之曰。譬如俗家教儿。父亲威严。 <lb ed="X" n="0549c19"/><lb ed="R113" n="0470b10"/>则其子亦孝敬。我法门今日所立这个规矩训诫。 <lb ed="X" n="0549c20"/><lb ed="R113" n="0470b11"/>乃是後来者现成的楷模轨笵也。其要亦犹俗家 <lb ed="X" n="0549c21"/><lb ed="R113" n="0470b12"/>教子一样。又譬如农人平治地土。隆高处下之使 <lb ed="X" n="0549c22"/><lb ed="R113" n="0470b13"/>卑。洼深处塡之使平。我所严密。亦非无要。但因人 <lb ed="X" n="0549c23"/><lb ed="R113" n="0470b14"/>而施耳。彼若欲登于高高峰顶。我亦与之俱往。彼 <lb ed="X" n="0549c24"/><lb ed="R113" n="0470b15"/>若困惫而极于深深海底。我亦与之俱往。彼之伎 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0550a" n="0550a"/> <lb ed="X" n="0550a01"/><lb ed="R113" n="0470b16"/>俩既穷。妄想既尽。彼则自然休歇也。其要亦与农 <lb ed="X" n="0550a02"/><lb ed="R113" n="0470b17"/>人平地一般。又曰。天以气煦。地以形妪。春温而萌 <lb ed="X" n="0550a03"/><lb ed="R113" n="0470b18"/>芽所以生长。夏热而枝苗所以发育也。霜以凋落。 <lb ed="X" n="0550a04"/><lb ed="R113" n="0471a01"/>雪以凛冽。秋成而果实所以收<anchor xml:id="nkr_note_add_0550a0401" n="0550a0401"/><anchor xml:id="beg0550a0401" n="0550a0401"/>敛<anchor xml:id="end0550a0401"/>。冬熟而动植所 <lb ed="X" n="0550a05"/><lb ed="R113" n="0471a02"/>以蛰藏也。吾欲缄默不垂训诫。其可得乎。其要如 <lb ed="X" n="0550a06"/><lb ed="R113" n="0471a03"/>是〇惫音败。疲极也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550a07"/><lb ed="R113" n="0471a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550a0701">黄龙室中。有三关语。衲子少契其機者。脱有酬对。唯 <lb ed="X" n="0550a08"/><lb ed="R113" n="0471a05"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0550a0801" n="0550a0801"/><anchor xml:id="beg0550a0801" n="0550a0801"/>敛<anchor xml:id="end0550a0801"/>目危坐。殊无可否。延之益扣之。黄龙曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0550a0802" n="0550a0802"/><anchor xml:id="beg0550a0802" n="0550a0802"/>已<anchor xml:id="end0550a0802"/>过关者。 <lb ed="X" n="0550a09"/><lb ed="R113" n="0471a06"/>掉臂而去。从关吏问可否。此未透关者也<note place="inline">林间录</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550a10"/><lb ed="R113" n="0471a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550a1001">三关者。即人人有个生缘。我手何似<persName>佛</persName>手。我脚何 <lb ed="X" n="0550a11"/><lb ed="R113" n="0471a08"/>似驴脚。是也。脱或然之辞。记黄龙入室时。常以三 <lb ed="X" n="0550a12"/><lb ed="R113" n="0471a09"/>关语。勘验禅人。少有契悟投機者。或有答对。黄龙 <lb ed="X" n="0550a13"/><lb ed="R113" n="0471a10"/>总不言语。睢只闭目兀坐。可与不可。总不印许焉。 <lb ed="X" n="0550a14"/><lb ed="R113" n="0471a11"/>潘延之莫测其用。乃请益而扣问之。黄龙亦不秘 <lb ed="X" n="0550a15"/><lb ed="R113" n="0471a12"/>密其用。而披肝沥胆。向他道已。走过这条道路的 <lb ed="X" n="0550a16"/><lb ed="R113" n="0471a13"/>人。掉臂长往。了无疑滞。向把关口的人。问我可往 <lb ed="X" n="0550a17"/><lb ed="R113" n="0471a14"/>不可往。此是不曾走过这条道路的人也。禅人不 <lb ed="X" n="0550a18"/><lb ed="R113" n="0471a15"/>会此理。向知识口边。讨分晓与未过关人。一样不 <lb ed="X" n="0550a19"/><lb ed="R113" n="0471a16"/>言。可知更与他说甚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550a20"/><lb ed="R113" n="0471a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550a2001">黄龙曰。道如山。愈升而愈高。如地愈行而愈远。学者 <lb ed="X" n="0550a21"/><lb ed="R113" n="0471a18"/>卑浅。尽其力而止耳。唯有志于道者。乃能穷其高远。 <lb ed="X" n="0550a22"/><lb ed="R113" n="0471b01"/>其他孰与焉<note place="inline">记闻</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550a23"/><lb ed="R113" n="0471b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550a2301">与及也。许也。黄龙勉人。当极力究竟此道说。大道 <lb ed="X" n="0550a24"/><lb ed="R113" n="0471b03"/>犹如极高的大山相似。上了一重。又有一重。又犹 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0550b" n="0550b"/> <lb ed="X" n="0550b01"/><lb ed="R113" n="0471b04"/>如极廣的大地一般。行了一里。又有一里。学者见 <lb ed="X" n="0550b02"/><lb ed="R113" n="0471b05"/>识。卑小浅近。尽其各人之力量。而歇止耳。独是有 <lb ed="X" n="0550b03"/><lb ed="R113" n="0471b06"/>大乘根器志向。专切于此理的人。始能穷高极远 <lb ed="X" n="0550b04"/><lb ed="R113" n="0471b07"/>到得无疑之地。其馀见卑识浅之辈。谁许之焉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550b05"/><lb ed="R113" n="0471b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550b0501">黄龙曰。古之天地日月。犹今之天地日月。古之万物 <lb ed="X" n="0550b06"/><lb ed="R113" n="0471b09"/>性情。犹今之万物性情。天地日月。固无易也。万物性 <lb ed="X" n="0550b07"/><lb ed="R113" n="0471b10"/>情。固无变也。道何为而独变乎。嗟其未至者。厌故悦 <lb ed="X" n="0550b08"/><lb ed="R113" n="0471b11"/>新。捨此取彼。犹适越者。不之南而之北。诚可谓异于 <lb ed="X" n="0550b09"/><lb ed="R113" n="0471b12"/>人矣。然徒劳其心苦其身。其志愈勤。其道愈远矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550b10"/><lb ed="R113" n="0471b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550b1001">越浙地。在绍兴府。之南之北二之者往也。黄龙和 <lb ed="X" n="0550b11"/><lb ed="R113" n="0471b14"/>尙诫学人。勿厌故悦新。当以古为法说。古之上天 <lb ed="X" n="0550b12"/><lb ed="R113" n="0471b15"/>下地。日往月来。犹今之上天下地。日往月来也。古 <lb ed="X" n="0550b13"/><lb ed="R113" n="0471b16"/>之动植庶物。飞潜性情。亦犹今之动植庶物。飞潜 <lb ed="X" n="0550b14"/><lb ed="R113" n="0471b17"/>性情也。天地日月。万物性情。既从古逮今。本不更 <lb ed="X" n="0550b15"/><lb ed="R113" n="0471b18"/>易迁改也。此个道理。又是何缘故。而独迁改乎痛 <lb ed="X" n="0550b16"/><lb ed="R113" n="0472a01"/>惜。其未至于道者。厌恶故旧。喜爱新鲜。捨此所长。 <lb ed="X" n="0550b17"/><lb ed="R113" n="0472a02"/>取彼所短。就如适向南越者。不往南方行。而返往 <lb ed="X" n="0550b18"/><lb ed="R113" n="0472a03"/>北方走一样。真可谓异古异今的人矣。然空劳其 <lb ed="X" n="0550b19"/><lb ed="R113" n="0472a04"/>心志。空苦其躬行。其志向倍辛勤。其道倍離远矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550b20"/><lb ed="R113" n="0472a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550b2001">黄龙谓英邵武曰。志当归一。久而勿退。他日必知妙 <lb ed="X" n="0550b21"/><lb ed="R113" n="0472a06"/>道所归。其或心存好恶。情纵邪僻。虽有志气如古人。 <lb ed="X" n="0550b22"/><lb ed="R113" n="0472a07"/>予终恐不得见其道矣<note place="inline">壁记〇好恶去声</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550b23"/><lb ed="R113" n="0472a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550b2301">黄龙谓英邵武。立志贵纯一不<anchor xml:id="nkr_note_add_0550b2301" n="0550b2301"/><anchor xml:id="beg0550b2301" n="0550b2301"/>已<anchor xml:id="end0550b2301"/>说。凡人立志。当 <lb ed="X" n="0550b24"/><lb ed="R113" n="0472a09"/>只看个一归何处。任是千思万想。到此如红炉著 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0550c" n="0550c"/> <lb ed="X" n="0550c01"/><lb ed="R113" n="0472a10"/>雪。不归一而自归一也。久久行之。精进不退。他时 <lb ed="X" n="0550c02"/><lb ed="R113" n="0472a11"/>毕日。<g ref="#CB01403">㘞</g>地一声。必竟豁然。无上妙道之底蕴。设或 <lb ed="X" n="0550c03"/><lb ed="R113" n="0472a12"/>心怀好恶。情恣邪僻。则千头万緖。由此起矣。何一 <lb ed="X" n="0550c04"/><lb ed="R113" n="0472a13"/>之有。纵有志向气骨。如同古人我恐你眼光落地。 <lb ed="X" n="0550c05"/><lb ed="R113" n="0472a14"/>两脚梢空之时。亦难得见其道矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550c06"/><lb ed="R113" n="0472a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550c0601">宝峰英和尙曰。诸方老宿。批判先觉语言。拈提公案。 <lb ed="X" n="0550c07"/><lb ed="R113" n="0472a16"/>犹如捧土培泰山。掬水沃东海。然彼岂赖此以为高 <lb ed="X" n="0550c08"/><lb ed="R113" n="0472a17"/>深耶。观其志在益之。而不自知非其当也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550c09"/><lb ed="R113" n="0472a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550c0901">公案即从上诸<persName>佛</persName>诸祖问答。言下契悟投機。传灯 <lb ed="X" n="0550c10"/><lb ed="R113" n="0472b01"/>录中。流传的千七百则古公案。非是世谛中公府 <lb ed="X" n="0550c11"/><lb ed="R113" n="0472b02"/>衙门案牍也。英和尙住持宝峰时。评论诸方见解。 <lb ed="X" n="0550c12"/><lb ed="R113" n="0472b03"/>不当说诸方耆宿。批评剖判先圣语言。拈擧提唱 <lb ed="X" n="0550c13"/><lb ed="R113" n="0472b04"/>前辈公案。犹如以两手捧土去。增培泰山。以两手 <lb ed="X" n="0550c14"/><lb ed="R113" n="0472b05"/>掬水去。灌沃沧海一样。然彼古人公案。岂恃赖此 <lb ed="X" n="0550c15"/><lb ed="R113" n="0472b06"/>批判拈提。以培高沃深也耶。观其诸方老宿之志。 <lb ed="X" n="0550c16"/><lb ed="R113" n="0472b07"/>向在補益公案。而殊不自知其所用。却不当也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550c17"/><lb ed="R113" n="0472b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0550c1701">英邵武每见学者。恣肆不惧因果。歎息久之曰。劳生 <lb ed="X" n="0550c18"/><lb ed="R113" n="0472b09"/>如旅泊。住则随缘。去则亡矣。彼所得能幾何。尔辈不 <lb ed="X" n="0550c19"/><lb ed="R113" n="0472b10"/>识廉耻。干犯名分。汚渎宗教。乃至如是。大丈夫志在 <lb ed="X" n="0550c20"/><lb ed="R113" n="0472b11"/><g ref="#CB15210">恢</g>弘祖道。诱掖後来。不应私擅<anchor xml:id="nkr_note_add_0550c2001" n="0550c2001"/><anchor xml:id="beg0550c2001" n="0550c2001"/>己<anchor xml:id="end0550c2001"/>欲。无所避忌。媒一 <lb ed="X" n="0550c21"/><lb ed="R113" n="0472b12"/>身之祸。造万劫之殃。三涂地狱受苦者。未是苦也。向 <lb ed="X" n="0550c22"/><lb ed="R113" n="0472b13"/>袈裟下失却人身。实为苦也<note place="inline">壁记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0550c23"/><lb ed="R113" n="0472b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0550c2301">寓居客店。曰旅。舣舟河岸。曰泊。<g ref="#CB15210">恢</g>大之也。前导曰 <lb ed="X" n="0550c24"/><lb ed="R113" n="0472b15"/>诱。傍扶曰掖。忌畏也。媒酶同酒酵也。谓酿成其罪 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0551a" n="0551a"/> <lb ed="X" n="0551a01"/><lb ed="R113" n="0472b16"/>也。记英邵武每见学者。放纵恣肆。不怕罪福因果。 <lb ed="X" n="0551a02"/><lb ed="R113" n="0472b17"/>乃大声太息。迟久而开示之曰。父母所生此身。见 <lb ed="X" n="0551a03"/><lb ed="R113" n="0472b18"/>不超色。闻不超声。日日营营。不得自在。何其劳也。 <lb ed="X" n="0551a04"/><lb ed="R113" n="0473a01"/>不知本有天真。暂寄此身。如客寓邸。如舟附岸。住 <lb ed="X" n="0551a05"/><lb ed="R113" n="0473a02"/>则随缘享受。不住则不是我的了矣。彼所得有多 <lb ed="X" n="0551a06"/><lb ed="R113" n="0473a03"/>少。设使得多济得甚事。尔辈乃不晓廉洁。弗知羞 <lb ed="X" n="0551a07"/><lb ed="R113" n="0473a04"/>耻。相于冒犯。名分礼法。秽汚亵渎。宗风教门。乃到 <lb ed="X" n="0551a08"/><lb ed="R113" n="0473a05"/>这个田地耶。大丈夫汉。宜立大志。以恢张弘扬。祖 <lb ed="X" n="0551a09"/><lb ed="R113" n="0473a06"/>道为念。导诱扶掖。後昆为心。不当私专<anchor xml:id="nkr_note_add_0551a0901" n="0551a0901"/><anchor xml:id="beg0551a0901" n="0551a0901"/>己<anchor xml:id="end0551a0901"/>欲。贪婪 <lb ed="X" n="0551a10"/><lb ed="R113" n="0473a07"/>无厌。无所避忌。嗜好不捨。酿一身之罪。作万劫之 <lb ed="X" n="0551a11"/><lb ed="R113" n="0473a08"/>殃。饿鬼畜牲地狱。此三涂中。受衔铁负鞍锯烧舂 <lb ed="X" n="0551a12"/><lb ed="R113" n="0473a09"/>磨吞吐炎焰者。不教做苦。唯出家人。在这袈裟下。 <lb ed="X" n="0551a13"/><lb ed="R113" n="0473a10"/>失却此个人身。诚所谓教做大苦也。可不畏哉。可 <lb ed="X" n="0551a14"/><lb ed="R113" n="0473a11"/>不畏哉〇舣音以。酶音枚。酿孃去声。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0551a15"/><lb ed="R113" n="0473a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0551a1501">英邵武谓晦堂曰。凡称善知识助<persName>佛</persName>祖扬化。使衲子 <lb ed="X" n="0551a16"/><lb ed="R113" n="0473a13"/>迴心向道。移风易俗。固非浅薄者。之所能为。末法比 <lb ed="X" n="0551a17"/><lb ed="R113" n="0473a14"/>丘。不修道德。少有节義。往往苞苴肮髒。摇尾乞怜。追 <lb ed="X" n="0551a18"/><lb ed="R113" n="0473a15"/>求声利于权势之门。一旦业盈福谢。天人厌之。玷汚 <lb ed="X" n="0551a19"/><lb ed="R113" n="0473a16"/>正宗。为师友累。得不太息。晦堂颔之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0551a20"/><lb ed="R113" n="0473a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0551a2001">比丘梵语。此云乞士。谓上乞<persName>佛</persName>祖。以资慧命。下乞 <lb ed="X" n="0551a21"/><lb ed="R113" n="0473a18"/>众生。以养色身也。苞裡也。苴藉也。言裡物献<g ref="#CB02439">佞</g>。以 <lb ed="X" n="0551a22"/><lb ed="R113" n="0473b01"/>求托嘱的意思。肮髒倖直貌。颔是点头。谓口讷而 <lb ed="X" n="0551a23"/><lb ed="R113" n="0473b02"/>心许也。英邵武谓晦堂说。凡命名善知识者。乃佐 <lb ed="X" n="0551a24"/><lb ed="R113" n="0473b03"/>祐<persName>佛</persName>祖。赞襄法化。令衲子挽回邪心。趣向正道。移 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0551b" n="0551b"/> <lb ed="X" n="0551b01"/><lb ed="R113" n="0473b04"/>徙鄙风。改为善俗。本不是浅根薄行人之所能为。 <lb ed="X" n="0551b02"/><lb ed="R113" n="0473b05"/>末法比丘。道不实悟。德不实修。居无操守。行不合 <lb ed="X" n="0551b03"/><lb ed="R113" n="0473b06"/>宜。每每苞苴献<g ref="#CB02439">佞</g>。肮髒曲体。倚他门户。傍他墙篱。 <lb ed="X" n="0551b04"/><lb ed="R113" n="0473b07"/>如狗子媚人。摇头摆尾。乞其怜惜一样。追逐干求 <lb ed="X" n="0551b05"/><lb ed="R113" n="0473b08"/>声名财利于权贵势位之门。无耻之甚。一朝罪业 <lb ed="X" n="0551b06"/><lb ed="R113" n="0473b09"/>贯盈。现福凋谢。天厌人贱。不唯自既取祸。而且玷 <lb ed="X" n="0551b07"/><lb ed="R113" n="0473b10"/>汚法门。上辱师承。傍累法友。得不太息也耶。晦堂 <lb ed="X" n="0551b08"/><lb ed="R113" n="0473b11"/>闻如此说。乃点默点头而心许之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0551b09"/><lb ed="R113" n="0473b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0551b0901">英邵武谓潘延之曰。古之学者治心。今之学者治迹。 <lb ed="X" n="0551b10"/><lb ed="R113" n="0473b13"/>然心与迹。相去霄壤矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0551b11"/><lb ed="R113" n="0473b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0551b1101">英邵武谓潘延之说。古之学道人。专以摒息诸缘。 <lb ed="X" n="0551b12"/><lb ed="R113" n="0473b15"/>修理自心为务。今之学道人。却向外讨。唯修理事 <lb ed="X" n="0551b13"/><lb ed="R113" n="0473b16"/>迹为务。然心法无形。亦无作者。事迹有形有为。与 <lb ed="X" n="0551b14"/><lb ed="R113" n="0473b17"/>道相差。如霄天壤地之远矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0551b15"/><lb ed="R113" n="0473b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0551b1501">英邵武谓真净文和尙曰。物暴长者必夭折。功速成 <lb ed="X" n="0551b16"/><lb ed="R113" n="0474a01"/>者必易壞。不推久长之计。而造卒成之功。皆非远大 <lb ed="X" n="0551b17"/><lb ed="R113" n="0474a02"/>之资。夫天地最灵。犹三载再闰。乃成其功备其化。况 <lb ed="X" n="0551b18"/><lb ed="R113" n="0474a03"/>大道之妙。岂仓猝而能办哉。要在积功纍德。故曰。欲 <lb ed="X" n="0551b19"/><lb ed="R113" n="0474a04"/>速则不达。细行则不失。美成在久。遂有终身之。谋圣 <lb ed="X" n="0551b20"/><lb ed="R113" n="0474a05"/>人云。信以守之。敏以行之。忠以成之。事虽大而必济。 <lb ed="X" n="0551b21"/><lb ed="R113" n="0474a06"/>昔哲侍者。夜坐不睡。以圆木为枕。小睡则枕转。觉而 <lb ed="X" n="0551b22"/><lb ed="R113" n="0474a07"/>复起。安坐如故。率以为常。或谓用心太过。哲曰。我于 <lb ed="X" n="0551b23"/><lb ed="R113" n="0474a08"/>般若缘分素薄。若不刻苦励志。恐为妄习所牵。况梦 <lb ed="X" n="0551b24"/><lb ed="R113" n="0474a09"/>幻不真。安得为久长计。予昔在湘西。目击其操履如 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0551c" n="0551c"/> <lb ed="X" n="0551c01"/><lb ed="R113" n="0474a10"/>此。故丛林服其名敬其德而称之<note place="inline">灵源拾遗</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0551c02"/><lb ed="R113" n="0474a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0551c0201">真净名克文。黄龙南之嗣也。仓猝急迫也。累增也 <lb ed="X" n="0551c03"/><lb ed="R113" n="0474a12"/>敏捷也。疾也。哲侍者名慕哲。号真如。翠巖可真之 <lb ed="X" n="0551c04"/><lb ed="R113" n="0474a13"/>嗣也。般若梵语。此云智慧。湘西湖廣长沙湘阴县 <lb ed="X" n="0551c05"/><lb ed="R113" n="0474a14"/>之西也。英邵武谓真净和尙说。凡物猝暴生长者。 <lb ed="X" n="0551c06"/><lb ed="R113" n="0474a15"/>必定是脆嫩。而易得夭折的。功业迅速成立者。必 <lb ed="X" n="0551c07"/><lb ed="R113" n="0474a16"/>定不坚固。而易得败壞的。不肯推察永久之谋长 <lb ed="X" n="0551c08"/><lb ed="R113" n="0474a17"/>远之<g ref="#CB15081">策</g>。而只图眼下快。当立地成功。如此见识。咸 <lb ed="X" n="0551c09"/><lb ed="R113" n="0474a18"/>不是久远的心肠。高大的资质。夫天阳地阴。最是 <lb ed="X" n="0551c10"/><lb ed="R113" n="0474b01"/>灵妙矣。尙犹三载再润。增减月分大小。幷岁馀日 <lb ed="X" n="0551c11"/><lb ed="R113" n="0474b02"/>期。定四时而成岁。乃能成其三年一润。天气小备 <lb ed="X" n="0551c12"/><lb ed="R113" n="0474b03"/>之功。五载再润。天气大备之化。是这等样。况无上 <lb ed="X" n="0551c13"/><lb ed="R113" n="0474b04"/>大道之至精至微极底处。岂是急遽苟且。小近见 <lb ed="X" n="0551c14"/><lb ed="R113" n="0474b05"/>识。而克成办之哉。贵在日积其功勋。月累其德行。 <lb ed="X" n="0551c15"/><lb ed="R113" n="0474b06"/>亦如那天地最灵。日积三载。而小备其功。再累五 <lb ed="X" n="0551c16"/><lb ed="R113" n="0474b07"/>载。而大备其化一样。故古云。欲急速则不通达。能 <lb ed="X" n="0551c17"/><lb ed="R113" n="0474b08"/>细行则不差失。美好成立。一定在久。所以图远。要 <lb ed="X" n="0551c18"/><lb ed="R113" n="0474b09"/>有终身之谋虑也。圣人云。笃信以操守之。敏捷以 <lb ed="X" n="0551c19"/><lb ed="R113" n="0474b10"/>力行之。忠厚以成立之。恁是甚样大事。管取必济。 <lb ed="X" n="0551c20"/><lb ed="R113" n="0474b11"/>昔哲侍者。做工夫。到夜间长坐不卧。设或欲睡。则 <lb ed="X" n="0551c21"/><lb ed="R113" n="0474b12"/>以圆木为枕子。纔有些少瞌睡。则枕子转动。省而 <lb ed="X" n="0551c22"/><lb ed="R113" n="0474b13"/>又起。安详稳坐。仍同于初。用以为准。或有的道。哲 <lb ed="X" n="0551c23"/><lb ed="R113" n="0474b14"/>侍者用心如是。岂不大过。哲曰。我于禅理。未曾透 <lb ed="X" n="0551c24"/><lb ed="R113" n="0474b15"/>脱。智慧不得明了。因缘分定。素行福薄。若不如此 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0552a" n="0552a"/> <lb ed="X" n="0552a01"/><lb ed="R113" n="0474b16"/>力下苦功。<g ref="#CB15081">策</g>进初志。恐为妄想习气所牵引。况且 <lb ed="X" n="0552a02"/><lb ed="R113" n="0474b17"/>梦幻微形。假而非真。执以为实。而保惜之。又焉得 <lb ed="X" n="0552a03"/><lb ed="R113" n="0474b18"/>为永久长远的计策。予昔在湘阴。亲眼看见哲侍 <lb ed="X" n="0552a04"/><lb ed="R113" n="0475a01"/>者是这样操持履践。故丛林之中。老参新进。皆服 <lb ed="X" n="0552a05"/><lb ed="R113" n="0475a02"/>其为人。尊其德行。而在在处处。称美赞扬之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552a06"/><lb ed="R113" n="0475a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552a0601">真净文和尙。久参黄龙。初有不出人前之言。後受洞 <lb ed="X" n="0552a07"/><lb ed="R113" n="0475a04"/>山请。道过西山访香城顺和尙。顺戏之曰。诸葛昔年 <lb ed="X" n="0552a08"/><lb ed="R113" n="0475a05"/>称隐者。茅庐坚请出山来。松华若也沾春力。根在深 <lb ed="X" n="0552a09"/><lb ed="R113" n="0475a06"/>巖也著开。真净谢而退<note place="inline">顺语录</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552a10"/><lb ed="R113" n="0475a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552a1001">香城顺名景顺。黄龙南之嗣也。诸葛覆姓。名亮。字 <lb ed="X" n="0552a11"/><lb ed="R113" n="0475a08"/>孔明。躬耕南阳时。刘玄德屯兵薪野。徐庶往见。告 <lb ed="X" n="0552a12"/><lb ed="R113" n="0475a09"/>曰。孔明卧龙也。将军可以就见。而不可以屈求。玄 <lb ed="X" n="0552a13"/><lb ed="R113" n="0475a10"/>德由是三顾茅庐。而擧以为相。记真净文和尙久 <lb ed="X" n="0552a14"/><lb ed="R113" n="0475a11"/>参黄龙。打头原有不欲出世与人为师之言。後忽 <lb ed="X" n="0552a15"/><lb ed="R113" n="0475a12"/>受洞山祖院之请。道路径过西山。乃入山访候香 <lb ed="X" n="0552a16"/><lb ed="R113" n="0475a13"/>城顺和尙。顺作偈戏之曰。诸葛昔年称隐者。比真 <lb ed="X" n="0552a17"/><lb ed="R113" n="0475a14"/>净初有不出世之意。茅庐坚请出山来。比今日却 <lb ed="X" n="0552a18"/><lb ed="R113" n="0475a15"/>受洞山之请也。松华若也沾春力。比他有德感。洞 <lb ed="X" n="0552a19"/><lb ed="R113" n="0475a16"/>山来迎。根在深巖也。著开比有道人终隐不住的 <lb ed="X" n="0552a20"/><lb ed="R113" n="0475a17"/>意思。前二句含有讥意。後二句实归美之词也。真 <lb ed="X" n="0552a21"/><lb ed="R113" n="0475a18"/>净称谢。香城而退。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552a22"/><lb ed="R113" n="0475b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552a2201">真净擧廣道者住五峰。舆義廣疏拙无应世才。逮廣 <lb ed="X" n="0552a23"/><lb ed="R113" n="0475b02"/>住持。精以治<anchor xml:id="nkr_note_add_0552a2301" n="0552a2301"/><anchor xml:id="beg0552a2301" n="0552a2301"/>己<anchor xml:id="end0552a2301"/>。宽以临众。未幾百废具擧。衲子往来。 <lb ed="X" n="0552a24"/><lb ed="R113" n="0475b03"/>竞争喧传。真净闻之曰。学者何易毁誉邪。予每见丛 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0552b" n="0552b"/> <lb ed="X" n="0552b01"/><lb ed="R113" n="0475b04"/>林窃议曰。那个长老行道安众。那个长老不侵用常 <lb ed="X" n="0552b02"/><lb ed="R113" n="0475b05"/>住。与众同甘苦。夫称善知识。为一寺之主。行道安众。 <lb ed="X" n="0552b03"/><lb ed="R113" n="0475b06"/>不侵常住。与众甘苦。固当为之。又何足道。如士大夫 <lb ed="X" n="0552b04"/><lb ed="R113" n="0475b07"/>做官。为国安民。乃曰。我不受赃。不扰民。且不受赃。不 <lb ed="X" n="0552b05"/><lb ed="R113" n="0475b08"/>扰民。岂分外事耶<note place="inline">山堂小参</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552b06"/><lb ed="R113" n="0475b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552b0601">廣道者名希廣。号廣无心。真净文之嗣也。舆众也 <lb ed="X" n="0552b07"/><lb ed="R113" n="0475b10"/>长老耆德之称。记真净文擧廣无心住五峰。众人 <lb ed="X" n="0552b08"/><lb ed="R113" n="0475b11"/>咸谓。廣疏散。拙钝没。有出世才调。及廣到五峰。精 <lb ed="X" n="0552b09"/><lb ed="R113" n="0475b12"/>进以修治自<anchor xml:id="nkr_note_add_0552b0901" n="0552b0901"/><anchor xml:id="beg0552b0901" n="0552b0901"/>己<anchor xml:id="end0552b0901"/>。宽裕以临莅大众。不久之间。丛林 <lb ed="X" n="0552b10"/><lb ed="R113" n="0475b13"/>中凡百弛废。咸皆备整。衲僧往来。竞争喧传。齐又 <lb ed="X" n="0552b11"/><lb ed="R113" n="0475b14"/>说好。真净闻之曰。学人何轻易毁人誉人耶。予每 <lb ed="X" n="0552b12"/><lb ed="R113" n="0475b15"/>每见丛林中有私地议论曰。那个和尙行操法道。 <lb ed="X" n="0552b13"/><lb ed="R113" n="0475b16"/>安抚大众。那个和尙知因识果。不侵削众钱。擅用 <lb ed="X" n="0552b14"/><lb ed="R113" n="0475b17"/>常住。与大众同受甘苦。夫称善知识。荷<persName>佛</persName>祖重任 <lb ed="X" n="0552b15"/><lb ed="R113" n="0475b18"/>为招提主人。行持大道。调御大众。不私常住。与众。 <lb ed="X" n="0552b16"/><lb ed="R113" n="0476a01"/>同乐。理合如是。何足道哉。譬如士君子。出仕做地 <lb ed="X" n="0552b17"/><lb ed="R113" n="0476a02"/>方官一样。上致君而忠。下泽民而廉。乃曰。我不贪 <lb ed="X" n="0552b18"/><lb ed="R113" n="0476a03"/>财利。不害百姓。且不贪贿。不侵民。皆合如此的。岂 <lb ed="X" n="0552b19"/><lb ed="R113" n="0476a04"/>是分外的事耶。又何足道。学者毋轻易毁誉人也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552b20"/><lb ed="R113" n="0476a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552b2001">真净住归宗。每岁化主纳疏。布帛雲委。真净视之颦 <lb ed="X" n="0552b21"/><lb ed="R113" n="0476a06"/>蹙。<anchor xml:id="nkr_note_add_0552b2101" n="0552b2101"/><anchor xml:id="beg0552b2101" n="0552b2101"/>已<anchor xml:id="end0552b2101"/>而歎曰。信心膏血。予惭无德。何以克当<note place="inline">李商老日涉记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552b22"/><lb ed="R113" n="0476a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552b2201">记真净住<name role="" type="person">归宗寺</name>。每年化主回常住中。交纳缘疏 <lb ed="X" n="0552b23"/><lb ed="R113" n="0476a08"/>棉布紬帛。如雲堆集。真净观之。颦眉蹙额。迟久乃 <lb ed="X" n="0552b24"/><lb ed="R113" n="0476a09"/>歎息之曰。檀那信心。施主膏血。予自惭愧无有实 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0552c" n="0552c"/> <lb ed="X" n="0552c01"/><lb ed="R113" n="0476a10"/>德。将甚么来。消受得他的捨心矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552c02"/><lb ed="R113" n="0476a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552c0201">真净曰。末法比丘。尟有节義。每见其高谈阔论。自谓 <lb ed="X" n="0552c03"/><lb ed="R113" n="0476a12"/>人莫能及。逮乎一饭之惠。则始异而终辅之。先毁而 <lb ed="X" n="0552c04"/><lb ed="R113" n="0476a13"/>後誉之。求其是曰是。非曰非。中正而不隐者少矣<note place="inline">壁记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552c05"/><lb ed="R113" n="0476a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552c0501">真净示人。当存中正有定见说。末法之时。丛林比 <lb ed="X" n="0552c06"/><lb ed="R113" n="0476a15"/>丘少有操守。又不義气。每常见其日用之间。雲兴 <lb ed="X" n="0552c07"/><lb ed="R113" n="0476a16"/>高谈。波涌阔论。自谓众人。莫我企及。迨乎一食之 <lb ed="X" n="0552c08"/><lb ed="R113" n="0476a17"/>恩。则始差异而终辅合。先毁谤而後誉美。就便无 <lb ed="X" n="0552c09"/><lb ed="R113" n="0476a18"/>定守了。求其胸中。作得主宰。是一定道。是非一定 <lb ed="X" n="0552c10"/><lb ed="R113" n="0476b01"/>道。非中正而不隐讳偏私者。盖少有之矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552c11"/><lb ed="R113" n="0476b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0552c1101">真净曰。比丘之法。受用不宜豐满。豐满则溢。称意之 <lb ed="X" n="0552c12"/><lb ed="R113" n="0476b03"/>事。不可多谋。多谋终败。将有成之。必有壞之。予见黄 <lb ed="X" n="0552c13"/><lb ed="R113" n="0476b04"/>龙先师。应世四十年。语默动静。未尝以颜色礼貌文 <lb ed="X" n="0552c14"/><lb ed="R113" n="0476b05"/>才牢笼当世衲子。唯确有见地履实践真者。委曲成 <lb ed="X" n="0552c15"/><lb ed="R113" n="0476b06"/>褫之。其愼重真得古人体裁。诸方罕有伦比。故今日 <lb ed="X" n="0552c16"/><lb ed="R113" n="0476b07"/>临众。无不取法<note place="inline">日涉记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0552c17"/><lb ed="R113" n="0476b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0552c1701">委曲委顺曲成也。褫音池。成就之也。体裁格式也。 <lb ed="X" n="0552c18"/><lb ed="R113" n="0476b09"/>真净示人。当愼重行履说。僧家之法。日用不宜过 <lb ed="X" n="0552c19"/><lb ed="R113" n="0476b10"/>于豐盛满足。若太盛足。则泛溢之心生矣。世事不 <lb ed="X" n="0552c20"/><lb ed="R113" n="0476b11"/>可多于谋虑贪求。若多谋求。则败伤之祸至矣。欲 <lb ed="X" n="0552c21"/><lb ed="R113" n="0476b12"/>有所成。定有所壞。此必然之理。予见黄龙先师利 <lb ed="X" n="0552c22"/><lb ed="R113" n="0476b13"/>生接众。四十年之久。或以无碍语言。或以寂默三 <lb ed="X" n="0552c23"/><lb ed="R113" n="0476b14"/>昧。一动一静。四威仪中。未尝恃自<anchor xml:id="nkr_note_add_0552c2301" n="0552c2301"/><anchor xml:id="beg0552c2301" n="0552c2301"/>己<anchor xml:id="end0552c2301"/>容颜色相。礼 <lb ed="X" n="0552c24"/><lb ed="R113" n="0476b15"/>节庙貌。文章才学。狴豻笼络。拘繫当世衲子。唯有 <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0553a" n="0553a"/> <lb ed="X" n="0553a01"/><lb ed="R113" n="0476b16"/>真参实悟行解相应者。委曲婉转。以成就之。其愼 <lb ed="X" n="0553a02"/><lb ed="R113" n="0476b17"/>密之念。厚重之仪。诚得前贤格式。诸方少有可伦 <lb ed="X" n="0553a03"/><lb ed="R113" n="0476b18"/>类。可比拟者。故我今日为人临莅廣众。无不取以 <lb ed="X" n="0553a04"/><lb ed="R113" n="0477a01"/>为法则也〇狴豻音被岸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0553a05"/><lb ed="R113" n="0477a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0553a0501">真净住建康保寧。舒王斋<g ref="#CB01321">嚫</g>素缣。因问侍僧。此何物。 <lb ed="X" n="0553a06"/><lb ed="R113" n="0477a03"/>对曰。纺丝罗。真净曰。何用。侍僧曰。堪做袈裟。真净指 <lb ed="X" n="0553a07"/><lb ed="R113" n="0477a04"/>所。衣布伽黎曰。我寻常披此。见者亦不甚嫌恶。即合 <lb ed="X" n="0553a08"/><lb ed="R113" n="0477a05"/>送库司。估卖供众。其不事服饰如此<note place="inline">日涉记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0553a09"/><lb ed="R113" n="0477a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0553a0901">建康金陵也。保寧寺名也。舒王。宋徽宗封荆公。为 <lb ed="X" n="0553a10"/><lb ed="R113" n="0477a07"/>舒王也。公熙寧间为相。因作新法病民。其子王滂 <lb ed="X" n="0553a11"/><lb ed="R113" n="0477a08"/>为学士。忽暴卒。公亦罢相。闲坐如寐。见一鬼使领 <lb ed="X" n="0553a12"/><lb ed="R113" n="0477a09"/>滂荷铁枷。泣于公前曰。父务新法。致我如此。公问 <lb ed="X" n="0553a13"/><lb ed="R113" n="0477a10"/>鬼使求解。使曰。建寺饭僧<anchor xml:id="nkr_note_add_0553a1301" n="0553a1301"/><anchor xml:id="beg0553a1301" n="0553a1301"/>方<anchor xml:id="end0553a1301"/>可免。公遂于金陵舍 <lb ed="X" n="0553a14"/><lb ed="R113" n="0477a11"/>宅为寺。奏赐额保寧。请真净主之也。袈裟梵语。此 <lb ed="X" n="0553a15"/><lb ed="R113" n="0477a12"/>云離尘服。伽黎梵语。此云大衣。又云杂碎衣。估卖 <lb ed="X" n="0553a16"/><lb ed="R113" n="0477a13"/>也。事犹好也。真净住持金陵保寧寺。舒王设斋。施 <lb ed="X" n="0553a17"/><lb ed="R113" n="0477a14"/><g ref="#CB01321">嚫</g>白紬一匹。因问侍僧人。此是甚么物件。侍僧对 <lb ed="X" n="0553a18"/><lb ed="R113" n="0477a15"/>曰。此是纺丝罗。真净又曰何用。侍僧曰。堪可做得 <lb ed="X" n="0553a19"/><lb ed="R113" n="0477a16"/>離尘服。真净指自<anchor xml:id="nkr_note_add_0553a1901" n="0553a1901"/><anchor xml:id="beg0553a1901" n="0553a1901"/>己<anchor xml:id="end0553a1901"/>所披布伽黎而言曰。我寻常 <lb ed="X" n="0553a20"/><lb ed="R113" n="0477a17"/>披搭此布衣。见之者。都没有厌嫌嫉恶之心。即令 <lb ed="X" n="0553a21"/><lb ed="R113" n="0477a18"/>送交库司。估卖供众。其不好装饰。是这样。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0553a22"/><lb ed="R113" n="0477b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0553a2201">真净谓舒王曰。日用是处力行之。非则固止之。不应 <lb ed="X" n="0553a23"/><lb ed="R113" n="0477b02"/>以难易移其志。苟以今日之难。掉头弗顾。安知他日 <lb ed="X" n="0553a24"/><lb ed="R113" n="0477b03"/>不难于今日乎<note place="inline">日涉记</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X64.1265.0553b" n="0553b"/> <lb ed="X" n="0553b01"/><lb ed="R113" n="0477b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0553b0101">真净谓舒王。是贵速行。不是贵速止说。四威仪中。 <lb ed="X" n="0553b02"/><lb ed="R113" n="0477b05"/>凡所当行处。就便精进速行之。不当行处。就便固 <lb ed="X" n="0553b03"/><lb ed="R113" n="0477b06"/>意速止之。不可以或难或易更改迁移其志。向设 <lb ed="X" n="0553b04"/><lb ed="R113" n="0477b07"/>或以今日之难。而不肯行。不肯止。撒手不顾。安知 <lb ed="X" n="0553b05"/><lb ed="R113" n="0477b08"/>他时异日不难于今日也乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0553b06"/><lb ed="R113" n="0477b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX64p0553b0601">真净闻一方有道之士化去。恻然歎息。至于泣涕。时 <lb ed="X" n="0553b07"/><lb ed="R113" n="0477b10"/>湛堂为侍者。乃曰。物生天地间。一兆形质。枯死残蠡。 <lb ed="X" n="0553b08"/><lb ed="R113" n="0477b11"/>似不可逃。何苦自伤。真净曰。法门之兴。赖有德者振 <lb ed="X" n="0553b09"/><lb ed="R113" n="0477b12"/>之。今皆亡矣。丛林衰替。用此可卜<note place="inline">日涉记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0553b10"/><lb ed="R113" n="0477b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX64p0553b1001">湛堂名文准。真净之嗣也。物兼动植。言兆众也。记 <lb ed="X" n="0553b11"/><lb ed="R113" n="0477b14"/>真净闻一方有道之人迁化。恻隐悲伤。大声歎息。 <lb ed="X" n="0553b12"/><lb ed="R113" n="0477b15"/>至于痛泣流涕。时湛堂为侍者。见其悼人太过。乃 <lb ed="X" n="0553b13"/><lb ed="R113" n="0477b16"/>谏之曰。物生天地之间。一人多人。一物多物。咸有 <lb ed="X" n="0553b14"/><lb ed="R113" n="0477b17"/>此腐形脆质。枯漧死亡。残伤蠹蛀。都是逃躲不得 <lb ed="X" n="0553b15"/><lb ed="R113" n="0477b18"/>的。俱不能免。何苦自伤如是。真净曰。人之形质。终 <lb ed="X" n="0553b16"/><lb ed="R113" n="0478a01"/>归败壞。我岂不知。我伤之者。法耳。有道人存。法亦 <lb ed="X" n="0553b17"/><lb ed="R113" n="0478a02"/>与之俱存。有德人灭。法亦与之俱灭。今皆亡矣。法 <lb ed="X" n="0553b18"/><lb ed="R113" n="0478a03"/>道恃何人。以振起之耶。用此观之。可以预知丛林 <lb ed="X" n="0553b19"/><lb ed="R113" n="0478a04"/>之衰替矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0553b20"/><lb ed="R113" n="0478a05"/> <lb ed="X" n="0553b21"/><lb ed="R113" n="0478a06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>禅林宝训顺硃卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0532b0501" to="#end0532b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0532c0201" to="#end0532c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0532c2001" to="#end0532c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0533a0801" to="#end0533a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0533c0801" to="#end0533c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533c1201" to="#end0533c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0533c2401" to="#end0533c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0534a0601" to="#end0534a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0534c1701" to="#end0534c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0535c1901" to="#end0535c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0536b1301" to="#end0536b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0536b2301" to="#end0536b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0536c0301" to="#end0536c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0536c0401" to="#end0536c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0537a0201" to="#end0537a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0537a0901" to="#end0537a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0537a1901" to="#end0537a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0537b1101" to="#end0537b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0539b0401" to="#end0539b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0539b1901" to="#end0539b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0540c0201" to="#end0540c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0540c0701" to="#end0540c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0540c1901" to="#end0540c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0540c2401" to="#end0540c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0541a0601" to="#end0541a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0541b1701" to="#end0541b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄<note type="cf1">T48n2022_p1019a02</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0541b2201" to="#end0541b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0541c1901" to="#end0541c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0542a1901" to="#end0542a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0542a2001" to="#end0542a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0542a2301" to="#end0542a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">扬</lem><rdg wit="#wit.orig">扬</rdg></app> <app from="#beg0542c1201" to="#end0542c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0542c1701" to="#end0542c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0542c2101" to="#end0542c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0543a0201" to="#end0543a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0543a0801" to="#end0543a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0543a1201" to="#end0543a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0543a1501" to="#end0543a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0543a2401" to="#end0543a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0543b2201" to="#end0543b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0544b1801" to="#end0544b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">扬</lem><rdg wit="#wit.orig">扬</rdg></app> <app from="#beg0544c1701" to="#end0544c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0545a0301" to="#end0545a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0545a0401" to="#end0545a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0545a1301" to="#end0545a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0545a1701" to="#end0545a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0545b1301" to="#end0545b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0546a0301" to="#end0546a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0546a0501" to="#end0546a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0547a0701" to="#end0547a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0547b1001" to="#end0547b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0547b1801" to="#end0547b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0547c0201" to="#end0547c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0547c1901" to="#end0547c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0547c2001" to="#end0547c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0547c2301" to="#end0547c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0548a0101" to="#end0548a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0548a0901" to="#end0548a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0548b0501" to="#end0548b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0548b1501" to="#end0548b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0548c2401" to="#end0548c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0549b0401" to="#end0549b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0549b0601" to="#end0549b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0549b0701" to="#end0549b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0550a0401" to="#end0550a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0550a0801" to="#end0550a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0550a0802" to="#end0550a0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0550b2301" to="#end0550b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0550c2001" to="#end0550c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0551a0901" to="#end0551a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0552a2301" to="#end0552a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0552b0901" to="#end0552b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0552b2101" to="#end0552b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0552c2301" to="#end0552c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0553a1301" to="#end0553a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">方</lem><rdg wit="#wit.orig">房</rdg></app> <app from="#beg0553a1901" to="#end0553a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0535001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0535001">员与圆同</note> <note n="0547001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0547001">假疑暇次同</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0532b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532b0501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0532c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c0201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0532c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0532c2001">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0533a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533a0801">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0533c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0533c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0533c2401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0534a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0534c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0534c1701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0535c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0535c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0536b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0536b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0536b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0536b2301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0536c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0536c0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0536c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0536c0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0537a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0537a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0537a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0537b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537b1101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0539b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0539b0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0539b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0539b1901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0540c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0540c0201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0540c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0540c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0540c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0540c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0540c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0540c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0541a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0541a0601">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0541b1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0541b17.01" target="#nkr_note_add_0541b1701">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0541b2201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0541b22.03" target="#nkr_note_add_0541b2201">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0541c1901" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0541c19.16" target="#nkr_note_add_0541c1901">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0542a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0542a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0542a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542a2301">扬【CB】，扬【卍续】</note> <note n="0542c1201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0542c12.05" target="#nkr_note_add_0542c1201">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0542c1701" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0542c17.06" target="#nkr_note_add_0542c1701">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0542c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0542c2101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0543a0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a0201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0543a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a0801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0543a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0543a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0543a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0543a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0543b2201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0543b22.17" target="#nkr_note_add_0543b2201">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0544b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0544b1801">扬【CB】，扬【卍续】</note> <note n="0544c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0544c1701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0545a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0545a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0545a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0545a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0545b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0545b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0546a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0546a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0546a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0546a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0547a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547a0701">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0547b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0547b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0547c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0547c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0547c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0547c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0547c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0548a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0548a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0548b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548b0501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0548b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548b1501">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0548c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0548c2401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0549b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549b0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0549b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549b0601">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0549b0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0549b0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0550a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550a0401">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0550a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550a0801">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0550a0802" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550a0802">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0550b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0550c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0550c2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0551a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0551a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0552a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0552a2301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0552b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0552b0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0552b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0552b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0552c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0552c2301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0553a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0553a1301">方【CB】，房【卍续】</note> <note n="0553a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0553a1901">己【CB】，已【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>